396 Encyclop^di^ Lib.XVII. 



'='''"T.'nt-hr';.lamudo ocfX. ha-cduo'conaenum 

 cx mcrid.ano . ua 8c 1»"^"^° n j^itcmeleuatlo poli nihil 



''"'^,'^" So verfoc eft a-us eiufdcm merid.an. incer 

 Emve i la^-^^^^^^^^ in:ercepcus,fmeeft arcus mc- 

 S numeratus a vertice dcorfum ad xquatorem. Ha:c lati- 

 i necellaric, cft .T^qualis eleuationi polr.Quoties cn.m po- 

 ^f eleuatur gradtbus 10. vel 10. tot.es tot.dem g«d.bus a 

 l" tice reced. xquator. Latitudo «aque loc. fi^\^^;^ 

 Lim diftantialoci alicuius ab .-equatorcfeu '"^■^l^^f' ''""• 

 ?:aque f. qais qux-rat. quot gtad.bus Herborna d.ftet a nK-d.o 

 ccrh vcl tcrrx , pergatque verfus ['=P^^""'°""-'":^„^;i "'^.^t 

 gnofcet exekuatione poli fupra ^°/'-^°"'';"'-.,^°' ''""^ ff^. 

 dibus a medio cceli.adeoque te.rx (ha:c c.ym .Ih commenlu- 



r tur jabeft Heborna , l^oi gradibus polus ems (upu hou- 

 ^onteLleuatur.Sedvidcamus.quomodo mer.d.anusd mon 



ftret eleuationcm poli & fpha;rx- habitud.nera. Orcuh qua- 

 2?ans cum f.t ,0 graduum .mer.d.anafol.s alt.tudo axiu.no- 

 aialis a 90 gradibus fubtrafta rehnquit eleuationem poh^: vt 

 RomL xquinoaiaHs ahitudo folis eft '48 grad.qua fublata dc 

 gcrelinquitur poU alcitudo^x gvad. 



Deinde per interfcaionem ^quatons fccunduin 

 longitudinem, diuiditur iu hemilphxrium Borculc 

 &Auftrale. 



Tertio ra:ione infeftionis Zodiaci horizon diui- 

 ditur in x-quinodbi.ilc & extraxquinocViale punda. 



Officia horizontisfum fex. 1. Coclum diuidit in 

 duo hciiiifphxria, fupcrum fcilicet & infeiuui , lcu 

 vilum 6i occultum. i.Eft meta ftellarum orientiiun 

 & occidentium , adcoque oftendit , qux ftells lint 

 wx apjiarationis veloccuUationis. j.Seruit ad per- 

 ucftigandos ortus ,& occafus omnium ftellarum. 4. 

 Redam , obHquam , & par.illclam fphiram confti- 

 tait. j.Detciminat quantitatemcuiuihbct dici & 

 noclis artiticiahs. 6. Altitudinem poH & ftcllarum 

 pio diiicrsa diftantia cfticit maiorcm vel minorcm. 



R E G 



V 1. ^- 



dens. 



C A P V T IX. 



pe HoriziOnte. 

 Pr. -^cepta. 



Orizon eft circulus maiot mutabilis, fuperio- 

 rem hemifphirij pattem ab infetiori diui- 



Eius occurrunt fuus,diuifio,& vtihtates. 

 Situs horizontis eft, quod pari inteiu.^llo vndi- 

 quaque diftct a pnnclo verticali , quadrante fcilicet 

 circuli fiue 90 gradibus. Et punftum illud vertica- 

 le cft vnus horizontis polus^punftum pedale ell al- 

 ter polus ipfius. IUud dicttttr yirahice St mith , vttlgo 

 Zenith,^o<r Nadir,>-,f5?/«j Nathir. 



Diuifiones horizontis praccipui funt trcs. 

 t. Horizon pro triplici habitudine ad yf.quatore 

 cft triplex, videlicet re6liis, obliquus, & parallelus. 

 Redus eft , qui in fphacra redla fccat ajquatorem 

 ad angulos tcQcos,^ plano fuo incumbentem habct 

 vtrumque mundi polum. 



Horizon obhquus eft, ^ cuius plano poli y£qua- 

 torisinacquaIiterdiftant,aherexaitatus , aher de- 



pielfus. 



Horizon parallclus cft, qui arquatoris plano vni- 

 tus,cofdem polos cum mundi polis habet.Ahas pcr- 

 pendiculaiis & neutralis dicitur. 



1 1. Ratione fubiedi horizon eft rationah's , vel 

 fenfibilis. Illc ctiam intelligibiHs vniuerfa^is , hic 

 parricularis & apparens dicitur. 



Horizon rationalis cft , qui ca-him prxcisc diui- 

 dit in duo hcmifphxria. Bicitnr etiam artificialis, 

 qtiodmis aflrommica beneficiojit irtHemm. 



Horizon fenfibilis eft tcnzTpatium rotundo de- 

 finitum 3mbitu,quod in campopatenti vifusnofter 

 circumcirca aftequi poteft. 



Huius horizontis diamcter communiter ftatuitur 

 S.mill. Germ.femidiamcter 4. 



111. Horizon ab mtcrfeaionibus: quas cum iri- 

 bus aliis cirulis, Meridiano, >£quatore, & Zodiaco, 

 cfficitjdiuiditur tribus modis. 



Primo horizon rationalis per interfcftionem 

 Metidiani fecundiim latitudinem, diftinguitur in 

 duas partcs ; quarum vna ad orientem direfta voca- 

 tur Horizon orientalis , altera vcrfus occidentem, 

 Hotizon occidentahs» 



I. Horizontis centrnw eU octdm miier,polus vero 

 pmiSiitm verticaie C j)ed,dc. 



Horizon XJri rx ijf^^'. definnndo , lacinis eodcm feufu Tt- 

 nicns & Vinnw, fic dictus cft, quia fiiiit ac ter.iiin.ic appaien- 

 tcm muiidi pa.ccm ab occultata, iiuc Uipetiorcm ab infcciorc. 

 Vndc &^tcrminus cccii dicitut,&. t(/-r«/;« hemijpnrij, itcm,f<rf«- 

 liu hamifphnrij conffiaii. Huius circuli centvum eft oculus 110- 

 flcr , polus vcro pundum in coclo rccla fupra vcrticcm no- 

 ftrum, cui opponitur aher polus imnfinens vertici nolhonim 

 .intipodum. Hic obiccr obfcrua , tidiculam eire fcntcntiam, 

 quod horiion dicatur quafi otientis zona. 



1 1. Horiz.on mutatnr fecundum lutigitudinem & 

 latitudinem. 



Meridiailus tantiim mutatur fecundum longitudincm : fed 

 horizon infupcr diuctfus tit & cuique ioco propfius , etiam 

 iuxta lacitudincm locoiuinmutatam. 



liotizci 

 temm! 

 poUqv: 



Hori2 



<^Liom 1 

 niuic 



III. Horizon diiiidit ffhinram inreSlam,Bbli(^tiarn, 

 & paralielam. 



Vnus horizon patic difFercnci.is fphxrx. Iscnimeft, qm 

 polos .xquacons accollic & dcprimic : idcm x-quacorcm fccat, 

 vcl non lccac : & ii l"ccec,& fccat ipfum vel ad angulos reftos, 

 vel ad obliquos : Fit autem horizontis & a:quatoris mcerledio 

 adangulos rcftos^quando inter ipforum polosinteriacetqua- 

 drans circuli,(iuc,quod eodcm redit, fi aher per altcrius polos 

 defcribatur. Qusrcigitur in globo punftum, quod apolo x- 

 quatoris .ibfic grad. 90. Punaum iftud nufquam potcrit con- 

 (iftete quam in ipfo squatorc.cx quo punfto tanquam c poio 

 defciiptus ciiculus magnus(e. g.horizon )neceflario craniibit 

 per vtrmnque polum .xquatorts , Sc xquatorem iplum fecabit 

 adangulos reaos. Atquc hinc exiftit fphxra tcaa. Talem 

 fphxram &: horizontcm iiabent , qui terram incoluiit lub .c- 

 quacore.vci funt nonnuU.r gcntcs Athiopia;,& ali.cvbi nuUa 

 eft eleuatio polaris : quia polus xquatoris vtcrquc cft 111 iplo 

 Irorizonte. Non camen videtuv vteiquc polus : quia tcrra ad 

 nos coUata maxima cft. Porr6 in tali fphsra qmlibet mcn- 

 dianus eft honzon. At fi ciira vel vltra xquatorcm ccntuim 

 polufue horizontis ftatuatur , horlzon cx ifto pundo delcri- 

 ptus.tantum apolis iquatoris recedet , quantum ipl.us po us 

 ab xquatore recclTit. c.g.Roma ab .cquacore diftat gradus plus 

 ininus4i.verfus Boteam. Quare horizon Romanus totidcm 

 gradus dcfccndit infra polum .xquacotisboreiim , & tocidcm 

 alTurgit fupra polum xquatoiis auftrinum. Ec hxc cU,qu.r di- 

 cicur eleuacio poli fupra horizonccm : cuius mcnlura capicur 

 in Meridiano , quia polus xquacoris & horizoncis vtcrquc clt 

 in eodcracirculo Mcridiano. Quoniam vero lior.zcjn omnis, 

 cuius polus eft cxcra xquacorcm, fecatxquatorem obhquc.d 

 cft,angulisnon teais ncc .cqualibus.iccirco conftitut.o ifta 

 mundidic. tonfucuitfph.-eraobliqua : hcm fphxra inclinaca 

 In quipolotum mundi feu xquacoris.altetfemper.conlpicuus 

 fupra hotizontem eminec,alccr vcr6 parce aduersa intra l.or - 

 zontcm pari intcruallo deprimitut.Quod VtrgtltM i-Occrs. nc 

 enuntiat poetice : 



/A: vcrtex nobu femper fubltmti.at tllnm 

 Sub pedibui nox atra videt.manefquf profundt. 

 Hic hotizpnobliquusmultiplicitervariatur.tctrai i.tu vc - 



fus altetum mundi polum mutato : Htque tanto ^^'''Hl^^''' 

 quior,quanc6 polusalter clcuacur alcius, vlq^.-^^"' "^ "^^^^^^^ 

 ^ime euehacur in verticcm.Poftrem6 daturetiamtcrt.us fphx 

 ra. fitus,quem nen^o mortalium vidit. Si quis -"'^^'^ *^;;^ 

 torc abierit grad. ^"0. is fub polo xquatoris conl.ftct , co. cur 



Hoii 

 qilot I 

 iphx 

 tum 

 tet? 



