Vranometri^ Pars 1 1. Cap. XV. 421 



fceatur , in parcem bofeatA & auftrinam : deinde vnaquique 



pars fecunduni longirudinerH[qua: tcndic aboccafu in ortumj 



diuidituc in giajus 50. 5: iu\ta laticudincin ( qui excurrita 



Zodiaco in polum vfque ZodiaciVontinet grad 9 ~.fiue qiia- 



drantcm circuii magni. Hinc la-ndicimus, Ar^uri iidus crtc 



inpartc Libri borea , dc longitudinem habetc giaduura iX. 



mfnuc.40 laticLidinem gvad. 51. .Sirij vcro afhum in re^ionis 



Cancii parteauftiina,in longitudine grad.8.min. ■<. in iatitu- 



dine grad. i^.minur. !o Hifcc duabus dimenfionibuv,!ongf- 



tudine , inquam, &:l.icitud ne, defignatut ipfifflmum in ccclo 



pun^^um-, in quo eft 'leila. Lon^irudo eft vnica:la:uudo cft 



duplcx , bofCA & aulltina. Hacm.tbodo^^rd eft.pcr longitu- 



■dincm & latitiidnein ) ftellx dcfcribuncur .-i Ptolcmaio , Al- 



phonfo,& Tychone Bfalic,Triuinuiris reip aftronomic.-E:acque 



fta locuicu ufquc ftell.i: in coelo ad amufTim defignacur. Scd 



hunc locum non feruant fteila: lingula: in .«tcrnum, fcd pro- 



gtediuntur motu f,u:di(Ti.mo luper polis Zodiaci ortiimverfus, 



ita vt nihil muccnt m latitudine:lcd iuxta longitudinem knte 



incedunr,(ingalis fecuMs f ex calculo Hipparchi & Ptolem,ri) 



eonficientes vnum gr.idum. Abfoluent igitur fuam periodum 



fcculis }65.liue aanis ji^ocrvel iuxta Alphonfum^^^o an- 



nis:qui eft magnus illc annus.dequo fupri.Tycho alleritimo- 



tum ftellarum fe<Mlarcni cffe grad. i. minut.if. hoc quidcm 



a:uo:id cft,ipfas progiedi gradumvnumaunis fcrc 70. Ex hoc 



vniucrfali rtcllarum mocu accidit.vt Aries vix ampliiis hs;rcat 



iri Anetc , hoccft^confteliatio Ariecis totapropcmodum rai- 



grauit in rcgionem coeli fecundafli , cui nomcn dedit Taurus. 



■Piftiumvcroalcer in med aregione Anecis confcdic.Ita Tau- 



lus cornibus & cap tc irruic in a:dem facram Gcmmorum , &: 



hi terriri locoqucccdentes Cancridomiciliumadierc. Propcer 



cundem niotumftclla polatis , qu.i: quondam ,i po o requato- 



ris aberat giad. i i.nunc non longius ab codem abeft grad.i. 



minut. 5 i.SinguLa; int«tim legiones caeli anciquamnomen 



obtinent, & obtinebunt , quaradiu Aftronomi erunc. Atque 



h.rc eft prinia via afTignandi vnicuiquc ftcll.T; fuiim in coelo 



locun : aIteiafcquiturjqtia^nonZddiacum,vt prior illa , fed 



arquatorcm tcfpicit . ipfiufquc polos. Hic meridianus vicem 



raenfura; fu(tiiiet5ff>eptintr«iim inuanitur afcenfio refta ftel- 



las & doclinatio.' Hic oportct meminific jquemlibet meridia- 



Dum cflc etiam horizontcro fub fphira rcfta. Quard quxcun- 



<juc horizonti congiuunt in^fpliicra ieft.5,illa mcridianocir- 



culo apcari pofiunc in fphasra obliqu.i.Solent aurcn Aftrono- 



miobfctuatt parcem icquaibns ,qux vnacum (lella ab hori- 



zonce ftringicur , fiue qux fimul cum ftclla afcendit fnfraho- 



rizontcm. Illud .Tquatoris pun£lum dici confucuit alccnfio 



ftcll.-B:& quidcmafcenfio obliqua in fphxia'ohliqJl4& *f<;cnV ■ 



fio rcfta in fph.-era rcfta & hac quidem vcuncur in delcripcio- 



nc ftcllaiuni. Eft igicur afcejilio rcifca ftell.x punftum A'qua- 



toris quod hmul cum ftella fubir mcrid!anuin. Ita afcenfio- 



reftaSiri) cft gtadus nonagcfimus fcptiraus xquatoris : Ar- 



«ftutiafccnlior^c^aert gudus duccntefimus'(iccimus feie. Dc- 



cliriatio ftcllxcft inteiiiallum intcr x-quatorem & ftellam: 



caqne duplexcft , borca'&rau(l;rina. I'oiro pcr afcenfionem 



rciflam ftcllf cognolci^ur tempus fiue ItoxA noftis : ex.decli- 



natioheautem'rcftoi:ci"riauium veuantur altitudiaeiu poli: 



quadc rc lutta. ' ;•• " • 



. , ' t • ^ ■' ' 



III. Afienjionfta &■ defcenjionem relfam venari. 



Tac fph.i?ram rcAwn,iil,eft,talem,in qua vttrquc polus ho- 

 rizonti incumbat. Tuncjdijioac itellara fiuc gradum, cuius 

 alccnfioncin &: dcfcenfioncm qu-iris, horizonti oricntali , Sc 

 dcprimca!i'iuantulum infrS liorizontcm.Dcinceps vide,quot 

 giadus orianrurin Zodiaco,indc aprincipio Arictis cum ■.'■la- 

 dibus in .rqu.Toie quos gradus numcra, & habebis quxfitum. 

 Coinpendium vidc pauio poft rcg.s. .1. 



I V. Afcenfionem & Aefienfiomm vhH<juam in' 

 ucnire. 



E fph.x-ra refta fac obliquam , hoc eft , eleua polum fupra 

 horizontcm Dciiidc admoue ftellam horizonti occidcntali, 

 & numera gradus , qui fimul cum ifta ftcUa oriuntur in a'qua- 

 cotc,&: fa£Ium ctit quod eiat facicndum. 



V. Declinationem flelUin^uirere. 



Quadrantcm attitudinis adfige ad polum mundi,vt tranfeat 

 p^rcoiiteiin^ell.r ad .rquatorcm.\'umcra giadus quadrantis 

 at5.rq'iiafcnc Jd ftcllam , & faftum ctit quod crat faciendum. 

 Breuiter : (it.idus dcclinationis notati funt in ip("o mceidiano 

 ab xquatorc vcrfus vnumque polum. Si ergo ftclla adnio- 

 ncatur mcridiano,protinus cognofcetur ipfius dcclinatio. Vbi 

 ohfctua , qiiod afccnfio reifla fit illc ipfc gradus .fquatoris , 

 quem mcrldianus tunc fecat. Applicctur itaquc ftclla propo- 

 fita mcridiino. Confcftiiii cnim mcridianus inccr gradus 

 .-rquatoris afccnfioncm ftclla; lectamindicibit.Dcclinacioncm 

 Tcm 1 1. 



idcm incridianu^ dabit , numcrando gradus meridiani, qui in- 

 ter datam ftellam & i-quinodtialcm interieifli funt. 



V I. 'Longitudinem fletldifiire. 



Vide an illaftella fit fcptcntrionalisvcInictidionaliS.Qua- 

 drantcm altitudinis adniouc polo Zodiaci feptcncrioiali vcl 

 meridionali , prout cft ftcUa. Poftcafac, vcquadrans dirccK- 

 attingat ftcUam, cuius lonu^icudincm quarris. Tum nuincra in 

 Zodiaco graduin, qucmalccraquadrancis cxcrcmitas attingct. 

 Tandcm numcra aprincipio Anctisvfquc ad illum gradum, 

 qucm quadrans altitudinis pcr (lcllara ift.un trauficns^in ceii- 

 ptica notat.Piodcrlt hic in coiifpcctu habcic Catdogum fiel- 

 Uiiim fixariini mille , ex nccumtiiTuhorns Brahe obferuittioni- 

 Wiin quo longitudo &: latitudo ftcllarum cxpriraitur. "Vide 

 iftum Catalogum in rit«/M Rudolph.riu KipUri fubfinem.' 



VII. "LdtitvdinemficlUindagare. 



Fige quadrantem altitudinis in polo Zodiaci , & admoue 

 cumftellx.cuiuslatitudincmquxris. Tum ciiim tot gradus, 

 quoc funt a Zodiaco vfquc ad ftcUam vctfus fcpc.vcl mcrid.fa- 

 ciunt laiitudinera ftellx Sic demillb quadrancc ex poio Zo-i 

 '^i^ci fcp^^cncrionali pcrIucidamcoron.i; , cxcrcmiras cius ia 

 Eclipcicain ^.^r.TVU incidic^qux eft longictido ftclla:. Rut&s 

 ab Eclipcica vrquc ad centrum ciufdcm coron.x' numcrantut 

 grad. 44^.qui funt lacitudo ftcUx fcptcntrionalis. 



V III. Altitndinem ficlUfiire. 



Quadrancem alcitudinis admoue polo horioniis , fiiic pun- 

 <fto vcrcicali , .Sc pcr ccntrum ftella: vfque ad horizontcra de- 

 mittc: cumadhorizontc vfqucad ftcUam iftam numera gra- 

 dus quadrancis Hicobfctua,duas ftatiii altitudinum fpecies: 

 quarum alteraeft diftantiaa tcrra fiucccntro mundi altcistab 

 horizonus circu'o. Priorc njodolol eftaltior luna:poftcriore 

 neri potc(!:,vt luoa fit altior foLc , li oricntc illo h.rc in nicdio 

 cernatnr.caio. 



.Lohg 

 ciido- 



i . Latitudo 



^.'^lcitudo, 



I X. Oj-tum matHtinumcofinicum indagare. 



OriusSc 

 occalus 

 pUnetaiii 

 .Locumfolis crcta infignitum admouc .horizontioricntali, "vtinucftU 

 & vi^ gux ftella otiatut"cum folc cotmic*. ' ...gcntui;? 



. ^. Oecafitm m^amtinnm cofmicum imienire. *• 



Locumfoliseleua fupra horizonteni ad oricntcm , &: e re- 

 giohe vidcbis , qux- ftella inrtlPhorizontcm dcfcendat circa 

 (ignumoppofitum. 



X I. Ortum vejpertinum acronychum inuenire. ' 



Locum folis cteta notatucn dcmergc infra iiorizontem oc- 

 cidentalem , &c c regione vidcbis in parte oricntali ftcllas 

 odturas. 



XIII. Occafitrn veffeninum qcronychum fiire. *" 



Locum folis dcmerge infra horizoiHcm occidentalcm , &: 

 videbisquaerteilxoccidantcuinfole. •■ ., 



XIII; Ortum heliacuini rhatutinHm inuenire. ''"■■''• '' 



■, • ' ( 



LocumfoHs crcta notatum dcuoluito ad horizontemori- 

 coialcm,& circello fume gradus 1 j.vcl 14. metidiani. Circelli 

 eiftcnfi. ad totidcm gradus pcdcni vnum figc in loco ,tjuem 

 ctvta notafti , Sc alcctum pcdcm quaquaucrlum extcndc."Hic 

 quas ftcUas circinui apcrtus cbntingltjill.i: pc>nunc mane .Drid 

 antefolcm'. ' J • ! ^ ^ 



► .- . ■ .,. "^ ' ' f. 



XIV. Occafurn heliacttm hmutinu?^ inuenire. , 



.■ •»'..*.' 

 Ita occidunt omnes ftella;,qua: interjiuvidcri non potue- 



runt. ■^••;*j/ 



XV. OrtHmheliacumvefpertinumfiire. ' 



Proccdc vt in problcmatc fiuc rcg.i j.prxccd. 



XIV. Occafim heliacum vejpertimtmfiire. 



Extcndc circcUumad 1 i.gradus,& vnum pcdcm figc in lo- 

 co foli creta notato,& altcro pcde ftcllas defigna. 



XXII. Tcmpusortus&occafusftellarumfiire. 



Globus ad propofitam poli cleuationcm rcftc accon>mo- 



N n detur. 



