594 Encyclop^di^ Lib. XVII. 



Ciiculi po- 

 lares ct(i ita 



Ciroitli yo- 



<aits qusin 

 vaii)? 



C A P V T VII. 



J)e Politribt*^ circtiliS' 



PRitCEPTA. 



,j jrculi minorcs exrremi funt duo polares,quo* 



imotus primus polorum Zodiaci circa polos 

 mundJ defignat. 



Horum alter dicitur Arfticus, alter Antardticus. 



Polaris Aid^icus eft,quem polus Zodiaci Boreus 

 rnotu primo defcribit. . 



Polaris Antarcticus eft,quem polusEclipuca; Au- 

 {Irinus defcribit. 



Vtilitates &officia illorum funttres. i.Oftendc- 

 je polos Zodiaci , & eorundem a polis mundi fcu 

 asqiiatoris diftantiam. i- Tcmperatas coeli pUgas 

 3 frigidis dirimere. j • Vna cum tropicis calum & 

 tcrr.un in quinque regiones , quis Zonas vocant, 

 diuidere, 



R E o V L i«. 



/. QircuHfolaresfic diSlifim duas ob caufau 



Primo , quia prope polos mundiexiftunt , quippe <jUOS in 

 medio habcnt. Deinde, quia i polis Zodiacl motu prui» 4e- 

 fcribuntur. Oilendunt itaque hi circuli oibem.quo polus Ecli- 

 ptict: citca mundi axem ftu polum quotidie rapuur. Arfticus 

 autcm diciturfuperior ei illis a vicina «^«7»,quiavicinash3- 

 hct minorem & maiorem vrfas , & nominatim per medium 

 fere caput vrCi; maioris tranlit .-aiter d ficu.quod priori oppo- 

 fitus inakcra mundi paite contineatur, Antarifticas npmuia- 

 tur. Latine diccs {■yfalem & ContrMrfdem. 



I J. Circuli polares /unt varij , & alf) olim 



Polarcs circuH funt imrautabiles vel mutabiles. Immuta- 

 biles funt hi duo.quos dcfciibimus. Mutabilcsfuntinfiniti.qui 

 tautadiftantia dcfciibutui circa polos mundi,quantaeft polo- 

 tum clcuatio fupra hotizontem ; vt fi eleuatio poli Herborna: 

 fir j I grad. circulus polaiis tranfibit pcr iftuiP giadum. Atque 

 hic (itus fuit apud veteres , qui circulum Araicum dcfctipfe- 

 runt pet ncllam aliquam, qaa; in foperiori cuiufquc loci hc- 

 mifph.crio ftringeret horizontem feptentrionaIem,& itainfra 

 eundem dcfcendcter,vt vcrfusortum ftatimrutfusemergeret.- 

 <5uam ftellam rt-inM , quafi cuiufque loci propriam appella- 

 runt .- cuiufmodi in Grzcia crat ftclla tertiac magnitudinis iii 

 antetiorepedemaiorisvrfx.Antardicumconfimiliterpcrftcl- 

 lam ima?tnatione conccptam,qua:in hemifphsrio infctiorc, 

 attin^^erct hotizontem mcridionaltm , non afcendat tamen 

 fed ad alteram pattcm proi^redicndn demetgei.etur altius. Ec 

 vfus horum circulorum fuir, oftendcre ftellas perpetui appa- 

 titionis vel occultationis. Quldquid enim ftellarum eft intra 

 pohremataicu.ha: nunquam horizontem fubeunt.proutquid- 

 quidcft ftel!atumintrapolaremantarfticum,illaenunquam af- 

 cendunt horizontem. Sed recentiores,ciim incettam haiic ve- 

 t.erum rationemvidcrcnt,vtpote,qua:ptopolieleuatione fem- 

 pcr&Ioca & magnitudineshorumcirculorum mutaret.ccrtos 

 iifdcm conftitucrunc tcrminos , cos vidcl. quos poli Ecliptica: 

 mocu primi mobilis circa polos mundi defcribunt. Qux qui- 

 demipforijcircumfcrentiatantumdiftatamundi poIis,quanta 

 ert folis fcuEclipticKinaxima ab a;qnatorediftantia,paulo an- 

 tc dcfinita, graduumfcil.i j.cum fcinifte. Ab.Tquatorcaucem 

 diftane polares ifti reccnriorii gradibus fifiTatropicis 43 gta- 

 di*Bus. Atquc ita ftelL-c contcntiincirculo Ar^Sico in noftrl 

 rphxra,nunquaraoccidunt,fcd fuprahorizoncemnoftrum vna 

 f um citcris ftcllis lixis primi mobilis , a;qualibus temporum 

 fpatiis circa mundi polum Ar£t.cum feruntur. E conttano ftel- 

 Lt comprchenTjt iob citculo Antar(flico nunquain in fpha-ra 

 iioftra oriuntui, ftd ir*fra horizontcm paribus temporum in- 

 tcruallis , vna cum carccris (^ellis fixis circa mundi polum An- 

 t:^rilicumvoluuntui. Ex his iraquepatet circulos polatesalios 

 cfTe nobis neotcricis,alios vetttjbus. Nobisenimducuncurpct 

 polum F.cliptic.i: circa mundi axcm : vcteribus,perinteffcftio- 

 iicmhorizontis &c mctidiani circa axcm defcribebantur,inde- 

 Snita magnitudinc it)ui,quod variaient, fph.-er.i; non infere- 

 hantur , v:i noftri. Sed loftfhm Scnligeri . commentMriU Mani- 

 ii»nu contendit , quot habitationes, tot circulos Ardlicos efte, 

 ficn fixps, noD <c^st^«T4rr«r,fcd pto locotum (UfTerentia alips 



atqvie alios : ptoinde multum errare recentiotes,qvu in fphxta 

 nii-chanica illos apponunt. Hanc Scaligeri fcntentiam retcllir 

 Johan, P!,jf,(efK.«,cognatus nofter,/;'i.i. Tarergorum c/$p. i^.tvi- 

 bus liis atgumcntis. i. Aiftici , ob inceitum corum fitum &- 

 mucabilititem.non etunt idonei ad zonas frigidas a tcmpcia- 

 tis diftinguendas. 1. Apud illos , quoium fedes abefta polis 

 ijj-gradibus, Arclicus cum Tropico Cancri , & Antardticus 

 cum Tropico Capricorni coincidet, fictque vtrobiqiie ex duo- 

 bus circulis vnus. }. Si Arftici non habeant ccrtam fcdem,fc(l 

 fubindc cum hotizontc mutcntur,maximum lumcn & admini- 

 culum eiipitut tabulis gcographicis & inftrumentis aftrono- 

 micis ; quu circuli Avftici in iis dcpingi non polTunt. Talia 

 incommoda ab iis faciliime euitantur,qui circulos iftos a polis 

 zodiaci circapolos mundi rotacis delincari docent , quafi Ar» 

 (ftici polotum zodiaci fint vcftigia, 



/ (^. Ctrculi polares a duobus coluris diuiduntur 

 in ^uatuor ^ftadrantes. 



Quadrantes ifti refpondent quatuor quadrantibus /^odiaci 

 & Tropicorum. 



y. Circuli polares vnk CHmtrcpicis dc/cribunt 

 Zonas quin^ue in cmlo. 



Zona enim ell coeli rpatium i quatunr mlnotibus citcuHs 

 dcfcriptura. Nequc vcro putsndum clVZonas nihil pettincre 

 ad fph.vi.imcceleftem. Etfi cnim ipfarum dcfctiptio & vtilitas 

 eft euidcncioi in Geographia : primario tamen oportet illas 

 in coelo concipete. Vnde poe^ca ""org.ficcanit : 



S^tiinqne tencnt c<x!mn Zon. ■ vna, corufco 



Se/nperfoie rubeni, ^r torridn | ^. ^ ■ ab igne ejii 

 Qunm circum ixtrcms. dcxtrd UuAque t^ahuntttr, 

 Caeruled glMte concrcti. , atque imbribus atrii. 

 Hns tnter mediamque dus. mortalibuf sgru 

 Mnnere C07iceffs. diiium, jy ■viafeBn per aTrins, 

 Obliqutis qu.ife (ignorum v(rteret erdo. 

 Sunc tamen quidam e rcccncioribus , qui fex numerant Zo» 

 nas , fic Yt calum pet a;quacorcni in duo hemifphiria, & 

 quodlibet hemifph.ptium in ttcs Zonasdiuidatur, torridafcil. 

 in duas fubdiuifa. Hic obitet obferua nomen Zonje a vctcri- 

 bus attribui planctainm orbibus; vt ciim ThconTXlexandri- 

 nus ait,fcptcm Incoelo efTc Zonas,quarumprimam Sacurnus, 

 fccundam lupitct &c. obtincat. Ciccnim ecfi Zona: terreftres 

 funt homologi cceleftibus : lamcn appellationibus diftin- 

 guuntur , hocmodo; 



Appellatio 



Gcographica. 

 Frigida. 

 Temperata. 

 Torrida. 

 Temperata, 



Cii, 

 laie 

 dun 

 cob 



Zoi 

 coel 



f Aftronomica. 

 fSeptentrionalis-^ a^lmr. 



\ y.l7reovxiaS, 

 Zona eft^" Intermedia uftpimiof. 



( g iTt^OCTilCS' 



L Mcridionalis j tt^imof. Frigida. 



Dicitur autem zona la^ioxiof , in qua fol , quando principium 

 Cancsivel Capricorni obr.nct ,tnouecur circa horizontem,& 

 radios ita fpargit, vt vmbras circnmcirca in orbem proiiciat; 

 £TTf«»Ki3r,inqu.'!folprc»iicitvmbiam meridianam in cam dun- 

 taxat (nuindi partcm , quac ad polum fpcftat,videl. verfus po- 

 lum ari^licum.vel aiitar(3:icum:«itf <ffiti»{,iii qua fol proiicit vm- 

 bram meridianam vcrfusmundi latcra. Namtole ingreflbCa- 

 pricornuinivnibra mcridiana vcrfus feptentrionem fpargitut; 

 codcm ingrclfo Caucrum , vmbra mciidiana verfus meridiem 

 proiicitur. Et his quidcm appcUationibus PoiTidonium & alios 

 vetcrcs vfos cfll- , ex Strabone intclligimus. 



Capvt VIII. 



J)e Meridia.no. 

 PR.«CEPTA. 



Aflenus de ciiculis mobilibus : fequuntur im- 

 nrobiles , qui eundem in fph.-cra coelcfti firum 

 retincnt , nec vna cum rcliquis moucmur : vtfunt 

 Meridianus & Horizon. 



Meridianus cft circulus maior immobilis, perver- 

 ticero cuiufquc loci & viriiquc polura dudlus, a:quo 

 interuallo inter ortum & occafum inreriacens. 

 In ipfooccurrunt pun<fl.i,diuifio,&: vtilitas. 

 Pundlaeius duofuntiquorum vnumvoce Arabi- 

 ca Zenith dicitur,altcrum Nadir. 

 Zeniih (fiue , vt alij lcgunt, Senith)eft puncaiim 

 ' iniagina 



