4o6 Encyclop^di^ Lib.XVII. 



Cur Iiycme 

 pliucs 3f- 

 paieint 



Cur ftclli 



alu|uando 



Iliaiocc& 



app^rcant 



in hoiizon- 



te! 



Stcllr plu- 

 ^es in he> 



milphxiio 

 fuAilr.o. 



An omnes 

 flcllac vbi- 

 guc con- 

 fpicB*; i 



WQmencla- 

 ^ura fyde- 

 lum quam 



vaiia i 



An ftells 

 poffim cp- 

 ipici imcr- 



(iiai 



Galaxia 



cjivd? 



mutatio perturhAt cnkulum aflronomicum ? Vniuerfaliter non 

 peiturbat , vt e.xpericmia docet : fcd tantum particulariier, 

 quatenus videlicct attificcs non poiruut certo definirc mo- 

 tum illum flcliirura anoraalum ab occafu in ottum , & fimiha 

 accidcntia , vt (]u6d fol iam dt terris vicinior quam Ptolcm.Ei 

 icmporc. 



VIII. Hyeme, fr&fcrttm acrtori & fereniori,plures ap- 

 parent ftelU ^uarn aslate & tUtn temponhw- 



Hoc tcftatur eiperientia. Rationes huius rei funtifta:. 

 i.Quia trieus puiaat aerem.ita vc fiat ferenior & defxcatior. 

 1. Quia ob ilUm rationera ftcllr vehcmentiiis tum IcintiU 

 lant. Caufa ergo paitira cft in medij pertpicuitate , pattim in 

 vifus hallucinatione, qui tot lummum frequcnti fcmtillationc 

 dccip-.tur. 



IX. StelU nlii^uando maiores apparent in horiionte 

 qttnm medie coeU. 



In oriente Sc occidente non raro ftellsEapparentmaiorcs 

 quam in mcdio coeli.Tamcth enimin vtroque cardinc fint fc- 

 midinmetto terra-jid cft.S 5 9. railliaribus Germanicis remCHic>- 

 res quam ciim in mcdio coeli exiftunt.ita vt comrarium potius 

 ficri deberet: taracn ob cralTos halitus,circa terram collcftos, 

 & tempore matutino vc! vefpertino nondum difpcrlos ob ra- 

 diornm folarium iuil>ecillitatem , fit vt mtdium videndi non 

 fit liberum , ftd quah duplex: vnde res vifx ntccflario maio- 

 rcs appatent. 



X. StelUrum fixarnm mmertM in mefidiomU 

 he?nisphs.rio eft maior. 



Si de fteUis o!im cognitis loquamur, feptentrio longe plu- 

 res numerat ftellas qjam mtridics. Verum fi confidcremus 

 fidtra fuperiori feculo ab Indii perluUracoribus obferuata, 

 mcridics plura numerat aftra quam feptenttio. Quod igitiir 

 quiJara fcribunt , Deum plunbus ftellis hx-mifphsiium fe- 

 ptcntriouale tanquam nobilius exornaffe, cum grano falis t!t 

 accipicndum. 



XI. Non omnesftelU vbit^uefmt cenfficua. 



Tcrnporis ratione impofTibile eft , omnes & fingulas ftcllas 

 fimjl videre:paitii*-quia dimidia cojli pars feraper eft fub ter- 

 ra , partim qaiade die radiis folatibus occultantur. Ad locum 

 quod attinet, triplices iocolajinueniuntur. Prmib quidamdc- 

 gun t fub xquatoie, & his omnes ftcll* funt conlpicua-, cum v- 

 trumque polumhabeant cardiniincumbentem. Dc/n/f quidam 

 iiabitant fub polo ahcrutio , quihus alterumduntaxat haimi- 

 fpx-riumapparct, altetura perpetuofub horizonte latet. Et hi 

 nonpoffunt viiereftcllas oppofiti hemifphirii.rprr/ci quidam 

 habitant.locis intcimedii.s , & horum media quodammodo eft 

 ratio in obfcruatione fleltarum: ita tamcn, vt quoptopioreft 

 locus aequatori, eo plures numetct ftellas, & contra. 



XII- QHAtuor funt rationes , ob quoi Jydnibtu 

 namim fnnt impofita. 



Trimit ratio eft agentilium fupetftitione, & poetarum adu- 

 latione,qua rcgum & hominum cIarorum,de literis&repub. 

 bcne mcritorumtitu!i& inllgnia in cnelum tranflata:qu6 pcr- 

 tinent nomina Saturni, louis, Herculis, Perfci, Orionis, & fi- 

 tnilia. Seeunia ratio eft fumpta ab externa fimilitudinc quali- 

 cunquc : vt videie eft iii Triangulo.Corona.Sagitta Scc. Tertla 

 cft 3. fubieffarcgionc tcrrr , vt Indus ficdiftus, quod Indiae 

 immineat, vcl ifthucnauigantibusccnfpiciatur. ItapofTumus 

 diccrc ftellam Gr.vcix,Germanix &c. ^itirta ratio.eaque con- 

 uenientiffima, eft.ib cSc(\a & operationc,vtLeo,Canis,Aqua- 

 rius. Quemadmodum cnimleo eft animalcalidum,pifcisfri- 

 gidum & humidum : fic fo!e in leone conftituto ajftuant om- 

 nia.irf Pifcibus inundantut niuibus & aquis. 



XIII. StelU etiam pajfunt diurm tempore conftittti. 



Nirr. fi aliquis ia fpecu aut profundiori fpecu fit confti- 

 tutus , videbit aliquas ftcllas. Et e)cpcr(entia probat , quafdam 

 edJpfes folistotalcs cffe tantas , vt ipfa mcridie ftcllas palam 

 confpiciendas exh beant. Sic anno 15 60. in Lufitaniacirca 

 mtridicratantafuitcclipfis folis, vt tcnebracfucrint nofturnis 

 quodammodo nuiorcs, clarilTimrquc fttll.^ apparuerint, aui- 

 bus prx horrore in tcrram decideiitibus. Similem feit in his 

 rtgionibus pr^eJicunt canones Aftionomici ad annum i6jo. 

 prid.Kalcud.Iunij.aanotame Origano inEplicmcridibus. 



X I V. Galaxia eft con^eries minutijjlmarumftellarum. 



SeS opiniones circu.t^fctuntur dc Galazia. Primo quidam 



poets fabulantut , cfTe viam folarem Phaethontls incendio 

 combuftam. Deinde quidam Afttonoini docent , c/Te partcrn 

 cceli denfiorcm, quod ibi c duobus hemifphxriis fit quali fei- 

 rnminatum, Tertio quidam poeci fabulantur, viam iflam c la. 

 (fte lunonis dum Hcrculem laftaret , natam. G^uarto quidam 

 poetx- nugantur, illam effe iter ad loucm ; oua dt rc Ouidlu; 

 iMetamorph.fic canic : 



£/? ■vUfublimU caelo mattifeft» ftreno , 

 ( t.aliea rtomet). habcns) candore mtabilis iffo , 

 Har iter ejl fureris ad tnatni regrta Tcnantis > 

 Ri£aiemjue domiim. 



SUtinto Aviftotclcs putat exhalationcs cfTc in aerc,ideoque col- 

 locac in numero mttcoroiurri. Scd incpte. Nulhim fiquidem 

 metcotum c(l perpetuum. Hic autcm circulus cft perpetuus': 

 quia expctientia teftatur, euin fcmpcrcum Gcminis & Sagitta- 

 rio oriii & occidcrc. Deuidc hic circulus nullas patitur altcra- 

 tioncs , nequidem virtute folis in GeminisautSagittaiioexi- 

 ftcntis. Ec amabo cur in hac tantura cceli rcgione continge- 

 rent txha!aciones,non vero etiam inaliis? Proptcreacirculus 

 ladcuspaiallaxinnon habet, quia in regionibus longe diftan- 

 tibus confpicitur eodera loco. Sexta igitur affcrtio nobis pro- 

 batur,qu6d hic circulus conftct extcnfacompafturamultarum 

 minutirimarum ftellarumob paruicatemfenfus cfFugientium. 

 H.-Ec ciiim a/Tertio fola caret abfurdis , & rccentiorum Opti- 

 corum ftnfuali & indubitataconfitmaturcxpericntia. Quod 

 elegancer docet accuiatus fcriptor Gigai lib.x.fyjl.Cofmogrxph. 

 c.yq.vlt. his verbis : Mclius erit fentire cuni iUis,qui afTcrunt, 

 minutilTunarura llellarum cffe congetiem , qu.x cum ftorfun 

 ob cxilitatem &: dWlantiam videri nequcant, coniunftim ob- 

 fcura luce ob multitudincm procul albefcant. Neque niinus e- 

 legantcr SicolamM-leriu infignis Marhcmaticus //fe. i.Jin,'/. 

 jijiron.c.t). ita fcribic: Qui a veteribus didus eft circulus la- 

 ilfeus a colote,dcpiehcnfuseftconftarc infinitaftellarumquafi 

 in tenebris micantium multitudine , quarum fplcndorc candi- 

 carc vidctur latus ifte coelicinguluSjhibtrnisnoftibuscuiden^ 

 ter conCpkun^.Sch^lierM cciam in pr^fttt.Caeliftellati Chrifti»~ 

 ni aic, Circulum hunc,ftu Viamlade3m,exinfinitaceftcllarum 

 haud dubic compaftam , camque yoc^ii-vium omnium Beato- 

 rum: i^aomodoiffisqnoqne. vcKuhuSySemitahercum^videba- 

 tur. Audiamus etiam iibertui^i Fromondum ic hoc circulo. Ga- 

 laxia cft iuftar zona; innumerabilibus ftellulis, auguftiffimis 

 diftinguentibus intciuaIIis,intercexta-.Totamenjm illam viara 

 ciufraodi lidcreis lapillis ft^iatam, nuper nobis aiundo Bacaui- 

 caoftcndic. Videtur autera continuumiftudlac ; quia ftcllula: 

 ifti vicina:ex longinquo difccrni non poflunt:quomodocen- 

 tum nofturm faces vicina: fibi, fed tamen diuifae , im.igincm 

 ptocul afpeiftx mcntiunturvnius concinuiignis:quippc incer- 

 ualla brcuiora func, quam vt diftint^e ccrni po)fint;&: tegun- 

 tur infupcr afpergine vicinx vndique lucis. Citcrum galaxix 

 ciiculus pcrl'eftus non cft, fed multis parcibus dcflec^ic & tor- 

 quet , veluti fcmita;in agris , alibi etiam duplcx tripltxucex- 

 curric;vt iuxta 01orem,vlJ>i lacilTimus. Denique alia,veluti cir- 

 culi laftci fegmenca, difperfa funt alis quihufdam coeli regio, 

 nibus,extra galaxiam : hinc quidam trcs aut quacuor galaxias 

 mtmoranc.Fcr^M»iaj Z.ifrt<«etiam duas ab Ariftocclc galaxias 

 agnitascredit;ynam ca:Ieftcm,alteram elcmeritarcra. Coeleftis 

 crt traflus coeli infinitis ftcllulis luminofus : clcmentaris eft' 

 fimillimus ei dlrciftt in regione elemcntari fuppofitus , e te- 

 nuillimorum haUtuum ftamine contcxtus. Scd hic poftcrior 

 mcrito cxpIoditur:quia non apparet.Itaque Galaxia eft citculus 

 coeleftis luminofus, ex minutiffimis Firmamcnti fidcribus,qu« 

 Sporajcsdicuntur, eoncinnatus,ipfumqucper Gerainos 8i Sa- 

 gittarium in duo hemifphaEiia diuidens. 



X V. Ccelum fteUmim Chriftianum , tfttod abolitis 

 gemilium Vrfs, Draconibns,Cemauru,&fimilibui nu- 

 gis,inftgnitum eft mminihM fan^orttrn V. & N-T. & 

 rerum Jacrarum ibi occurremium , prntercjtiam tjuod 

 pietatem fouet , multum etiam in fe tucunditatis con- 

 tinet. 



Huiufmodi cft CeeiumfteUatum Chriftianum, <\MoiIuliu* 

 Srillerns IC. Aiip4flanu! anno i«i7.edidit. Summa huc redit, 

 Chriltian.r fidti , rc(!^.rquc rationi non congruit, dimones, 

 baftias,^ probrofos homines nominibus ftcUarumdcfigna- 

 re : ciim fttlla fit hieroglyphicum virorum famftitatc infi- 

 gniuni, juxta illud Van. \i. Qui doai fuerint , fulgebunt quap 

 f^lendor firmamenti, i^ qui ad virtutem critiiunl multos, quafi 

 ftelU inperfetiias iternhates. Rationi ergo cft confcntancum, 

 fl abolitis portentofis gcntilium aftcrifmis fubflituantut a- 

 li) cx facris lireris: vthac ratione volumen cccli luccm ali- 

 quamaccipiac a voluraine S.Bibliorum. Neque veto cft, quod 

 obiicias , ridiculam forc hanc nomcnclacuram : quia fic 

 diccndum fucric , verbi gratia , Chriftus cft in Pctto , & ad- 

 fpicit illumvel iftum SaBClum quadtate, fextilicer &c. Opot- 

 ■ ict 



Coelfi 

 latii C 

 flianiin 



