47 o Encyclop^di^ Lib. XVII. 



lijnuni ) quij piiorU K»lendiiij inconftjniia Kalendi I»- 

 Duanj ai Oftobrem perucnctant , pcxccfiit h»nc rcforma- 

 X loncm anniu tnxgnus , qucin Macrobius confufioms appcl- 

 lat.dictum 4 ++.q'-i3 Kik-u iKhTn.iri.c poil bvaiiuiii ad Ro_- 

 mulinam priacipiura tCilua:.t,inenfes alitet dilpofiti , ^ bit- 

 fcxto locus conuenicns aflignatus. ScKtnm Kjlendjriura Ro- 

 Ijianum fcqutur i qiioJ non lam nouuin t;lt , quam rcftitu- 

 tio qvixdam luluni illius, mccpta o mcm antc Cluiftum an- 

 ni'i. Nam quia lulius CcCat non diu ("upetuiiit , maie intd- 

 lciftus fuit ipfiiis compunij. Nam ciim intctcalatio^ ipfius 

 quarto quoquc anno exclufiue tieri debcret , & vcro fiebat 

 iiiclufiue,tti(»intafet aiinis ticsdies ampliiis intercalati funt. 

 Aupultus itaque annis j 8. poft hoc Cxfitis inftuutum , an- 

 pum lulijBum ifto intcrcalandi vitio corruptum , inftaura- 

 uit ac intcrpolauit , omiffionc trium bi/rcxtiliuni. lllc men- 

 fcs duos, Quintilern ac Sextilem , appeltauit luiium & Au- 

 guftum : & ne Aueuftus menfis breuior foret lulio , diem 

 Tnum Fcbiuario adcmtum mcnli fuo adiecit, fcquentiumque 

 nienfium , vt tatio altetna conftatet , qaantitatem petrouta- 

 uit:quilcin dierum ifi menfcs diftcibutionctri etiam ho- 

 4ie fcruamus. Atque hanc anni Uiluni formam modumquc 

 pmnes gentcs Romano Iftipctio fubic£li tecipctciuirx funt.- 

 I>oc tamcn vnicuiquc genti ac ciuitati permiflb, vt rtien- 

 iiom appellationes fibi confuetas annique principia letine- 

 rc liceret. 



Septimutn Kalendarium eft Nicenum , fub Conftantinp 

 Magnoanno Chtifti !i5- Hoc autem KalcnJatium non im- 

 fnutauit formam aut fubftantiam KalcnJarlj lulian; & aniii 

 ipfius, fed feftibus pluribus, inptiraisPafchali , variifque huic 



inferuientibus cyclis.cxoniauit. 



Ocinuum dcnvquc KalenJarium , quod Gregorianum a 

 Greijorio X 1 1 I. Pontificc,& Lilianum aLilio authote no- 

 njinatut , anno 1 5 Si.inenfe Oclobri introJuaum tft,hac r.i- 

 tione. Quatuor aiini cardincs cx orjinationc lulij Cxfaris 

 inanno luliaao contingcbant oftauo KalcnJarum : ncmpc 

 atquinqftium vetnumoftauo Kal. Apnlium ; Jics longilfi- 

 nius /iuc folftitiura iftiuiim pAauo Kalend. lulij : rurfiis 

 jrquinoi^Viumautumnale citauo Kal. Oiflobris: deniquc bru- 

 maro o^auo Kal. lanuar. ScJ noftra a:tate ( quia annr.s lu- 

 lianus fuperat annum caleftem fcnipulis horariis vndccim) 

 cardincsifti fcnfiui letro celfeie verfus menfium principia. 

 Naq .-Equinoiftium vcrnumjccimo Martij , autumnalc de- 

 •ciniotertio Septembiis , Jies longiflimus duodecimo lunij, 

 brcuiirimus vndecimo Dccembris in anno luliano conringit. 

 Quem rcfQrmauit Grcgotius XIII. tejufto a^quinaftio ad 

 j.i.Marti),vbi crat impcrante ConftastinoMagno.lJ faftiira 

 eft aGtcgorioanno Chrifti i jS^.a quo tempore Juplcxcce- 

 pit eflc annus in Rep. Chiiftianorum.vetus lulianus & nouus 

 Gtegorianus.Hinc patct.lulianum Kalcndarium efle impcr- 

 fertunx : quia ncmpe non conuenit cum aniio folari , ftJ eo 

 mnior eflquiqta propemojum hoia: pattc- Qua dr caiifa x- 

 qumoiftia & folltiiia alulij tempore ad 14 fete dies rctroctl- 

 fetunt , vti iam Jiftum cft. Sic «quinoifliiun vernum , quod 

 C.vfaris xtatc incidcbat in 1 5.Martij,nunc lo.vel 1 i.occupat. 

 Et ideo Nicena adJitio de pafcha ibus feriis & fiirilibus non 

 fuit perpetua : cum nouiluniorum fedes aureum numcrum ,id 

 cft , indicemfuum , iamjujumjeferuerint , ac propterca Pa- 

 fcha quatuor vel quinque feptimanis quanjoque tarjius ce- 

 lebietur. Hic etitopcrspietium ccrtis aphorifmis inclujere 

 QMld jnc5- doifliinam Jcreformatione Kalendarij. I. Duplextandem in- 

 jnodi iai>- commodum ^iiStuendnm eft,fi Kalend»rium Iulianum tn ■vfit re- 

 mjtnc.tt. Primo cnim , quemaJn>oJum a Ca;faris ."Etatcaij. 

 Martij .iJ I". .'^quinofti) Jics deucnit:ita paulatim e Martio 

 in I'cbruarium,e Fcbruario in lanuarium.&ficdeinccps retro- 

 cedct , atquc ica mcnfes :cftiui paulatiin ficnt hybcrni & con- 

 tra,fi mundus ajhuc aliqiiot fecula Juret. Dcinje Pafcha con- 

 trario modo verfus .T:ltatem progrejietut , & ab iquinoiflio 

 aJ folftitium , imo tanjem aj autumnum & hyemcm peruc- 

 liictcontiaprimam inftitutionem. Obfcruandumtamcn, ad- 

 modum tar jam cflc vtra:nque hanc temporum pr.cuaricatio- 

 nem.quarnque vix huius munji aetas attinget. Nam fi (ingulis 

 quatiiov fecuHs tribuantur tres Jics crroris.non nifi poft qua- 

 tuorJecim fecula,hoceft,annoChrifti jooo. circitcr.iquino- 

 Oi) dies aj Fcbruatium perucniet : in quomancbit ex eaJera 

 hypothefi , ad quatuor fcrcannorum millia. Sic anno Chtifti 

 Koj.xquinodij Tcrni fcdes fait Jies Mattij lo.aiinoiyoo.etit 

 dics 9.Mirtij anno i8oo.die58.& fic deinccps. Ad nouilunia 

 quod attinet, illorurr>ii)Hiccs a tcmpore Cilaris rcceflerunc 

 quinquc Jierum fpatid. Cuius rci hic eft latio. Nouilunia 

 pon tcdcunt in cundem dicin,in qj" fuerunt anno pixceJcn- 

 »i, fcd in alium ab illo remotioicm, Jicbus circitcr vnJccim. 

 Huic malo vt m^deicntur attificcs poft Cxfatcm, ifa ftatuc- 

 runt vationcs fuis,vt poft 1 «j.qucinquc annum nmtilunia pri- 

 flinam fcJcm rccipctent in coclo.Pollea vero diligcnti obfer- 

 uationc compertUTi eft , noucnJecim illos annos pirticula 

 quaJam maiorcs cflc , quam qu.intura nouilunia aJ rcmjpc- 

 farijain priftinam f.iam fcJcm rcquirant , ita vt poft joo.an- 

 Ko« couiluaiai fuo numcto letrotfum vnodicpiotepfcrint, 



detn me- 

 tuenduin 

 fit.fiKaleii- 

 dariuin lu- 

 liinum in 

 yfu renia- 



aJcnque citius inciJant , quam inKalendatio annotantur. 



C^u 'proptct nifi hic nouiluniotum numcrus poft cxailum 



joo.queinque annum transfcratur, fallax inde 'ipuilunioium 



inJcx in Kalcndanoexiftet. Duas igitutob caufas roagni cr- 



lorcs in Kilcndatium uicpfcrunt ; tum quia neglcfta fuit 



quinta pars liora; , qua luliatius annus curfutw folis exccdit: 



tumquia polk joo. qucmque uinuni exadum , nouiiunium 



fuit vno graju ttannitom. Vnde faftum , quoJ totius fcrme 



anni ratio Juas iftas ob caulas fuetit immutatal I. Kalenda- 



riumluliitnumreformari fotefi,fedita, nc in anno aliquid miite- 



tur. Aiinuseniiii Romanus,qai omncs omnium gcntium an- 



nos ic moJo , &c formi,& vfus «ommoditate fupcrat,fux in- 



tcgritati iclinqucndus eft. McJcla cyclisaJhibenda eft , non 



anno. Quod fi xquinodij Jics & lun.^stascx Aftionomicis 



fontibus pctcrciitur , nulla hic clTct JifRcukas. Scd quia vfus 



popularis mcthv.dum aliquam cyclicam poftulat , ( quotus 



cnimquifquccxiltisfontibus hauriie poicft.'J hinc alijatque 



alij cycli fuerunt pvopofiti , omnes ad cunjem fcopumcolli- 



ncantes.Sic EcclcfiaLatina frruandi confenfus gratia,rcliqui» 



lepujiatis , cx cyclo Dionyfiano Pafcha celcbrardum duxit : 



foitatfcquia vitus clt; reliquis exaiSior,& facilitate fua maxi- 



mecommendabilis. Vciuni cnim veio folis lunjcque ratioci- 



nia talia funt , qux exadto numerorumcalculo ftriflifque lc- 



gibus vix ad anatitTim cxplicari , & in pcrpetuum cocJrceti 



queanc , multo minus mcthodo cyclica xaj a«{i?</«« com- 



pichenJit. Qu^arc omnibuscyclis tcmporibus longiorislapfu 



fuboritur vitium.Nam jequinoftia,vtdiximus,hodicpiifcam 



fuam feJein anticipant dicbus decem , & tcimini pafchales a 



luna deciin.iquatta progtefli funt ad lunam decimamo^la- 



uam. III. l^ariiratioues vitij.quodin Kalendariumlulianum 



irrcpfit , einendandi funt propofiti a varits. Trimo cnim fuc- 



iunt,qui exiftimatunt , nliil dieiumeiiciendum cfle eKalcn- 



dario,iniinitatione SynoJiNicense,fed rcmedium duntaxat vl- 



tcriolis ctiorisaJhiberdumctre.Dfiwi^fatij cenfueiuntelimi- 



nandos dcccm , alij vndecim,alij quaruoidccim dics,& zqui- 



notliorum fedcsad Niccna, vcl Apoftoloium tempora redu- 



cendas ctfc.MoJus eiimendi hofce dies aliis commoditTimus 



vifus , fi fiinul & lcmel ex aliquo menfe omittcntut : aliis 



imiratione Augufti Impcratorisncglciftabitrextiliumaliquoc 



interc.iI,itione.Sed quia prioi via mmis fubita.pofterior nimi» 



eft tatda,placuit quibufdam, vt defalcatio in diucrfos meafcs, 



prxfettim plutium dicrum, diuiderctut.Similitet de temcdio 



vlterioris erroris diucifx confultationes fueiunt inftitutx.Re- 



giomontano ( qui anuo 14^7. Romam c5 de caufa vocatu;;, 



bicuipoft ibidem periitJpLicuit fingulis 118. annis vnum bif- 



feitum omittcndum ; aliis 1 j^.annis^aliis, remcdium fufpen- 



dendum t.imdiu , dum Jcfiuo lo. dicsciiciantui femel & fi- 



miiI.AIiis,vt Lilio,quatuor lcculis trcs bitrextos negligcndoy. 



Pdfchaiis quoquecac^cmfuit conditio , fuadentibus quibuf- 



damfixum inde facere feltum : aliis lun.x motum e tabulit 



aftronomicifquc fontibus pcccndum : aliis,vulgati viaper cy- 



dos & tabulas quafdaminquirenJum:q\)jB ratio ctEteris prx- 



ualuit Fucrunt tamcn etiam nonnulli,qaicxiftimaiunt,Ka- 



lenJaiium nulla teformatione egeicjquoJ Jies Domini glo- 



tiofjs imm t!cat:& coramunes temporum obfeiuationcs, pu- 



ta annalcs , hnc inoJo fine ncceflitatc tutbertut. Fueiunt & 



alij ,qui volucrunt , rcformationemaJhuc rufpendcndam cf- 



fe pioptcta quod .,nnus folaris , qui tundanicntum cft anni 



polidci , non iun, fit exafte dtfinitus. IV. GregorianaKaUrt- 



darij reformat!0 tAmetfi efl alicuiui momenti :n n tamen omni- 



bHsnun.eris eft itbfeluta. Grcgorius Papa cnm Tidctet, anni 



Pdlitici quantitatem iufto maiotem etre , ommum ptimo.ad- 



hibito in cofilium Aloifia Lilio MedicinxDoftoie,annoi58i. 



dies dcrem fuftulit emtnfe Oif^obii , qui natilis eiat Pa- 



px ; & iia atquinoftij veinl diem ad Nicena tempoia , hoe 



cft ad 11. Martij t;duxit. Dcindeiemfdij loco conftituit , vt 



fingulis quatuot feculis trcs Jies om;t.intut , atqucitaoo- 



uuserror ptxcauearur Tettio lepudiato veteii pifchali cy- 



clo , nouum.cumque fatis Tccuratum, conftituit :quipafcha 



ad mentcm veterum canonum fatls txaftt exhibet. Tiiplici 



ergo nomine perfeifHor cenfenda eft latio Kalendaiij Grego- 



liani, quam luliini :pvimoquia anni Giegoiiani quantitag 



coelo magis conucnit , qiiara lulian: : deinde quia xquino- 



ftiorum& folftitiorum loca certis dicbus firminus alligat:ter- 



tio quiaPafcha Grcgorianum ad meotem Synodi Nicenx 



icifle vtplurimum celcbratur. Obftat tamen , quod annus fo- 



latis , qui eft fundamcntum politici.nondum tit omnibns nu- 



metis peifciftus.-item quod neque foIis,neque lunx motus fa- 



cile integris Jicbus exprimi potTit : & quod non coEperint il- 



li Computatorcs ^ tcmpore lulij Cxlaris. Hxc igitut dcfi- 



detantut adhuc. Piimo Lilius & rcliqui Pontiticij Compu- 



tatorcs nondum accurate oftendctunt , quantura illludfic, 



quod horis 6. minus eft in anni vera ratione , fiue quota ho- 



r.i; patte lulius Cxfar iuflam anni quantitatcm cxcetreiit. 



Nam quoj antc Jiximus , quinta horx parte propemodnm 



excedere quantitatem anni, id t.intum ex qualieunque Aftto; 



nomotum calculoaffcucratut: cxaiftiflrmusautem iliius cal- 



culuj adhuclatct. Q3<M fi cicetfus ille ad vngucm ofiende- 



fCCUJ 



