450 Encyclop^dte Lib. XVII. 



I. 



III. 



I. i. 5. 



II. 

 , — ^ — » I — ^ — > 



5.6. 7. 8. 9- 'O- "• "" 

 Poilaiotispjidtionis typus eft ifte: 

 I. II. IH. IV. 



r-^-> r-^-, '^■^-> r---^-^ 



I. X. J. 4.5- 6. 7- 8- ?• lo.ll.li.. 



luque^o)'^ w.no>-;<runtvcl tres pattes priotis typi ; vel qua. 

 tuor c]uadtantes pofteiions typi^Aor-i mmores funt ptoptie di- 

 fti.vijeticet parces fub raiiotii^u? contentr. Hinc iam peti- 

 tutconciliatioduorum euangcliftatum , Macth£i^& Maici ) 

 <]uorum illefciibit.Chtiftiimctucifixum effc hota fcxta, liic 

 tcitia. Confcc Matii}. 17. v. 45. ^ Mjrr. 1 5.-^.1 5. Nimitum 

 Chrifti crucifixio abfoluta fuit hota tettii maiote iuxta prio- 

 rein typum; & coepit hota tcitia maiore , qu.-B denoniinanit 

 lcxta ab vltim.t hora ptx-ccdcntis quadrantis. Alij hsc ita 

 difponunt.Hora: funt fimplices,vei compofica:. HoriJimpU- 

 cci funt duodecim pattes cuiufque diei. Hon. compofits. lunt 

 minores , velmaiotcs. HcJrc coOT;io//'fjt?»'«ori;j , fingul.-e con- 

 tincntbinas fimplices. Hors.compofua.m.tiores funt quadran- 

 tcs diei naturalis , e quibus primus dicituthota tcrtia, fccun- 

 dus fcxta , tcttius nona , quattus duodecima : ita ncmpe , vt 

 «]uadrans quilibct nomen fortiaturab hora vltima fimplici. 

 Typus hic cfto 



III. VI. !X. XII. 

 r -^--^ '--'"--. r--^-> r--^--^ 

 1. 1. 3. 4- 5- ^- 



/sA^ cw^^ r«A*^ r«-N<^ (>./-0 >/-»» 



I. 1. 5. 4.5. 6 7. 8.9. 10.11. ti. 



luxta hunc typum diccmus, Matcum loqui de horis compofi. 

 tis minoiibu5,Mattha:um de horislimplieibus. 



Hori. mMorts, 

 Hori minores, 

 HorifimpUces, 



MOri vfua- 

 lt-5 y. coii- 

 ucrtaniiit 

 In Babylo- 

 nicas } 



Votx vlui- 

 Jesvt con- 

 uerconiur 

 {D ItalitasS 



HorJrum 

 CoinmQda 

 §c incoiQ' 



■Hots d.lct 

 ti noflis vt 

 inucniatui! 



V I I. Hoi-£ v/iiales iri 'BahlomcafJdeJ} horasah ortu, 



coniiertmtur iu.xta hus regulxi. 



I. Conftet tcmpus ortus iaxci noftrates horas.x,Hora da- 

 ta fit numcracaa medi.i no£kc, vt antemetidiaua:vcl fi pomc- 

 lidiana , adiicinncur duojccim !■ Subtrahatur tempusortus, 

 & habebitur hora ab ortu numerata. Quod fi fubtraftio fieri 

 non poffir,ndJan:ur 14 id eft intcgerdi-cs.e.gr.nono Augu- 

 fti placet fcire hora 7. micutina , quota fit ab ottu. Subttaho 

 tcmpus ortus , videl. hor.4. min, 54. Reftanthora; i min. 6. 

 tempus ib ortu numeratuin. Q^jod fiquarrarut , hora tettia 

 pomenjiana cum qul hor.i abortu confentiat.AdJo . i.hiuit 

 1 5.fubtcaho'vt aiatea , & deprehendo elleaboitu horam 10. 

 min.i. 



VIII. Hors. vfualesin horof Italicas ,fine ah occaft, 

 eenuertttntur in.vta htu re^ulai,(^U(t priorihHS 



illis oppanuntur. 



I. Conftet hora occafus. 1. Nota fit hora a metidie , <]uales 

 funt omnes vfque admediam noftcm. Sin poftmediamno- 

 ftcra tuerint, additione 1 1. habentur.j.Tcmpus occalus fub- 

 tiahatur,& fi fubtraftiofieri non pofTitjaddantut 14.6. gt,pla. 

 cct 9. Augufti fcire , quota fit aboccatu hoia feptimamatuti- 

 na. Momentum occalus hoia 7.min. ^.Et quia hora eft poft 

 }ned'3m no£lem nuinetata,addo 1 1. fiunt ij.SubtraiSione fa- 

 ftjtcftanc ii.hor3:.54.minuta. 



/ X. SinguU hord/ita habent commoda & incemmoda. 



.^qualium hoiatum a meridie ^ media nolie commodltxs 

 eft , quod meiidiem & mcdiam no({tem fempei oftendant , & 

 dicmnoftemque squalitei diuidant : incommoditai , quod 01- 

 tus & occafus momenta vaticnt. Sic v.gt.arftate fol oritur an- 

 te quartam , hyeme poft o£lauam. jib ortu numeratatum 

 eommodttcu eft , quod ortum cxaftx indicent & quantitatem 

 (Jiei : incommodittu ,<\\xoA mcridies hinc inde pei diuerfas ho- 

 ras vagetur,vt & occafus. Ab ocatfii numeratarum commodi- 

 tas cft , quod occrfum optime repra'fentant & quancitatem 

 noftis : incommoditits ; quod metidies & ottus amhdllent. In- 

 Aciualium commodlt.as eft , quod quamlibet diem & nocScm 

 xqualiterin ti. hocai diuidant , oitumquc,meridiem,& occa- 

 fum optimc cxhibcant : tncommodtttts , quod nimis fint inx- 

 <]uales. Vfus harum horarum olimin toto oricnte fuit cele- 

 bris. Vnde in N T fi qua hoiaium mcntio fiat, dc his fem- 

 per intclligi opoitet.vt Matth.to. 



X. Horam diei & noElis tam At^ualem <]uam iniiquA' 



lem ad datum cjHodnis ternpus & Utitudinem 



locijicpote cognofces. 



Vt horam diei acqualcm cognofcas , globum ftatue ad da- 

 tsni lcci latitudincm , & altitudincm folis obferua. Deinde 



locum folis in Ediptica metidiano adiungc , & indicem cy- 



cli horaiij hoii 11. Poftiemo globumvolue ,vel adoitum 1 



Tcl ad occafum , prout fafta obferuatio poftulat , vfque dum 



folis locus tot giadibus ab hoiizonte emineat , quot con- 



giuunt obferuationi fadli. Globo enim ita conrtituto index 



in circulo horario monftrabit hoiam diei , qua fafta eft ob- 



fciuatio. Eodcm modo hoiam noftis deprehendas , obfci- 



uata alcituJinem alicuius ftella; cognitx Sc in globo expief- 



fx. Indcx enim mancat vt piius , ad locum folis accommo- 



dacus,& globus ciicumagatur , donec ftella obtineat akitudi- 



ncm ab horizonte sequalcm altitudini obfeiuatiE : & 



inJcx horam nodis indicabit. Ad inueniendam hoiam ia- 



.Tqualem h.ec cft ratio. Piimo inuenienda eft quantitas vel 



numcrus horarum diei artificialis , itcraque ciufdem dici 



bora ipiquahs : vnde pcr rcgulam proportionis inueftigan- 



da cft hora inxqualis. excmpli gratia.ln lacicudinemgtaduum 



4!». nuximus dies cft hoiarura 16. Ciim fucrit eius diei ho- 



ra antemciidiana decima , vcl fextaab oicu folis , cupio co- 



gnofccrc , quota fit ca hora inxqualis. Difpofitio termino- 



lum proportionalium fic habet. \6. dant 6. eigo 11. ( tot 



enim horas inxquales fingulis diebus iteraque no£libus tri- 



buunt ) dant 4-r Quoc etiam giadus xquinoiliales vni ho- 



rx inxquali congruant , hinc liccbit cxquircrc , fi totum nu- 



merum graduum arcus diurni diuidas per 1 1 . Vtpote fi dies 



attificialisfit 16. hoiarum xquarlum , atcus paralleli diurni 



crit graduum 140. quos fi per ii. diuiferis, quocus 10 indi- 



cabic numerum graduum .x-quinodialium , qai conueniunt 



vni horx inx>quali. Siniili mcchodo , nodis hora ina:qualis 



eiijfque cjuantiras inueftiganda eft. 



X I. Variafunt horxrum vfMalium nomina. 



Nam horxplanetatis, feutemporales, impaies , ideft> 

 impari numero comprclienfx , appeliantur mafculin& ; ynts 

 voro , fimininti. Horas combuflas aftrologi vocaut, qux fu- 

 muntur poft couiunftioncm luminaiium:qu6d iniisnon ex- 

 pcdiat quidquam negotij fufcipeie aut expedite.Hw* cano- 

 ntca. vctciibus dicuntur , qux diuinis addidx func prccibus; 

 vt funt iftx fcptem : Matucina, Prima , Tcrtia, Sexia,Nonai 

 Vefpcrtina,& Coropletoria. 



y / /■ Nojirates hord ita conueniunt CUM horis luddo- 

 rum,tempore aijuinoifif. 



Prima ludxorum eft nobis feptima matutina , tettia eft 

 nona . fextaeft duodeeima feu metidies, duodecima cftfcxta 

 vcfpcitina. Ita ciim Chiiftus dicitur crucifixus hora fexta', 

 & mortuus hora nona , ibi intelligitur noftra duodeciraa, hic 

 tettia. 



Capvt III. 



De Die. 

 P R AE C E P T A. 



les eft tempus certo hotarum numero dcfi- 

 nitum. 

 Eftque fb!aris,vellunaris. 

 Diesfolaris eft natuialis,vel artificialis. 

 Dies natiiralis eft fcmpus , primo folis motu , vi- 

 gintiquatuor hotariim fpatio determinatum. Gtx- 



CiS 'u^^lj^KEfSV. 



Dies naturalis eft verus,vel medius. Ulc dicitur 

 inaiqualis & appatcns:hic squalis. 



Dies natiiralis verus eft tempus , quo fit inregra 

 arquatoris reuolutio cum vero additamento,feu por- 

 tione illa , quam fol interea motu fuo in ecliptica 

 pCf ficit. 



Dies naturalis medius eft tcmpus , quo fit inregra 

 ajquinodlialis & primi mobilis conuerlio, vnacum 

 additam nto medio,quod interea fol cutfufuo pro- 

 prio abfoluir, 



D^es aitificialis eft tempus ab ortu folis adocca- 

 fum numcratum : cui opponitur nox , rempus fcil. 

 quo infra horizontem fpl mouetur. Alias dicitur 

 dics ciuilis. 



Eftqueaequalisjvel ina:qualis. 



Dies squalis eft horarum 12. vt & noxsquahV- 

 Talis eft tempore «quinoftii. 



Diet 



