591 Encyclop^di^ Lib.XVII 



Qoa: ratio 

 dctincandi 



Piitinftio 

 '/.odiaci ia 

 ji (igna 



' ■■i 



8 verfus feptentiionem. Itaque latltudo hulus ciiculi fecun- 

 dii:n Tuf -mt TiXa iiiv; «jf^rvtoaiic , odo vtiinque gi-aduum dcT 

 finitut. VetcreslatituJincmifhmZodiacitiibus circulispavaU 

 kiis icpmcutaruut. Scd ifU hodie pingi dcficre. Ca:terum 

 lia:c cll tatio delincandi Zodiacum. Si detur globus albus , in 

 f^uo nullus citculus lit delincatus,expanfo circino ad cjuadran- 

 ti:ni globi , intixociuc pcdc circini vbi libet , dcfcribe circulum 

 niagnum.fciuatique cadcni ciicinicxpanlionc rtmouc circini 

 pcdcm apoloprioriseirculipcrgradus n.min.^o.vcrfus par- 

 tcm quamlibct, atquc ibi locato ciicini pcde delciibito alium 

 circulum magnum. Hi duo citculi ^- g'iobuni,& fe mutut) fe- 

 cabuntin paites xquales, &quidcm adangulosobliquos.cjuia 

 pplorum diltantia minor clt quadrante. Et horum cireuioium 

 a!tcr crit x-quator , alter Zodiacus. Super polis xquatorisfit 

 motus diurnus ab ottu in occafum , & fupcr polis Zodiaci mp- 

 tus planctatum annuus , &■ quidem obliquc ab occafu ia ot- 

 tum. 



¥. ZodiacHs tn i ijigna diulditttr dttabui; 

 de canjiu 



Prim.v.n a lunadefumit Plinius : quod videl. ca duodecies 

 Vt plurimum in anno alTequatuu folem,eiquc coniungatur,do- 

 nco Zodiacum integrum percurrat. Luna cquidem duodecim 

 conticitquotannis lunationes , id cltj, duodecies curfum fuum 

 abfoiuit. Nam fpatio ^odierum curfum fuum conficit femel, 

 ita vc binKoppolitioncs & coniundiones eius cum fole intra 

 jd tcmpus propemodum elabantur. Altcta fumitur a quatuor 

 anni partibus , quarum fmgula;iaabcntinitium, medium,&: li- 

 ncm; vnde duodecuu lignorum & mcnliuninuracrus. 



V i- Afaxima Zadiad ab ty£^natore dcclinatio feti 

 dislantia eji i j nraduum cum dimidie. 



Maxima Zodiaci,atque adeo folis.declinatioab Acquatore, 

 tllillaHipp.irchl , (lui ante Chrilluni natumnotauit ^? grad. 

 5 1 min.Minimavcto cftCopernici 13 grad.18 minut.Vbi dif- 

 fcrcntia elt minut. 1 3. Ty:ho vltia gradus 13. ponit jomin, 

 30 fecund. Qu.c obl"cvuatio, vt nouiifima eft, itapr.c rcliquis 

 ampieclcnda. Pollunt tamrn linc ertore alfumi 1 3 gradus cum 

 dimidio. Vbi notand.i cft rcgula : Tropicorum dtfliintia /nb JE- 

 quitoreyQr polarium circuloruma polo,femper efl endem cum ma- 

 'Xima Aodiaci declinattone. Item; S^ix.lis efl diftantia pclerum 

 Zodinci a folis mitndi, talis efl maximnjohs declinatio. 



^ngulus VII, Se&io-itii anmltu in interfeElione t^qnatorii & 



inteifcftio- Zodiaci tantns eft , cjuanta ejt polorum AecjUatons cr 



'"^ ^''"da' T-odiaci dijlantia, quoriimque circularum alterdsclinat 



ti quantus? ab altero,nempe grad. i } .ciim dimidio. 



Zodiacus & jEquatot duobus in locis fe intcrfccant : qua- 

 lurn fedionum altcradicitur verna, alteraauturanalis.Secfiio- 

 nis iftiusangiilusquantus fit , iii thcorcmace diximus. Verna 

 fccVio illaell.iquaafcenfus obliquc titvcrlus ortum&fcpten- 

 trioncm limul. In liac fciSione principium cft Zodiaci Sc JE- 

 quatoris, non natura, fcd ex arbitrioartiticum. Ab illo enim 

 pundo inchoatur diuiliovtrinque circuli in partes 3 60 a;qua- 

 Jes : ita tamcn, vt Zodiacus primo fecetur in partesduodcnas, 

 & qu.tque pars duodena rurfus in partcs Imc gradus triginta. 

 I-.t irta Zodiaci paititio relpondct numero mcnfium anni fo- 

 Jaris. Vocantur autemiigna Zodiaci a figuris fcu fignis am- 

 nialium. 



Q^i^ fit ma- 

 jiniu Zo- 

 «li.ici dedi- 

 «istio ? 



peiularif- 

 ^'^ Z.odiaci 

 pars cjua;? 



Zodiacus 

 cjtiid clR- 

 CiatS 



VII. EcVxftica, ejl propriijjima & regu^rijfima 

 Zodiaci pars. 



Mcdia Zodiaci linea dicituf 'Ecliptica: quod fub cadireif1:c 

 coniunfta duo luminaria ctficiant folis eclipfm , oppotita ve- 

 10 tub cidem e diametro ccliplin lun.^c. Dicitur etiam 'viafola- 

 rw.quia pcrpetuofub cadccurrit fol,pvincepsillepianetarum, 

 iiiotu fcil.annup , ne latum quidcm vnguem ab c.i defledens: 

 ciim crtcri planeta: candcm vim ingrelTinonnihildcflecftere 

 folcant adboteamvelaullrum. Tametfi autem reliqui planet.e 

 vagcnturextra eclipticam : nontamen extra Eodiacum. Hinc 

 patct , quod ecliptica fit rcgulaiifllma Zodiaci pars , tum quia 

 folis eft viaicgia, tumquia motus planetaium teliquprum ad 

 illam rcuocanturtanquammcnfuram. Porto de triplicieclipti- 

 ca vidc infriin Computo, cap.S. rcg.4. & hic obfetua,foiem 

 annuo motu Eclipticam pcrcurrcre , ita vt lingulis diebus gra- 

 dum fere vnum conficiat racdio niotu , hoc cfl , 5 9 minuta, 8 

 fccunda. Bis .(Equatoiem trantir, & bis insquali interuallodi- 

 fcedi;. Ibi facit duo «quinoitia : hic duo folftitia. 



1 X. Zodiacus ohliquofuo duUH ejficit vicijfuudines 

 temporum anni. 



Si enim fol & reliqui planct» noo mouetentur obliquc, ca- 



Ediptic 

 vlus. 



dem foret totius anni qualitas : id quod generationem reruin 

 fublunarium prxpediret. Hinc Zodiacus Lucano dicituri;«f!/ 

 mutatur circuLus anni. 



X. 'Beneficio Ecllptic&tiera ommum jlellarHm 

 loca inueniuntur. 



Nam Zodi.ici bcneficio omnes Itcllf ad aliquod i z figno- 

 rum Zodiaci refermuur,c-jua: totum coslum in ii re"-ionesfi- 

 nc dockcatcmoria difHnguunt.Oportetitaquc difpicerc,in qua 

 quorlibct ftella fit rcgipne. 



C A P V T Vt 



De Coium. 



P R AE C E P T A. 



^^ Vernm circuli mobiles maiores principalesrfe- 

 ®^ qumuiir minijs piincipales luie iccunciArij , vt 

 func duo coluri.qui ad angulos redlos in polis mun- 

 di fefe interfecanr. 



Horum occurrit diuifio & officium. 



Diuifio elt, quod colurus Ciz xquinodiorum, vel 

 folliitioium. JUa ttiam dicitur circulus squinoftia- 

 lis, liic folflitialis. 



Coliirus £Equino6tiorum cft^qui per polosmundl 

 &: pundba a^quinodialia tranfit. Dicitnr etiam defini- 

 lor a;quino6tiorum. 



Colurus folftitiorum eft , qui per polos mundi Sc 

 Zodiaci, feu pundta folftitialia tranfit. Dicitur etiam 

 definicor folftitiorum. 



Officiumcolurorum eftgencrale, & fpeciale. 



In gencre eft duplex. i. Demonftrarc qu.atuoc 

 punft.i cardinalia. i. yf.quacorem, Zodiacum,&: to- 

 tum ccelumdiuiderein quatuor quadrantes. 



In fpecie officium & vtilicas coluri xquinoftio- 

 rum eft, diuidere Zodiacum in medietatemafccm 

 dcntem & defcendentem. 



In fpecie officium coluri folftitiorum eft, vt ma- 

 xim.'E declin.itionisfolis fit index & menfura; dcin- 

 dc contifteat polos Zodiaci, illorumque diftantiam 

 a polis mundi oftendat. 



R E G V I. j€. 



I. Coliiri in fph£r£ ohliqu^ conuerjione non 

 apparent integri. 



Coluri dicuntur a Graeco KoA^eos-; quo notatur mancum, Jfq„j™ 

 mutilum, & impcrfectimi. Nam hi duocitculi habitantibusin 

 fph.-cra obliqu.i feniper mutih & imperfcfti apparent, hoc eft, 

 iiec fimul vnp terapore , nec fuccetliuc diuerfrs tcmporibus 

 onines illorum pattcs confpiciuntui ,fed femper vnapars fu- 

 pra horizonremcleuata,aItera infra eundcm deprcira voluitur. 



II. DuQ tantitm fitnt celuri,qui ab artificihm Qnoti 

 "adhihemur. *"'""' 



Numerari poffunt iSo coluti : qui finguli per vtrumque 

 mundi polum ita decurrunt , vt integri nunquam cernantur, 

 fedeorum partcs alia: latcantinfra horizontemjali^ vero lera- 

 per fint fupra cum. Scd attiticesnumcrant duos tanttrm, qui 

 pcr polos mundi & quatuor cardinatia Zodiaci puntfla dudli 

 fefe mutuo ad angulos reftosfphzralesin ipfis polisinterfe- 

 cant, &' vna cum fph.rra circumuoluuntur. Ex his colutus x- 

 quinotfliorum diuidit fph.rram cocleftem per polos mundi 

 & punifla xc-[uinoclialia: colurus foiftitiorumdiuidit fph.Tran;i 

 ccelcftem pcr polos ipundi &Ecliptic.x', atque punfta folfti- 

 tialia. 



III. Diuifionem in partes minores & maiores celuri Coluri 



cum cateris circulis communem habent. 



diuidw 



Partes maiores funt quatuot quadrantcs 90graduuro:mi- 

 norcs funt 3 60 gtadus, 



I V. Quatuor in ccelo funt pun^a cardinalia^ co- Quoti; 



. luris depvnata. '"*^*'l 



Duo vi^el. asquinoifli^ia, & duo folflitialia, in quibus pro- nalia j' 



ptcr 



