454 Encyclop^dte Lib.XVlI. 



ludxi celebtabant in memoriam exitus c feruitute jEgyptia- 

 ca , & in meraoriam cranritits , quo angclus Domini ides n- 

 liorum Ifrael confpeifas fanguinc agni ttanliiiit , & prirao- 

 genita corum non pcrcufTit. ''Exod.ii.Leuit. x 3. De:tt.i6. Pal- 

 cha iliuJ eft duplex : vidclicet tegitimitm feu vetus , quod ce- 

 lcbtabatur luna 14. Idelt , in plcn.lunio , quod proximc fc- 

 quebatur vcrnum a-quinoaium ; Sc iiidiciale feu nouum, m- 

 ftitucum tempotc Elcaziri , cuius canon eft ^3 kS . id eft, 

 Ne celebrctur die fecundo , cjuarto , & fexto , liuc die Lunx, 

 Mcrcurij , & Vcncris. Porro Pafdia Icgitimum erat boiits 6» 

 arieti4 , quod nonnuUi die louis & Vencris comeftum fuiire 

 volunt'. Dcut.ii'. verfu j. i. Chton.j (.vcrfu 7. vcl ^^»/,quod 

 iuxta cofdem coroedcbatur ipfo Sabbato. Sed reftius ftatui- 

 tur , quod Pafcha agni fuctit comefum 14. Nifan in ocdibus: 

 Pafchi bouis & arictis in teraplo ij.Nifan. lilud crat typus 

 paffionis Chrifti : hoc Eucharilticum fcruitutis dcpulfa:. Hic 

 quxricur, An Chriftus iam iam paflutus anticipaucrit Pafcha? 

 Rciftcautcmrefpondetivr ncgando. Chriftusenim obferuauit 

 rrzfciiptum Legis vt in ommbus, ita Sc in hoc ritu. Confcr 

 Marc.i^.vetf :i. Vbimemmctis,& Chriftum & ludsos iuxta 

 prifcriptum legis 14. menfe Nifan fiue Abib immolane fiue 

 iuguIalTc agnum.&Chriftumeodcm die.vidclicetlucefeciuen- 

 te illam noVtcm , qiti Pafcha comcderat , eodem inquam die 

 fuifle immolatum. ludxi enim Inchoabant diem fuum a fole 

 occafo. Sic igitut in priore diei illius parte agnus typicus , in 

 poftcriore agnus Tctus eft immolatus. 



rumMl"' /X In tribM feflis pnncipalibM luddorumhoc e[lfn- 

 pra:cif ua. £iiUre,qujd circapr£cipHM a>ini tropasJtHe con- 

 uerfionesfuerim celebrata. 



Nam fcftum ?a,fcha. celebrabatur citca xquinoftium ver- 

 num : Pcntccofte, qua: aliter dicitur/fjJww hebdom.iditm , circa 

 folftitium a-ftiuimi in menaotiam legis promulgat.2: Scenope- 

 gi(t, fiuc fcftum tibernaculorum, circa xquinoftium autuinna- 

 le poft coIle£tas fruges , in mcmoriam confcruationispopuli 

 in deferto per 40 annos. 



f eiiz Da 

 jri! ics, 

 qualesi 



X. Omnesfer!£ Comiii£ incidtm in diuerfos dies, 

 ideoqHefitnt fefla mobilia. 



Series fciiarum Dominicatum per totum annum harc eft. 



frinncifioliom\u\ci , fi qux eft inter circumcifionem & Epi- 



phaniam, eftanonyma. SfcaJ^iadicitur Epiphania , ab illa 



ftelU, qux MagisMatth.i.illuxit,& Chtifti gloriam manife- 



ftauir. Vbi memineris , Epiphania plurali numero dici etiam 



diem, quo cclebratur memoria baptifmi Chrifti : quia Icilicet 



tum apparuit fanfta Trinicas. Epiphanius etiam «/ctgjtv tm- 



(fcuJia, vocat natiuitatis Chrifti feftum. Tertio Dominicx,qux 



fequantur Epiphaniam .dicuntur Prima, Secunda, Tertia&c. 



poft Epiphania; , prout intcrdum funt plutes vel pauciores. 



e^uarto hx fequunMit Oominice ; i. Septnagcfima. 1. Sexa- 



gefima. 5.Qu,inquagefima. 4. Ciiiadragefima,feu primaQua 



dragefinii-. 5 . Secunda Qiiadragefimx. 6. Tcrtia Quadragefi- 



mx. 7. Quarca Quadragefimx. 8. Dominica Paffionis , fiue 



Pafchx. Quinquagcfimaetiam dicitur Dominica Bacchana- 



liorum , itemque Dominica Zfto mihi, ab introitu feu Cantio- 



ne Ecclefiaftica cx Pfal.3 '.v.;. Efto mihi in Dcum protefto- 



rcra. Dics Mercurijpoft Eftomihi .dicitur Dies Cinerura : 



quia confecrationi & afpetgini a Gregorio Magno fuit dica- 



tus ; cftquccaput & initium ieiunij quadiagcfimalis , quo di- 



ftiones illx folcnt adfcribi parietibus ; Mors , lmperat,Regi- 



bus.Odiofam, Linguam, ludicat , Dominus : equibusfingulae 



notant fingulas Dominicastemporis Quadragcfimalis. Prima 



Quadragefirax dicituretiam Inuocmit exPfal.pc.v.j.^.Sccun- 



dAReminifcere,ex Pfal.iT.v.6 11. Reminifccre mifcrationum 



tuatum Domine. Tertia Oculi , ex Pfal.i 5.V.1 ^.itf.OcuIi mei 



femper adDominum. Quarta I«r;»rf, exEfa.66.v.io.n. Lx- 



tare cum lerufalcm. Grmauicis dicitur TEobfontag/ q.d.Ictha- 



lem. Item Dominica de Rosa, proptci rofamauream , quam 



jn templo coram populo fert. ItemDominica de panibus, 



ptoptcrmiraculofamcibationem. Quinta2«i;c;»cx Pfal.+ j.v. 



i.i j.GermaniccCcrfcbttiarfjc ®ontag:&DorainicaPafrio- 



nis Sexta Dominica Palmarunta ramis fiue palmis : itemDo- 



minica Magna:quiaiuxta Chryfoftomum ill.i Septimana, qux- 



fcqultur h.^ncDominicam, Devs magna & ineffabiliapra-fti- 



tit. Dics Mcrcurii,qui fcquitur hanc Dominicam, dicitur^cr 



trutnmc 223itTOOtf)/a peruerfis confiliis ludiorum. Dies lo- 



uis proximus.tcr arftiic .©onncrstag : quia eft dics prxpa- 



rationis Pafchx , ciim Christvs cxiuit in montemoliueti. 



DiesVcnctis , Dies Paffionis & Ciucis , Germanice6cr |tifl 



freptdflt/ <?utc f retjtng/ tnb Ovanfreotag a voce Otan/ qus 



facisfaftioncropro mulfta fignificat. Atquc hxc cft hebd^- 



mas magna , quam fcquitur Pafcha : qux Dominica eft om- 



nium l)ominicatum& fcftotum mobilium fundamentum & 



bafis. Hic qu.-Eritur, qux fitratioiftius nomenclaturx , quod 



dicantut Dominica: Scptuagcfimx, Scxagcfirai &c_? Vbi va- 



lia: funt opiniones -. c quibus dux funt vfitatiores. Friroa cft, 

 denoininari has Dominicas a Pafcha ; quod a Scptuagefima 

 vfque .id Pafchx fint dies fere 70. videlicet «4. a Sexagcfima 

 60. circiter,ideft, 57. a Quinquagefim:i jc dies. Deindequi- ^ 

 dam exiftiraant, ifta nomina non efTc defunipta a numcro dic- 

 rum,fcd a numero Dominicarum. Voluit enim Ecclefia ante 

 Dominicam Pafchi pi.rmitteie feptem celebres Dominicas, 

 quibus reuocaretnobis in memoriam fpiritualcm noftrain ca- 

 ptiuitatcm. Itaque prima Doniinica ex feptem dicitur Septua- 

 gcfinia, quiaeftprima cx feptcm ; fecupda dicitur Sexagefi- 

 ina, quia t(i prima exlcx: tertia dicitur Quinquagefiraa.quia 

 cft prinia ex quinquc lequentibus. Quarta dicitur primaQua- 

 dragchmx eadcm ratione. Quinta dicitnr fecuQda_-Quadta- 

 gcluii,;-: Scxtadicitur tcrtia Quadiagefimx : Septima dicitur 

 Quaita Quadr.igcfim.T. Deinceps autem non dicitur Quinta 

 Quadragefim.r,(cd Dominica PafTionis. Sed iam difpiciamus, 

 qu.r fit noracnclatiua Dominicarum pofl P,ifcha. Domini- 

 cam itaque Pafclia fcquitur tempus Qjiinquagefimale, Ideft, 

 50 dierum,intt3Pafcha & Pentccoftcn :quodcontinctDomi- 

 nicasfcx , hoc ordine. Prima dicitur §lititfimodogeniti,ex i. 

 Pet.i.v.i. 3 textu IntroituSiQuali modo geniti infantes. Item 

 Dorainica in Albis, quodbaptizati die Pafchx inccfTerintvc- 

 ftibus albis , & depofuerint hac feptimana. Secunda dicitur 

 Mifericordii , ab intioitu Pfal. ji.v. 5.6. Mifericordia Domini 

 plcna eft terra. Tcrtia/«ti/«r?,ab Introitu Pfal.fi^.v.i.Iubi- 

 late Deo. Quarta Cantnte , ab Inttoitu Pfal.g^.v.i.Cantacc 

 Deo. Quinta Cuccw /;<f«»rf;>flrM, afimiliintroitu. AliasDo- 

 minica Rogationum , vt & tota fequens feptimata , Germa- 

 nice Jiic J35£ttt»oc5 tonb (TrcutiiWOC^ / quodctucibus & ve- 

 xillis in agtos proceffiones inftituerent & litanias precefque 

 recitarent. Tum fequitur Feftum afcenjlonis , qui eft dies 

 quadragcfimus a Pafcha. Sexta Dominica dicicur 'Exaudt 

 a Pfal.i^. Exaudi Domine. De his Dominicis eft verfus rae- 

 morialis: 



SlucmMea,IuJferunt,Cantica,Vinor,£rit. 



Tum fequitur folennitas Pentecoftes , quafi dicas , Quinqua- 

 gefimam fcilicet poft Pafcha. ludxorum Pentecofte remoue- 

 tur a Pafchate diebus 5 o. fed noftra vno die miniis a Pafcha- 

 te noftro recedit , infcriam primara perpetuo incidens : quia 

 fcilicetifta feria SpiritusS.in Apoftolosfuit effufasdiequin- 

 quagcfirao poft Pafcha Iudxorum,& die 49poftrefinredio- 

 nem Domini. Dehinc fequitur Dontinica Trinitatis. Qu^ 

 hauc fequuntur Dorainicx,dicuntur Poft Trinitatis yco ordine, 

 quo fequuntur vfque ad Dorainicam primam Aduentus. v.g. 

 primafecnnda,tertia(^c.poft Trinitatis, fcilicet fef}ura. Qua- 

 tuor tandem Dorainicx , qux proxime antecedunt fcl^um 

 Natiuiiatis ' dicuntur Dominica Adnentus : videlicet Domini- 

 ca prima Aduentus , quo nempe Cn R i s t v s venit in 

 vrbcm : Dominica II. Adiientus , quo Christvs veniet 

 ad iudicium : Dominica III. Aduentm , quo Christvs 

 venit ad minifteiium,cuius prxcurfor fuit lohannes : Domini- 

 ca IV. Adiientus,<]ux tiaftat dc prxparacione ad C n r i s t x 

 aduentum,dequa legitur Efa.^o.v. 3. Et hxfetix omnes fuiit 

 mobiles. Reliqux f-erix func fixx , feu ftaciui , quia iifdein 

 diebus rccurrunt , vt Circumcifio & Fefta Mattytum. 



C A P V T IX. 



De Seftimana. 



Artes tcmporis minores fuerunt in miniuo, 

 ^ hora, & dic : fequuntur maiores in feptimana, 

 menfe , & anno. 



Septimana eftfyftema feptem dietum , in orbera 

 recurrens. Gr£ce hebdomas. 

 Eiusoccurrunt initia & nomenclatura. 

 Initia feptimanac fiue cardines variant apud 

 varios. Hebnis dies fequens Sabbatum erat Pri- 

 mus , Chriftianis dies Dominicus , Tuicis dies Ve- 

 neris. 



Nomenclatura item eft varia. ludxi dics fepti- 

 manjE vocabant primam , 2. 3. 4. j. 6.7. Sabbati,- 

 Chriftiani vocabant Feriam primam , i.j. 4.^.^.7. 

 Aftronomi infigniunt nominibus fcptem PJane- 

 tarum, 



REGVLiB 



