Vranometri^ Pars. III. Cap. VIII. 469 



ndsrm 

 tanuin 

 ; mutJ- 

 C( iuf- 

 rii? 



XI. Solennitas. Finis fiue fcptiraus iiymorum. 

 M. Ifchru-chag , r»?;c«>f ;^_/?««» ; quo abfumunt rcliquias 

 Pafchi. 



JO. 'E^h/titi ^iurif.Tf iTi). 



VIII. 1 1 A R. Cauus, 1 1. 



7. 'ZohftUf •fvriforrmfT)) 



10. Iciunium. Capitur arca teftimonij. 



14. 'zShuui hvTi^oxtftKT)!. Pafcha immundotuiti , defti- 

 ratum iis, cjui fupetiori menfe non poterant celcbtarc Pafcha: 

 fmc quod immundi cffcnt.fiue quod percgrc abefTcnt. 



I 9. Memoria colleAi Manna: : quam Vocaat Lagbtor^n. 



11. 'Z"hft<tf- hvlieitKTfl. 



lli. 'K.Shfi^f Aure^oif^o^i). 



IX. SivAN. Plenus. III. 



vocant Scliebungoth. 



X. T A M V 2 , Cauus. I V. 



!7. leiunium. Frangnntur tabula? lcgi';. Hunc diem ludari 

 crcduncinaufpicatumptoptcrtabulas trgis fraftas,&: oblidio- 

 nem .i Ncbucadnezare inchoatam hoc die. Totas tres lepti- 

 nianas feqaentes , qu.r in caniculares incidunt , abftineat a 

 garnibus Si. vino.necinchoant arduum aliquod ncgotiiKu. 



XI. Ab. Plenus.^ V. 



I, leiuniam. Moritur Aharon- 



9. Defolatio tcmpliprioris &poftcrioris. 



XII. Elvl. Cauus. VI. 



17. Iciunium. Moriuntur cxploratote» , qui difFaraaue- 

 rafit terram. 



II. Xrlophoria. 



BreuUexpUcatio, illuftrins Kakndavium ludaicum , haec 

 efto. Principih mcnfes pleni dicuntur,qui funt ;o dierum :ca- 

 uiqui 19. DeittJi fingulis mcnfibus bini numeri funtadiefti: 

 quorum priot notat ordinem menfium ludaicorum politi- 

 cum, altci Ecclcfiafticum. Sic v.gr.Tifri eft primus politice,& 

 feptimus ccclcfiafticc. lertio dccimus fcxtus Nilan cft, & vo- 

 catur ii hvli^yvel i (7n»oTO,vel i iie/ttn t.J «■■««(;« : ic omnes 

 hebdomades , qua: il»> -f hoTtgjfs nu vic^t ad fextum Siuan 

 CYteiiduiwur , accipiunt denominat\onem lciii' AuTfgjis- : vt 

 iivri(i,zj(}i)^ 'i^hf(^f,\d eft,«0>-n) huTt^t roJ ttx^x ; iivlt- 

 gj/Hursj^ vcl hvli-^ehvTt^ 'tihf(^r,hvTi^ ^ hvri^t raO 

 xriy^tc &c. N.un lu j.ei interuallum, quod intcr /ti/rtgjt» TOcf 

 «r«^*,&:fcxtum Siiian interieifl:umeft,& Grxcls 5n»T))>y«-J vo- 

 catur, numcrant ii» i^ hvli^t mS ■m^n-.qacm numerum vo- 

 cant iram Omtr. Nam tA» huTt^f r«o «r«<^;« vocant ctiam 

 Cmer, quia tunc Omer fiuc manipulus frugum offettur Deo. 

 Lfuit.z ^.v.i. vctcres autcm HelleniftiE vocabantillud inter- 

 uallum^jxC^' 1* hvTt^f, numerum , fiuc .iram , poftriMe Ptt. 

 fht : quia a die poftridic Pafcha initiam fumit « Tn/Tiriyril. 

 Ideo impeiite -n hvli^.o&trti accipitur vulgo , auod putent, 

 compofitum er duobus illis hlm^oi & «>©"••' c""* ''t com- 

 pofitum ex huTio^ & (OC^Tjn.Priori modo cfTet pripoftcrum 

 Sabbatum : pofteriori eft primam Sabbatura a poftridie Pa- 

 fcha. A dccimofcxto Nifan ad fcxtum Siuan funtdies^? fo- 

 liJi : & dccimusfcxtus Nifaneft: iifii^f miTiiiyrii. Nam inter- 

 uallum illud ludiis Gricienfibus & Chriftianis diftum e(t 

 TPiiiTi)i(jrS , cuius priroadics e{\'n hvri^ ■no Tra.^», nlmirum 

 XVI Nifan Vltima autcm dies vocatur Solenne hebdoma- 

 diim , quod fempcr compctit in fextum Siufin , & vocatur 

 «ofTii T»J mT))iy5->if , & TsfKi^Ufiff. x ij^ifS» t^« ■mvTnnaciit , & 

 «•Ku«4if, id fft, claufula quinquagefima?. Habent autem ludxi 

 ties claufulas feftoiuni : prima cft Ovflaua Sccnopegii in ii. 

 Cifri : fccundaeft (Vptimadicsfolennis azymorum in 1 1 Ni- 

 fan : tcttia iiic quinquagcfima. Claufulam talem vocant, 

 n^V'?. Ad extremum hic notanda eft connexio mcnfium 

 ludaicorum cum mcnfibus lulianis. Sic autcm oportct illam 

 connexioncm in(K:ucrc , vt initium Nifan rcfpondeat fini 

 I^iartij luliani , & maxima ipdus pats Aprili: quod ipfuni in 

 jl',isquoquc-menfibus obtinct. Sic initium Trifri tcfponjct 

 £ni Scmptcmbtis, & m.iximaipfiuspars Oilobri. 



/ /. KalendariHm Romanum o£loJufcepit mutationes. 



Frimum Kalcndatium Romanum fuit Romulinum , fub 

 ipfisvrbis incunabulis conftitutam 3 Romulo annis 7^ 2. antC 

 C;hri(tum , mc-n(ibus dcccm , quoiuni piimus ciat Martius,fc- 

 fpondcns lanuario , vltinius Dcccmbcr , dicbus trcccntis& 

 quatuor conftans. Mcmiiiit luiius anniOuidius t. Fajltrum: 

 Temptra di^creret cum conditor vrbii,m anno 

 Conflituil menfesqumque his e(Je fuo. 

 Kt paulij poft: 

 M»ttis rrat primw menJis,VeneriJ~^ue fecundus, 

 Tom. 1 1. 



U ie gtneris frit>ceps,ipfiU4 ilte pater. 

 Terlim a fembui,-uuenum de nor inc quartus, 

 §lu^ ftquitur, num. ro turba notaia fuit. 

 Vetumquiahic annus nec foli , ncc luni accororaodatu» 

 fiiit , quadraginta quinque tantum annis Romulinis in vfa 

 petmanfit , obnimiaro inftabilitatcm , & mcnfcs pcr omnes 

 anni partcsvagabundos, politicis & rufticis vfibus planc ine- 

 ptus. Vndc Ouidius ait : 



Scilicet arma ma^is.quam Jldera Romulenoro!: 

 Curaque jinitimos ■vincere maior erat. 

 Seeuadum igitur Kalcndarium Pompilianum aufpiciis Nu- 

 mi fuccc(rit,antc Chriftum natuin annis 714, audomcnfiuin, 

 tiumcro , lanuario & Fcbruario , annique quantitatc j 65 dic- 

 rum conftituta. Hinc idcm Ouidius: 



Ae Suma nec lanum.nec auitas pnttrit ivihraf 

 Menfsbu4 antiqutf propofuitqut duvs. 



7>r< «17» Kalendarium fuit Ponipillanum fccundum abco- 

 dcm Numa : non quidem quoad anni rationem , fcd mcnfium 

 difpofitionem mutatum , affignato omnibus ( «tccpto Fe- 

 btuario, inferisdicato}numero dicrum impari : qucm Pytlia- 

 gorcorum imitatione Romano Imperio feliccmforeperfua- 

 fum habcbat. Hoc Kalendarium remanfit in vfu vfqut ad an- 

 numantc natum Chriftum 450. 



Quartum Kalendarium fuit Dccem virorum ; qui Athcnas 

 lcgum caufa milfi , cum Gricorum calculum pcrfcftiorcm 

 dcprchcndiflcnt , intcrcalandi modum, qui bicnnio ficbat, ad 

 tricnniumretulcre : quo calculo vfi funt vfquc ad Iulium,(cil. 

 ad annum ^S.antc natum Chiiftum. 



^onfum Kalendarium lulianum fucceflit , authoie C.Iu- 

 lio Cifarc.Is enim dcbellato Pompclo,iam folus reium poti- 

 tus animum adiecit ad Rcmpub.nouis icgibus & inftitutisor- 

 nandam. Etcumannum Romanum Pontificuraculpa (pcnes 

 quosintcrcalandierat potcrtas.&aquibus tota anni pendebat 

 ratiolconfufc labentcm deprcli«»diiret, ita vt menfes hyberni 

 in iftatcm incurrettnt, & contriicundcm (ibi rcfoimandura 

 clTc iudicauit. Quare cilm ipfc &Pontifex Maximus& Di- 

 ftatov c(Tet,cun<flaque in poteftate habcrct , adhibito in con- 

 filium Sofigcnc /iEgyptio Mathematico, non tanriim mcnfes 

 locis fuis priftinis reftituit,fed prorlus nouam ctiam anni for- 

 marafolus motui quaro proximc quantitate congrucntcm cx- 

 cogitauit, &3dvfus ciuilct aptiuit.Ciim cuim fol annuum in 

 zodiaco curfum diebus 5« j cum quadrante abloluat : totidcm. 

 anno fuo dics Cifar attribuendos cenfuit , hac lege, vt annis 

 tribus dierum j 6 5 clapfis , quartus fucccderet vno dic maior, 

 qui dies cx quatuor quadrantibus conflatus mcnfi Februatio 

 cx veteri intercalandi confuetudinc iulcrctetar , itavtqila- 

 dricnnioclapfo, quod complcftitur dies i4<;i,annus Rojrta- 

 nus folc paria facerct. Hinc Ouidim Taji %.(\c canit 

 Is decies fenos ter centum ^ quinque diebuf 

 lunxit,^ e plenotempora quarta die. 



Vbiplcnus diescft , quem fupra naturalem diximus, fcilj- 

 cet 14 horarum. Sic itaque Cifar ( rciccVo lunari calcuio ob 

 inftabilitatcmlfolis motui fuum annum appHcauit, & inclufit 

 dicbus j«^. & horis fcx ^qui quarto quoquc anno coliedz 

 conficiuntdiem,qui intct Teiminalia & Rcgifugium.hoc eft, 

 »ntc fcit.Kalend. Mart infertus, annum facit bKfcxtum, die» 

 rum jSfi.Porro fingulosmcnfcs, cxccpto Fcbraaiio , altcrnis 

 voluitciTcdicrum jo & ij. lanuario cnimdcdit dics ji.Fe- 

 bruariotj. Martio ji.Aprli jo. Maio ji. lunio 30. Quintili 

 jo.Sextili jo.Septcmbri j i.Oflobri jo.Noucmbri ji.Decem- 

 bri ?o. Annum quoquc fiium cx vereri Romanorum inftitu. 

 to & confuctudinc a fole nouo aufpicatus eft. Sol autcm no- 

 uus dicitut , quando confcifto folftitio hybcrno , fui ad nos 

 reditus & afcenfus indicia priberc incipit : quod in oifbauo 

 Capticorni gradu contingit. Nam quatuordccim dics fol (hi- 

 rc videtut, nuUam in vmbtis meridianis varietatcm cxhibcns. 

 Vnde tempus illud folftitium vocatur. Vmbri vero nicridia- 

 nivarietas tunc dcmuni dcprchcndi potcft, quando fol fu- 

 pciata Capricorni mct.i, cutlum fuum ad nos conucrtit,& ai 

 oiflauum gtadum Capricotni pctucnit. Idcm dc folftitioa"(ti. 

 uoiudicium. Ob iltam caufam vetctcsdixcrunr , folis r(^if»s 

 feu conucrfioncs in oiSauis fi|norum partibus confici. Oui- 

 dim de folc nouo annura inchoantc i .Faf.ik canit; 

 Die age frtgoribiti quire nouuf ineipit anntts, 

 fliii me.iusper Ver indpienJm erat f 



Tandcm rcfpondct» 

 Sruma noiti trima. ej! ■veterifque noui^imx ftliSy 

 Vrinri, iumeapiutit Plia-lus (^ ar.nu idttx. 

 Hoc cft : Brunia cft prima difs folis noui , & noui(rim» 

 vctcris,fcu e.i, *;»•«, quoJ Gricide luna dicunt. Hic igi- 

 turcft Aftionomica ratio, cur fol a brum.i incipiat : quia ni- 

 mirum (ol ab infimo Zodiaci punfto notabilitcr itcrum 

 afccndit , tcrramquc tcpcfacit , vnde noua omnium nafccn- 

 tium rcgcncratio. Huic folent addcrc rationem Ecclcfia(>i- 

 . cam : qiiod Chriftus roedia h\cmc natus fit iuxta .rram Dio- 

 nyfiamam. Cltctum ( vt rcucrtamsr ad KalcDdatium lu- 



1> w Ii:lr,iim^ 



Rt 



lianum,' 



