3 98 Encyclop^di^ Lib. XVII 



icniscAypa 

 ^uid fic ; 



lum fphaeram ipraminplanumtradudamexhibens 

 in ligno,charta,vel xie, 



Partes ipnu<; duac f inr.antcrior & pofteriorrqua- 

 rum illa djcitur facies.h.rc dorlum Aftrolabij. 



Facies continct dimidiam fphiram reftis lineis 

 & pcripheriis dcfcripcam. 



Dotfum continet ^quatorem , Zodiacum , & 

 (imilia, 



R E G V t ^. 



I. Sphara ccEleJlts eSlypa eft analo^ica coeli imagt. 



Coelumeft indiuiduum,idque afenruvaMe rcmorum , adeo 

 tjuidem vt iliud iion liceat contingere. Atque hinc eft , quod 

 difficulter admodum in ipflus naturam & quantitatem in- 

 r|U'rere polTimus. Huic difficultati remedium quar(ituri arci- 

 fices ,excogitarunt fphasram cftypam , in cuius fiipcrficie vc! 

 conuex:! vel plana exprimunt circulos primimobilis,ac afte. 

 rifmos OvTtauicoeli. Sph:Kraifta folet appellari caclum rpri~ 



V y I. ReEiiflcatio glehi ad cegnofceninm mottm 



frintum pendet ab eleuatione poli , & di- 



retiione ipjiusper Com- 



pajfum. 



Hae de re videris infra , vbi docetur vGis globl refpciflu 

 fpharrs oiflaui. 



C A P V T XI. 



Be Ccelo*cryfialitno, 



P R AE C E 1> T A. 



"F^ ^^ ^^ primo mobiIi,fiue ccrlo decimo : (cquitur 

 tval coelum cryftallinum , fiue noiium,quod proxi- 



femxtuium ; quod repr^fcnrcc partim decimam, partimofta. rnum cftprimo mohili , & mouetur ab occafu in or 



cam fphxram, 



yUnKphat» I I. "Per planifhh&riHm poffumus rnetUHm cacle/!ium 

 eoiniirudi- vfim commodms adipifci quam perglobum :fed 

 titqui/ rationem motuum commsditts per glebum 



^ukm planijphie,riitm addifcimus. 



Ratio priori'; eft ; quia fuh vnum afpeftum cadit vniuer- 

 fum ccelum. Ratio poflerioris ; quia hoc modo retinetur 

 figura cceli. 



tum quadraginta nouem annorum millibus. 



Motiis '.iusfpeftatur tum in ipfo, tum jn orbibus 

 inferioribu?. 



In ipfo fpeftatur rarione re uoUnionirqna: abfol- 

 uitur annoPlaronicOjVt vocanr. 



In orbibus infctjoribus fpraatur quarenus ifto 

 motu coclum centcfimo quoque anno ad ortum 

 vno gradu rctrocedJt. 



Quinatn 

 g/obi jne> 

 liores» 



III. Globimaiores & recentioresfmt meliores. 



I. 



R E G V l .^. 



Sphtra non& mottu efi tardijjimuf. 



Ratio prioris efljqulacijm omnia inftrumenta Mathema- 



tica quo maiora co ccrtiora putantur , tum inprimis illa, qux , « .... 



ccelum, corpus illud valHll.mum, reprxfentare debcnt. Ratio , r^"'"'f. "?' ' '^"'' '^"""^ '=^'"'" f ryilallinum & aqncum 



- - - - o!^'uamdiaphancit2tem,pra?terinotum primiim, quieftve- 



In liueo 



globi qiil 

 voniinean- 



jratiron in 

 globoyt di- 

 Sipguatiu i 



alii^udinis 

 i>et vrwn i 



poflerioris ell ; niiia Aftronomla iion fcmcl & fimul inucnta 



el^ &• ah(bluta,fcd cxcmplo onuiimn lUtium fuas habuit a:tates 



& incremcnta , ita vt poltcrior dies hic quoque fuerit maoif- 



terptioris.Prohatur autcm nunc tcmporis omnium maime 



globus Guijiclmi lantTonij , cum hk infcriptione:S/;/!«>-iiy?c/- 



iijera, in qua,vt jfeculo qiioiJ.im fiimamcmt, ■vninerfHm fide. 



rum ornsttum,MC fiellarum or iinem,fumtna,qud fierl potuit , in- 



dufiriii.a Cuiiitlmo lanfjo»io ,mii^niTychonii quondam difci. 



pu o.accuratiffm'' diffojUum;earurncfUf numcrum multo , quam 



hacienu4 auli oritn .ntueri liceat, ex ebferuatirnihM ,recens a 



I^oh. vtro, D. Tyihone Brahe , Allronomtt incomparaliU , habi- 



tu , depremj>ta , anooque itoc. (^ quf deincepsfecHlo , accom- 



moiata. 



I V. in alueoglohi feupedimento funt hafs,co- 

 lum?7£ , & horizon. 



AIucus fluf pcQimentum rrlobiefl, in quo ille voluitur, 

 Partes ipiius trcs funt ; b.fis (luc (latumcn.in quo eft compaf- 

 fus.cuius adminiculo j;lobus rc£lc Itatuitiir verlus feptcntno- 

 ncm : cciimid. , in quibufdam globis fcx, in aliis quatuor:cir- 

 culus ligncus latus , pcr quem fphsra diuiduur in duo he- 

 mifphi'ria,& hic eft horizon. 



V. Horizon diJlinguitHr in tres oras. 



Trima horizontis oraeft intiraa vcrfus globum , diuifa in 

 gradus ;«o. infignita ir.fignis CQcleftibus,\iddIto planctacu- 

 iufquc figni proprio fiue cownato. Media compleditur Ka- 

 lendarium, vt plurimiim duplcx., Iulianumfcuvctus,& Gie- 

 gorianum feu nouum ; inrcrdum Ctiam Scaligcranum. Cre^o- 

 riano illo reftituuntur jcquinoL^^ia & folftitia ad eas fedcs.quas 

 obtmuerunt tempore concilij Nlca^i : Scaligcrano ad cas.quas 

 obrinuerunt tcrapore natiuitatis Chrifti. kalendarij menfes 

 diuidunturin dies & feptimanas , qtibiis adiiciuntur chara- 

 «ctcs earumindices ,nerapc fcptcm priorcs liccrx alphabeti 

 latini. qui modus defignandi mcnfium dies , introduftus cft 

 a Dionylio Eliguo. Extima compleifHtur ji. plagaspio nu- 

 mero vtntnrum : qusdiuifio Gcographis & Nautis potifll- 

 miim infcruit. Globus enim tribMs"poti(rimum fubferuit arti- 

 nc.Jus,A(tronoinis,Geogr3phis,Nautis. 



^ ♦' Siy^^^i^tnscfltltudinisiMjiiritMr meridiano , ftpojftt 

 'crnicali punflo citiufque lo- 

 (imutari. 



Hint inquibuflamglobis non inucnlt«r:{icut nec femicit- 

 cu'iispo(itjon;s,&annulusfphfricus: & vtriufque loco adhi- 



e ■mr .^lrm'ar,iiim ' 



lociffimus , & ip(i pet accidcns competit,propiio motu ab oc. 

 -afuinortumfupci axc & polis ptopriis tardi/Iimcfercur, it" 



■olaOiuin, 



vt fecundum Ptolomx-um in 3 6coc. iuxta Albategnum ('qui 

 ante Alphonfum vix,t, & alias didtur Mahometcs'^ Arctenfis) 

 in 1 5 7<;o.iuxta Alphonfum in 49C00 annis communibus,iux- 

 taCopcrnicum veroin 148 16 annls yEgyptiis.iuxta recemio- 

 resquofdam in 15000 annis.vnam reuolutionem faciat. Ni- 

 miriim hic motus ob fummam tarditatem non fatis cft explo- 

 ratus. Vnde Tycho fuis obfcruationibus non nifi ad pauca fe- 

 cula fidem adhibcri vcluit. Vbi mcmoiabile eft , quod refctc 

 Cardanus,quendam,T«fii/?f nomine , quadragintaannis in- 

 tegris in altidimo monte huic fpcculationi vacalTe de motu 

 illo fphxri nonx. lllud porro tcmpus.quo hic orbiscircum. 

 uoluitur,vulgovocatur mugnus ennus Platonicus , quo tranf- 

 ^ao Placonici aiunt fore •nAw» >{„^«,u .i; ■7ntX,yf,nQu4> m,- 

 ■KJ» , ita vt rcs cmncs in piiftinum fuum ilatum redcant. Cx- 

 rcrilm ha:c fpha:ra ita rcnititur primo mobili,vt centum annis 

 vix vno gradu progrediatur,quod ita coHcgeruntartifices. Ti- 

 mocharis , qui vixit teinporc AIex.artdri"Magni , obferuauit 

 rleiadas diftarcio.gradibusapunftoxquinoftij vcrni.Poftea 

 tcmpoie Domitianiimpcratorisobferuatumcft,cafdem Plcia- 

 das ab initio verno diftare gradibus 14. Ab Alexandro autem 

 vfque ad Domitianum funt anni^oo.Hincconcluferunt arti- 

 iiccs,qu6dmotufphzr.^nona-Plciades intra fpatiura 40o.an- 

 noruin ab ^quinoftio vcjrno retra^;^:^ fit per uradus 4. & ic- 

 circo fph.ieram nonam fingulis centcnis annisvno gradu effe 

 promotam. Sed polkrioribusannis ha-c obfetuatio non vf- 

 qucquaque congruere vifa eft.Nam ab Alciandro Magno vf- 

 que ad Domitianum funt anni 4oo.quibus annisfpharra nona 

 rctraxit Pleiadls ^.gradibus.A Domitiano ad noftrum tcmpus 

 funtanni uj-r.quibusPleiades promor.-e funtgradibus pauli 

 plus 19. vt iam iint in i^.gradu tauri plus minus.Ita nimirum 

 pluribusquamvnograduintra lo^. annosfph.^-ranona pro- 

 .i;refra fuiffer. Idcirco neoterici quidam Aftronomi docue- 

 runt , fphiram nonam tantum 44.minutis progredi vno aii- 

 no. Scd audiamus de hoc fphsra nona: motu SchiUerum 

 frdfat. cesli flellati. Quanto temporis interaullo, ftells fir- 

 mamcnti fcu fnx , periodum annumquc fuum magnum Sc 

 Platonicum abfoluant, ftondurti conuenire intcr mathema- 

 ticos refert Barthol. Kec^rmanus^atque de communi aftto- 

 nomorum opinione requiri quadraginta nouem annorum 

 millia ; fccundum Copernicum vero , vicies ouinquies mil- 

 le oftingentos & fcdccim annos. Qua; fane niinis enor- 

 mis cft difcrepantia. Et quidem nec ipfe Tycho hancquil- 

 tionem definit. Quod fi vcre ponaraus , fupputationem 

 eius, qua quoad prxccffiones a;quinoi.1iorum , giadui vni 

 fcptuaginta annos & feptcm menfcs , vcl ccntumannis gta- 

 dum vnum icis- minura, anno vero vni ji.fccunda aflignat 

 ccrtam & pcrpctuam cfTc ( prout calculjs ifte , ipfiufmc,, 



U.ali 



