Vranometrte Pars II. Cap. I. 42, 5 



PARS SECVNDA 



:- VRANOMETRr^. - 



^ux dtciPur 

 THEORIA PLANETARVM. 



lanoinc- 

 iz pais 



C A P V T I. 



Ve TSlumeYO flanetarttm. 

 Pr^cepta. 



.Ltera Vranometrii pars lequitur,Thco- 

 ria fcil. planetarum , dcmotu fecundo 

 planetarum. 

 Eftcjuecommunisfeugeneralis.velpro- 

 pria fcu fpccialis. 



Generalis agit de numero, orbibus,& communi- 

 bus afFe£lionibus planctarum. 



Numcrus planetarum eft feptenarius. 

 Sunt autem planec.p ftella: , quac infra fixas ina:- 

 qualidiftantia&diuerfomotudeprehenduntunalias 

 ftella: erraticac. 



Cornprehcnduntur hoc verfu : 

 Pofl Sim Snm fe(juitHr,froxima Lunii/itbe/i : 

 ita vt hic fitordp,Sacurnus>lupiter,MarSjSoi,Veuus, 

 McrcuriuSjLuna. 



,;./. . ..>R jf g V i iB/j •> - 



/. Theoriafiue theorica pUnetarum ejl dfjficillitm 

 fratiometrit pars. 



Verfatur enim in explicandis phainomenis motuj fccuiidi 

 planetarij.qui non ita facile poteft obferuari vt motUs primus, 

 de quo in fpli.vricis. Hinc etiam Iiasc dodrina dicitur h-tig^». 

 quod magnam. requirat contcmplationem £c atientionem , /i 

 qmsnon i\cJ^iZ-f , Cei^aKg^Stficms velit omnia ,;(Vgjj £?.«» 

 C:etcrum vulgo folent hic etiam rrairtafcde motu fecundo 

 ftellarum fixarum,& tum eft hic nieth&dils. Theoria plane- 

 tirum agit de motu fecufido,qui fingulis (leilisLneft proprius. 



' Eftque alins fteljarura fixqrum,aliusplanetarmn.fixaruin mo- 

 tus proprius.cft,qucm illa: fupcr «olis Zodiaci paulatim vctfus 

 pri,entcm conficiuiu^ cuius penodus 6b fumniam tarditatcm 

 eft incognita,nontaracn nifi aliquot annorfimillibnsabfolui 

 potcft. Atque hic folent etiam tradtare de fphxra 0(Saua, vr & 

 nona. Motus proprius ftcllarum ertajitium tribus«bfoluitur 

 partibus: quarumprima cxplicac hypotliefes fiueprincipia& 

 pofitiones , quibus tanquam fiindamentis innituntur omnes 

 planttarum theoria: : fecunda contineithcorias fingulorum 

 planct3rum,(iuc accommodationcm principiorutp ad quoluis 



_ motus fccundorum mobilium dcmonftrandos : teitia agit de 

 pafTionibusplanetaruro. Hypothcfcs pr»:ipueTiiDt fcx. i.ri.<i- 

 ^ietxriim ;'V • fi.xitritmfiellarum proprium iffe motiiMiUimtranu mo- 

 'tuipriini mobiiif. ^■■Tlurefeffe fphirai illiKfeciiiiiioru mobilitim, 

 quiliHsJlelU circumaguntitr,eafqiiece^to onitne diffofitas. % .Sfhn- 

 r.tt illakiii oi>hes particiilares .ie diuerfigenetis effe diiiifas, ^.StsUas 

 rum cet*ifr>rhihusftds7mMieri regulariter per fcied.vt nohis nppa- 

 rent.irreguloHter. ^ .•Motm illins iniujualitdtcmad medium ijuen- 

 dam^ i^uaieni mottim poffereduci. 6.Ad rrductumem illam 

 puncfa (juidam fy' lirtcas ly arcus efje obferuandas. ha vulgo 

 proponi folet Thcoria planetarum. vbi nihii dcliderari potcft 

 in mcthodo,nifi quodhiccti.imagiturde ftellis fixis,&dc fplia;. 

 ra non.i atquc 0(ftaua:qu.x dodtiina rcitiiis traditur in fpha-ti- 

 ci.>,vt ita ordirtfquodam defccndatui a primo mobili ad fph;i;- 

 ram ii6nam &Kjftauarrt,& hinc ad fcptcm fpha:ras planetarum. 



ft^d"!'* ^ ^- '''""'■''* ^CHntuor ita k Griecis ah errande,& k La- 

 timstninciynonuiji comparate- 



Vixc nomcnclarnta non compctit illisftellisfimpUciter,fcd 

 tantum fccundum quid. Nam fi pcr fc confidcrcntur, ccrtiffi- 

 mis & immutabihbus pcriodisi conditomundoliijcufquccir- 

 cumfcLuntur. At conipaiatiuc loqucndo , non tannini cclcri, 

 fcd & vagabundo quafi motu , modo in longum, modo in la- 

 Tom. II. 



ftcdican 



iiilrlli 



Vntes. 



tum, modo furfum , modo deorrum ,' modo ih cbnfeqoentla, 

 modoin anrecedcntia proceduht, & hancob caufam crrtntes 

 diciintur.-ficut contr.i Itcllac in oaauo ca;M appcllanturiner- 

 rantes & fixi-,quia vniformi lcgc gaudent,& obfummam tai- 

 ditatcm immobilcs pcnc videntur. .Ciccroui tamcn plancr» ita 

 dicuncur ^T air.qi^m. Tcncaturlioc loco ifta collatio pla- 

 nccarum & Ifcllaiuin fixaium cx Schillero. Planctaruin lunien 

 apparct conftans & tranqui!lum,non tremulum & ftintillans 

 yt fiwum, nifi raro. Situs &. iatcrftitia corunj , januntcr fc, 

 qu,iai incrrantium tcfpcau fcmpcr variantui : hj^-a^^iutciualla 

 fua nunquam mutant. Planct.r porrD , cxtra Sif^nifcM mctas 

 fcutcrniinos , oiTbo nimirum gradut ab vtroqucKclipcicx la- 

 teicnoncuagantur,ade6quenon nifi circaEcIipticam,(qiixTe- 

 dafolisviaeftjatqu^pcriignaZodiacillcIlatadcpielicndutur. 

 / //. Planetn. &reiiijua omnes JlelUilluflrantnrhSole. 

 Non quidemomncm , fed tamcn potiorem luccm omncs & 

 fingulas iteilas habcrc a foic,ita vt fint quafi fpecula; folis lir- 

 ccm ad terrain rcflcftcntia , ficrpatet. Prinapio lunaradiis fo- 

 laribus^vcin cclipfi,deftitut.i,3pparct nigricans & iuiruginea. 

 D«'»</i;reliqu,i: flellx quo dircftius_foIi'opponumur ,c1.iriii^ 

 micant. Tertio fol eft omniiim ftellaium clariinnia , & coni- 

 niuni Aftronomorum & Phyfio.Fog6rum fufFragio vnicus lu- 

 .cis & caloris fons.aftiormn princeps, oculus m.jndi:- naturx 

 gtatia.atqueajco mcnlura ftcllarum minus princinalium. Nec 

 olWUt.Juce ftcllaru clFc ina:qualcm:cum non omne''s fint ciufcic 

 iquccipaccs, ncc e.idf fiiiguJis magnitudo & afolcdiftantia. 



ly^.PlanetAinvnuterftijn/ittJtfeptem. 



Hxc fententia ipla canicie .cfc.ijeneranda , & ohfefoafibnc 

 prLnciijum Aftronomorum f^iji^a ; contra quam difputac 

 Galiliut,(\m trcs planctas oiroa SaLurnr.ni fc obfciuaflc fciibit. 

 Hunc rcdlc rcfutac Cbrifltnanntts,Sc oftcndit , efle lialluciia- 

 tioncm opticam. Nequc cnim ficri poteft,vt quatuor plancta: 

 -fint:ita vicini,& eodem feraiitur moru. 



V. Ordo planetartmi prohatur arnotH , tuculta- 



• .-■Jo:» 3.-; tione , cir paialla.vi. , - 



• 'OrifoplanetarumhisVerfibusironrinewf:"""^^'* '"•** 

 ij . ; Saturnus prior eft ; hirfc, luppiter : »b</c Gradnius :1^ '■ Ji 



• ( I ■ ' ^"fi. fiquirur Phabu*^ , Cyptia quinta Veijias? ?• ir c 



Mcrcurius fe.\ti{s : veriim irifmA q- vltima Lunac&r , .;: 

 Ordo planttariim clatiditur hoc numtro, .' '',.!*" 

 Manttiknut vniio hoc- ver(\J elegahtiflime c^^rtil^rthtji^dit 

 numerum, ctli nonordinctn .; '^' (.'■ • •":,;;c.^ 



. r:/.'.S«tnrinn,M.irs, Liinas1ffftti,Sol,Iupifer.Hermiii'!i.C 

 Gr.rcufvcrfusita habcc: i 



7.tvi, Ai;Kf< -naifiri, iii.ri,x.0t^,^\,Q.., i(ft^(.' ' " .^^' 



Ordo iltc j'rob.itur tribus ]f9cifinnium niodis. Primo h m6':u : 

 qtiiaquo tardiiis mouctur plancta, co anipliorem & maioreni 

 liabct fph.rr.im , proindc ctiani ri nioiiorcni & altiotcm atft'i 

 ra.-ipc/Wf.ab occulcjjcionc : cjma fcnfus fidcmfacit, iufcriarcs 

 tcgcrc fupcrioics non contia. Sic luna folcm in cclipli occuU 

 tat,nunquam vcro occiiltatur .-quia infinia. Denicjncii paralla- 

 taxi,h.u.a(pcdus diucrfitate. Q_uo cniin huniilicr cft ftclla, cp 

 iiuunmn liabctparallaxin, &contia : vt inpvimis lUna dooet, 

 qu.i- vt imarcgioncconfiftit, itaplcrunique alicno loco con- 

 cipitur. Plato itaquc crrauit tiun vctcribus quibu(daai,philo- 

 fophi^;'qui Vciicrcm& Mcrcuriuni fcccrunt Solc liipcriorcs. 

 Cum enim Sol niinorf habcatparallaxin qunm Venus & Mcr- 

 curius, ncccfluni cft vt fupcrior fit Vcnerc & Merfurio. Qu5 

 aigumcnu) cliam docctur, fphxrara, Mcrcurij cfle inferiorcm 

 Ipli.cr.i Vcncris , contra quam nonnuUi doccnt. Solis quoquc 

 pi,tftantia polfulat vt fit in incilio planetarum tanquamdux 

 & niodcratoripforum, rcdor mundi,plancrarum ma\inius,fa- 

 i''or tcmporis,& fons lucis,vt ncmpc in mcdio confiftcns pof_ 

 fit oninibus impaitiri lumcn. Hic ctiamqu.x-iunt dc nomini- 

 hus pl.inetarum, An illa fatis fintacconimodaJQiiidaro fiipcr- 

 ftitionis daninant : alij anriquitacum ftudiofi dcKcnt, Ji.vc no- 

 niina rctiiicnda: quorum fcnrcnti.x- noftrum adiiclmus mJcu- 

 lum. Non cnim cxiftimandiini cft , vocalnila ifta Jiacuriius, 

 lupitcr , Vcnus , primitus fuillc nominadconim & lieaium, 

 (cd hcioum& hcroiiiarum,vtinfia ^'•'i^tnius iii Hiftoi;tis. 



N n 1 i...\i v r 



An atole 

 oinnesftcl- 

 l.tilluflien- 

 tui. 



Quot fint 

 plancti; 



Qualisor- 

 dopUnet^- 



lUiU. 



