464 . Encyclop^dise Lib. XVIL 



Methodus V. Methodus itiuemendorum cyclorum Solis , Lum, 

 inucmenai (!x IndiUUmii , dia ett in Deriodd lulUnk, 



ttes cyclos '. [ .„ . 



piincipes. ^tta tn annis Lhrijti. 



Irt periodo lutiMiihxc methodu? cft pcrpctua. Annoprimo 

 pciiodi luliaiij; trium cycloium principia concunerchoceft, 

 cyciys folarib cr.u i. cyclus lunaris 1, & Indi(flio i . Quare fi 

 qucmuis pcirodi Iulian«annumdiuifcris iii 8, numcrus .idi- 

 uifione rcliquus crit cyclus folis. Et fi eundcm annuni diftri- 

 bueris in i^.reilabit cydus lunx; (i deniquc in t^.remanebit 

 jftius annilndiclio Quoties vcro adiuilione nihil rclinquitur 

 fumcndus cftcyclns integcr, ncmpc foiaris i8,lunaris '9,ln- 

 didio 1 5. e g.anno i 6ii> rcfpondet annus <? 3 : periodi lu- 

 Iiani,quo diuifo per rX,relinqMuntut 3. cyclu' fo.ishocanno. 

 Diaifo codcm numero pet i ^ rcliduus cft 4. numcrus aurcus 

 iiuiusanni. l^oftremo poft d uilioncm qainamdcnariam re- 

 manet Indiclio : prohoc iploanno.7» ,■«»«« C^^ri/» inethodus 

 trium iftorum cyclorum fic habet. Natmitas Domini fecun- 

 dilm puutionem Dionyfi, InciJit in annum pcriodi luaan^ 

 471 yA\'iO pcriodianno per reguam r<Tcedcntcm cyclus fo 

 lis luit nonus lun.^primns , & indidio tcrtia. Ergopro cyclo 

 folis anni Chriftiaddc 9. pro cyclo lunx i. pro indiftione 3. 

 fummifquc fingulis perintegros cydos diuifis , refidui erunt 

 cycli anni labentis. Si nihil rclinquatur,intcgri cycli erunt fu- 

 nicndi.e. g. fi anno Chrifti irtiR primo addas 9,&partiaris 

 per IX. ptodibitcyclus foli!! ;. Si dcinde addas i,&diuidas in 

 19. ptodibit cyclus lun.-K 4. Si denique addas 3 ,& partiaris pcr 

 1,5. prodibitlnditlio i iidcm lcil numcvi,quos inannopcrio- 

 di lulian.-B t;;5i inueneramus. Quoti indicant.quoticscycli 

 ifti poil Chriilinatiuiratcm fint rcuo'uti. Hic tamcn diuifio- 

 aLs labor fubleuabitur, fi calculones refpiciant hoc latcrculum 

 ^ue tabellaiTimanualem. 



I 



Si malis,breuiter habe hunc abacumpro inuentione literat 

 Doroinicalis. 



Poteft & firaplidtcr talis efic abacus : 



B. A. G. F. D. C. B. A. F. E. D. C. 

 E G. B. 



Primam tabella? huius literam tribue anno Chrifti i*?!?, 

 fcqucntem anno fcqucnti, & fic deinccps ; vcrilm ita.vt quar- 

 •o cjuoque |oco ponas binas literasi quia nempe quartus quif- 



qi.ie annus eft birextus. In hoc autem cafu altera litera in- 

 dicatdies Dominicos prxcedentcs intcrcalaicm, alterafubfe- 

 qutintcs. Idquod jycli folaris bcncficio fit manifcftum. N^m 

 tetro numeriindo,vltimus annus,ncmpc i8,in hoc cyclo litc- 

 rannDominicalcmhabet A, penultimus, nenipe i7,Iiteram B, 

 & nc dcinccps. 



5cd ciir litcra Dominicalis quouis ^nno communi variat,&: 

 anno birtcito bis niutatui?Caufa non cll obfcura. Quia cnini 

 5 (55 dics annicommunip,fcptcnari.i illa diuiiir ne diuiduuiut 

 in 51 feptimanas,idco qifolibet annocommuni remanct vnus 

 dies 1 piopter qucmanni fcqucntislitcra Domiiiicalis variat. 

 Dcindc.cum anno quarto dies vnus iiitercaletur.qui tft festus 

 Kalcndarum Martij,ideo bis mutatur Jitcra Dominicalis. 



F"/. Cychts ma^nKs pa/chalis Dlonyfianus memeriam 

 rmhanm rerum citjlodit, 



Si 19 ducanrur In i8,idcft,cyclus lunaein cyclumfoHsjCffi- 



ciunt <, 3i:qui cft cyclus niagnus,quo & numcrusaurcus,&ter- 

 mini pafchalcs, & bifcxtum in candcm diem,& neomenix irv 

 ea/idcm k-riam rccurrunt,vt vctcrcs putarunt. jlgypti j autho - 

 rcs funt huiusmagni pcriodi,fcd proptcr «tChV^C'""'^':'""'^'' 

 qua? f-ere fit vnius diei in i fi.cyclis dcccmnoucnnalibus,inutilis 

 cft illecyclus. luEcclefiaLatina multi eiufmodi magnos cy- 

 clos conftruxcrunt, diuerfis tamcn vfi principiis. Vi<fiorinus a 

 lanuario.Dionyfius Exiguus a Martio, &rurfus ille a pafiione 

 Chrifti,iftc a natali. Scd cyclusDionyfianus co nominccom- 

 mcndatur , quod mcmoriam multarum rerum cuftodit , quod 

 coEcclcfia omnis in Pafchalibus terminis vfa eft. Iccircovti- 

 lifiimus cft ad hiftoriarum tpochas conlcruandas. j£gypti j au- 

 tem fui magni cycli initium capicbant , capiuntquc hodie a 

 Thoth,& /Er.i fanftorum Martyrum: eumquc cyclum vocanc 

 annos grati.r. 



VIJ. j4nnu6 hijfextui cognofcitur vetper operationem 

 yirithmeticam, vel txcerto Indico. 



Annuslulianus abfoluitur dieb.3' ^.cumquadrantc diei fiuc 

 fcx hotis.Quadrans ifte tantifper negligitur,donec cx quatuor 

 quadtantib.conflatus fuerit diesintcger.menfi Fcbruatio ante 

 diemfextnm KaI.Mart.infeiendus:vtl,vt vetcres iocum figna- 

 bantjinter Tcrminalia& RegiFugium. Ifte dics vocatur inter- 

 calaris,& annusintercalaris.ab inteicalando.quo verbo Scnc- 

 ca lib.7.natqua-ft.c..:i.elcganter vtitur,vbi a!t,ludosinterca- 

 lari, i.e.intcriurapi. Appellatur auteni annus iftc bifextus vel 

 biflextilis^quia eo anno bis fcribitur VI. Kalendfn Martms. Ger- 

 manis dicitur ^cbnltiar quafi f^chaWxaVinnniu fcalans-.c^mz 

 vnotranfccndir & fuper.it communem. In rarione temporum 

 diligentcrobferuareoportct,quinamanni fint bifrcxtiles, qui- 

 namcommunc. Inxra Chriftianafi fumma arinorum d uida- 

 tur pcr 4. & nihil rcnianear annus iftc cft bificxtus. Si vcrd 

 vnitasfupcrfucrit.proximus erita bifexto;fi 1, fecundus;fi j, 

 tertius. Hinc vcrfus: 



Diuide , quot futrint ,T>omini ,per qnatKOr.ir.nos. 



Si nihil hu fupcrat,.wno efl hijfextm in iUo. 

 Quoticns indicat numerum annorum biflcxtilium a ChriHo 

 elaplorum ; vr annus labens 1 '?i>. dmifus pcr 4. relinquit 

 binarium. Eltigitur fccundus a bjlTexto. Quoticns eft 44. 

 quot bilTcxti a Chrifto elapli funt. In pcriodo luliaiia is 

 ccnfetur biflextilis , qui ad'uifioncquaternaria relinquit vni- 

 tatcm. Qw diuidendi laborcm fubterfugit , confulat hofce 

 duos indices. 



Annorum bijfextilium inde.x inpcriodo luUana. 



77.81.85.89.93.97. Eftprogreffio quatcrnaria. 

 Annorum biffextiUum index in annu Chrifti. 

 0.4. 8. 1 1.16.10.14.1 8. 3 1.36.40.44.4 8. ji, 5 c.^o 64.^8. 71. 

 76.80.84.88.91.9S.100. Reliqui omncs extra indices funt 

 anni communes. Hic quxftio mouctur , An biircxtilis annus 

 fit ftcrilior & dcterior communi? Sic quidem mulcis videtur: 

 vnde prohibcnt pecora nata cducari, arbores plantari aut in- 

 fcri. Sed ftultacft hxc opinio:quia a^nus biffcxtusnonpcn- 

 dct a cauf.i aliqua naturali , fed ab arbitrio Caifaris : Vndebi- 

 fextumlulianum dici folct. .)uod autem nonnulli dicunt,Sa- 

 turnum tunc temporis ad fignumcontrariac narurac peruenire, 

 crroneum cft. 



Ylll.Epan^fmilemcnfnattreo numero hahentvfum. 



Epaftat fu"tdies ir.quibus annus folaris fupcrat lunarem. 

 Annus cnim folaris communis cft 36 5 dicrum : lunaris 354. 

 Nani quia excelTin iftc in immcnfum excrcfcerc potuifiet, 

 conftitutuscft terminus, vltraqucm epafti' non extendi de- 

 bent. Ideo artifices ftatuerunt, nc numerus cpaflarum exce- 

 cedcretdies 30. Cum enim cpaft.e inucntx-fintin hunc vfum, 

 vtaurco numcro non monftrante nouilaaia,pIeniIunia, atque 



xtatcs 



Cydi ::a. 

 nyiian lU 



liias (]lj 



Annu 

 iexiu! 

 modo 

 gnofc 



I( 

 lis 



Epafts 

 viiuqi 



