458 Encyclop^di^ Lib. XVII. 



Supeiiore 



e)uid hi- 

 bcant com- 



»ianc .' 



gatuini 

 tlieoiU. 



plo H;rfuli<,f|ucmquarta luna natumfcrunt, atqueadeo vi- 

 tam ciusexpeitemvoluptatum plcnamquc laborum fuifle tra- 

 dunt.TempcRatum quocjuc prognoftica pctutur e luna pra;fcr- 

 tim vbi purao poft coniuni'tioncm confpicitur : qu.i dc te Pii- 

 nius,Coltimclla,8cnos infra in Alholojicis.PoctaMantuanus 

 brcuitcr& eleganter de prognoflicis iftis t.Geor^. fic canit. 



Si vcro folcm ad rj.piiliun,lu>iiifqi<efequcnres 



Ordinc refticiei, Jiunquxmte crajiitM falUt 



Hora neque inftdtis noclis cnfiirc feren/t.. 



Luna reuertentes cum primutn colligit ignes, 



Si nigriim obfcuro comprendcrtt acrtt cornu, 



M.ixtmm itgricolts^pelagoque par.ibiturimber, 



At fi -viritneum ftfuderlt orcruborem, 



Vcntiu eritrjcnto fupcr rubet aurci Vhxbe. 



Sm ortu quarto [namque U certiffimtu anthor) 



fura,nec obtujis per coelum cornibus ibit 



Totus (^ ille diesy^y qui nafccntur ab illo 



Exacium admenfem pluuid Fentifque carebunt, 



Votaquc fcrtiati folucnt in Httore nauti. 



Sol rapidusefidies interlunij. Agricol» luna? obferuabit 

 fequcntes vfque ad quartam , vt ci iftis indiciis conieftu- 

 fam faciat dc ftatu totius menfis.Brcuius ita dicunt hac dc rc: 



Pa'Jida luna pluit,rubicunda flat,albaferenat. 

 Cuiu5 prognofHci tatio cfl : quod halitus lunam alio atquc 

 alio colore permultiplcx mcdiuravidendam cxhibeant. Aliis 

 luna ipfa fcmper libi cft funilis. 



C A P V T IX. 



I 



De T/jeoria trinm pUnetarum fuperiorumy 

 SAturtti., I0U14 Mfirtis. 



PR/£CEPTA. 



Aiores planets fuerunt : fcquiintiirmlnores, 

 qui nort ira funt confpiciii : fuiitque ruperio- 

 tcsjvel inferiores. 



Supetioresfunt.quivltrafolcmfunt locati:vtSi- 

 rurnus, lupiter, Mars. 



Hi confiderantur communitcr & fingulatiter. 

 Communiter confiderantut fecundum tres ifta« 

 affediiones. 



I. Primo raotu tam in longitudinem quam in la- 

 ticudinem libi fere funt firailes : atqae ide6 fimiles 

 habent orbes, vidMicet defci cntcs apogaeum & peri- 

 g£eum;eccentricum,cpicyclum,&xqu3ntcm. 



I I. In cccentrico mouentur fimili modo vt fol, 

 ficvt aliquan 1o ahiores ,aliquando humiliotes vi- 

 dcantur. Tardius tamen moucntur quam fol. 



III. Eodem modo rcgem fuum , folcm obfcr- 

 vancNam ab vna eorum cum fole coniundione ad 

 aliam cutfumfuum in epicyclo abfoluuntjcuius cir- 

 cclli bencficio , modo ftare, modii proccdcre fubi- 

 t6,mod6 pr"oi fus rctrocedere videntur. 



Singulariter confiderantur hoc modo. 



Saturnus cfl: fupremus planetarum,palIido colore 

 appareiiS,vcftella fecundae magnitudinis,frigidus& 

 ficcus , fiue melancholicus. 'THcitur (^r&cis KfivQ- & 

 ^etiveav: Hygl>^o ftella folisf 



Eius occurrit quantitas & motu«. 



Quantiias efl:,qtia maior eft; tcrra 91-7. 



Motus eiuseft diurnus vel annuus. 



Diurnus eft ratione longitudinis in eccentrico 

 vel cpicyclo, 



Motu longitudinis, in eccentrico fingulis diebus 

 abfoluiti.min-i^tert.3^quart.i.quint.in epicyclo 

 j7.priiTi.7.fec,44. tert. ^.quart. iz.quint. 



Motus annuus feu periodicuscft rarione longitu- 

 dinis vel latitudinis. 



Motus rationc longitudinis in eccentrico,fubzo- 

 diaco abfoluitur i^.annis >£gyptiis,dieb.i6i.hor.ii. 

 min.iS.fec. j. tcrt. li. fub fphnera oftaua annis 29. 

 dieb.174. hor.^.min.^ii.fec.zj. tert. 30. In epicyclo 

 x|)folui:perioduman.i.dicb.i}.hor.6.min.i4.fec.f7. 

 teit.ifi. 



In motn latitudinis eccenttici quindecira annis 

 cum dimidio feie feptentrionalis; reliquis vcro au- 

 ftralis cft , propter maiorem eccentrici portionem 

 verfus feprentrionem , quim verfus meridiem.' De- 

 uiatio abcpicyclo plurimum variat. 



lupitereft plancta Sarurno proximus,eIcganti lu- 

 ce confpicuns , vt ftella ptima: magnitudmis , cali- 

 dus & humidus fiue fanguineus. Gr^cis dicitur ^w & 



Eiusoccurritmagnitudo &motus. 



Magnitudo cft,qua terram fuperat 9J-r. 



Motus eiiis eft dinrnus vel periodicus. 



Diurnuscltratione eccentrici & epicycli. In illo 

 quotiJicconhcicmin. 4. fec.59. cert. Jj.quart.^j, 

 quint. f j. in hoc min. 54. fcc. 9. tcrc ^. quart. 47. 

 quinr.ji. 



Pcriodicus cft ratione longitudinis vel latitudinis. 



In longitudine eccentrici periodum fuam abfol- 

 uit fub zodiaco annis jCgyptiis 1 1 , dieb. 5 1 j .hor. i y. 

 min.i.fcc. i o, terc 50. fub fphaEta oftaua an. 1 1 ,dieb. 

 3i7,hor,i4.min. 49. fec. 5 i.tert.jfi.inlongitudineepi- 

 cycli dieb.}98..ideft, anno i,dieb.3},hor.ii.min.ij, 

 fec.ij.tcit. 3}. 



In latitudini,s cccentricimotu moratur in fcpten- 

 trionali medietatefcx annos &quinquemenfes , ira 

 meridionali quinqne annos & fcptem mcnfes.In epi- 

 cyclo maxima eius deuiatiofecundLim Alphonfinos 

 in medietate feprentrionali in apogxo cft grad. i. 

 min.y. in perig.grad.i, min.j, in mcridionali apog. 

 grad. I. min, 4. in perig; grad. 2. min. 8. qui calcu- 

 lus ioxta tabulas Prutcnicas variat ratione minu- 

 torum. 



Mars eft tertins in ordine pIaneta,Ioue minor,Sa- 

 turnocoloratior, compleidlionis vehementcrcalida:. 

 & ficcaefiue cho\encx.<jr/ccu dicltur »^>is & wv^ifis^^' 

 quihufdam Herculis fidus. 



Illiiis occurrit quantitas & motus, 



Quantitas eft , qua fuperat terram femel rantiim. 



Motus eius eft diufnus,vel periodicus. 



Diurnus in cccentrico cft, quo quotidie 3 1, min. 

 26,fcc,59.rert.i5.quart.i9.quint.conficit:inepicyclo 

 27.min.4 1 .fcc.^o.tcrt.i 3 .quart. 1 9.quint. 



Modus periodicus cft ratione longitudinis,vcI la- 

 titudinis. 



In longitndinc eccentrici conficit periodum fuani 

 fub zodiaco an.i. dicb. ^zi.hor. Zi.min. 19. fec.49. 

 tert.^S.fubfphxraoftauaan.i.dicb. jii.hor.23.min. 

 3 i.fec.f6. tert.49.in epicyclo dicb.^^j), hoc eft an.2. 

 dieb.49.hor.i2.min.i8,fec,57,tert,26. 



In lati'udine zodiaci moratur inxqualiter : plus 

 tamen in feptentrionali , quam mcridionali plagi 

 conficit. 



louistUi 



na. 



llartit 

 thcori*. 



R 



E G V L yt. 



I. TheoriatriumfuperiorHm^lanetarum reEle pojlfolu 

 & luns, theoriam cmiun^im traditur ab artijicib'**. 



Prioiis ratio efl , quod pluribus motuum diuerfitatibus 

 quam fol & luna, paucioribus autem quam Venus & Mercu- 

 rius funt obnoxij. Deinde coniunguntur \\x theori.r, quia hl 

 tres planeta: in motuuin fuorum qualitate tam fccundumlon- 

 gitudincm , quam fccundiim latitudinem flbi funt fimillimr, 

 & fola quantitatc intcr fc difcrcpant. 



1 1, Perpetua efi harmom^ folii & trium Jh- 

 periorum planetarum. 



Eft cnim perpetua lcx,qua hi planetaiita circuraaguntur, 

 vt ipforum motus in epicyclis aptidimc congruat cum acccf- 

 fu & receffu folis , qucm tanquam regcm fuum venerari & 

 colere videntur. Nam quotics illi coniunfti funt, toties fum- 

 mam fui epicycli abfidcm tenent , tanquam rcuerentiatan- 

 ti hofpitis in cxtrcnios dirionis Cux fines digrcfli, vt rcgi pra:- 

 fenf i cedant loco, & ei interuallo mediocri , cum reuerentia, 

 inandata& viresab co accipiant. Dcinde refcdente folepofl 



coniua 



TheoriJ' 

 pcrlorui 

 pUnetaii 

 4UO loci 



ttadenili 



Harmon 

 folis 8c • 

 periorui 

 planetai i 

 qualit? 



