496 Encyclop^di^ Lib. XVII. 



f '. Corpor-i cdefiU varlu ednnt opermones 



eccuiui virtHte\ibi ynaxime, (juo Inrnen non 



potejl pertingere. 



Rcft^ dicUur corpora caleftia cni-caufas fccundum Deum 

 nwximc vniucrfalcs. A-unt c.nm .n om.na hxc mkiioia: 

 in clcmcnta, m mctcora, in .ncta:la,in lap.dcs.in vegetabiha, 

 iu an.malia: &qu.dcm pr.mo lumineluo.vti lamoftendimus. 

 Scd non luminctantum. Nam luminc tuo calcfaciunt. Venun 

 ou.t:damctia.n frigcfaciunt, vt Saturnus : qusdam humeaanr, 

 vt iuna : quxdam producunt alias qu.iUtates. quas ium.ni 

 acccptas ferrc non podumus. Necelle igiiur clt , vt ,pr.Ttcr 

 lumen ilhid ftellarum detur influentia ; qux ita cft incxpii- 

 cab:iis in corporibus coeleftibus,quemadmodum <r.jfi7min»&c 

 i"ii,mHx in coiporibus infetioribus.Et hsc cft illa Ptolcm.-ei 

 >Jn'ifV».id eft,^fj?«.v««;h« func atcanx iU.T fteil.-iium lcges. 

 Hic probc mcmineris, non effe mifccnda illa, qux Ptolcm.rus 

 vocat «.c<i-noXoyi-ni,ratione carentia, cum iis , qua.- ab aftrorum 

 V. dcpendcnt. Sic qu.i; alibcitate voluntatis tantiim pendent, 

 ad aftra non debent refciri. Ita heroici motus , qui d'Cuntur 

 diuini, vt in Dauide , & furorcs Ncronis, non ad alha , lcd ad 

 caufam fuperioiem : illi quidem a.i Dcu.n^hi addiabolum rc- 

 ferri dcbent. Non itaquc hnc mica falis accipiendum eftquod 

 babetPctuus Camcracenlis cpifcopus de concordia Aftrono- 

 mica: 3c Theologica; vcrit.itis : Nihil magni in hoc mundo 

 cuen.t,quod noii habeac teftimoniuni in cqeIo. Eft cnim coe- 

 lum velu' quidam libev manu Dei fcriptus , in quo tanquam 

 literaslegbilcs ftellJS coeli pofuit. 



F I- Motupyoprlo ftelU rnagis agnnt in luc 

 inferiora,(^HU/n cofnmuni. 



Hic cnini raotus, qui proprius dicitur , afpcauum varieta- 

 tem ctficic,& loca Itellarum mutat , quatcnus ilia progrediun- 

 tur ab occafu vcrfus ortum. 



yi 1. Vires corporum cxlefiiurn 4gunt in ea^ 

 <jm naturaliafunt. 



Hoc eft, a.5ficiunt illa qiix rcfpiciunt naturam,qaa: dcfini- 

 tur principium motus & quiecis. Nequc eni.n agcrc poilunc m 

 libeiam hominis voluntatcm, quatcnus illa vel pei bonam 

 cducationcm vcl pcrdiuinum tradum inclinatur. Innatuia.n 

 quoque fic agiun , vt Dcus fati dominus dauum quafi tencat, 

 & tanqua.n caufa primo vniucrfalis regac caufas onincs , tu.n 

 vniuerlalcs.rum parciculares. Hinc rcclc ac pie dicifolet; 

 Ajlrn reguiit homines,fed tegit afira Dens. 



Errant itaquc quam cralTiirunc • qui fatum Chaldaicum fiue 

 AftroIogicu.n,quod vocant.incroducunt : cui noii folitm infc- 

 riorcm natura.n crcatam lubiicyunt , tedctiam Dcum, qaatc- 

 nuscum Sioicii. ipfum aliigant connexio.ic fuperiorum & ih- 

 fetiorum ciufarum. Qui fi cognitam haberent naturam & 

 niaieflatcm Dci , tantum cr.orcm non errarent. Rcftiiis len- 

 tiunc , qui in orc habcnt illud : Aflr.it clin.int, »oa nectjjiiant. 

 Icem : Sapens dominahiiur aflris. 



Huc peztmciaflromlogia tbeole^iXjtta, fetigrenis., quam vo. 

 canc. 



VIII. Aflrologutfit vir hontu, & totim 

 PhjficA admedumperitui, 



Ratio p.ioris eft;quia ho.nines impij folent fcrme h?c Chal- 

 daizarc, :d eft, Chaldaicu.n facnm, qnod Dcum fubiicit aftris, 

 incroduccrc. Katiopoftctioris eftsquia maceria tempeft.itum 

 admodum variabilis & in diuerlas fpccics traixfinutabilis clTc 

 tx Pliyl.ca cognolcitur :quodiccn avencis adalia loca tranf. 

 portctur. Qua» & funilia li e Phyficis te.leat Aftrologus,facilc 

 poteritcraendare fuu.n prognofticon. 



C A P V T II. 

 Be Vnibiis pla»etarum, 



P R AE C E P T A. 



qualitates. Itafol potenter calefacit : Luna pUtrimum 

 hHfneth:t:Saturnus valde frigefactt:lHpiter mediocriter 

 caleftcif.AI.irs calefaciendo vrit : Ventu temperate ca- 

 leficit : AtercurtHs indijferenter agit. 



1 I. Vircs ipforum colliguntur iiixrabonitarenij 

 maliti,im,6<: indirtcicntiam, quxcetniturin natnra 

 lerunidiblunatium alteiand.i. Hinc lupiter, Venuii 

 dr Lunii dicumur planetd amici & benefci , Saturnui 

 & Aiars exltiaies & malefici , Sol & Aiercurius in^ 

 dijjereutes,ttemc]ue naturx amipitts. 



I I I. Kcfpcitu fc.iius & aftionis magis vcl minus 

 fonis.pl inctx diuiduntut in m:i{cvMr\os;vtt fntit Sol-, 

 S.itttrnif,lupiter,& Aiars:in {c£m'meos;vt tfunt Lnn.t 

 & Vemis:^ denique in androgy nosii-f ell Aiercuritis. 



IV. Ratione iitusad folem vel horizontem,pl.i- 

 net;E dicunturau6li vel diminuti viribus. Et au6U 

 quidem, fpiottes rnane ante Solein orinntur ; vcl qitando 

 ah horizonte moucntur verfus mcridianmn : diminuxij 

 ciim pol} occafttm Solis appnrem ; vel cjiiando a rneridi- 

 ano verfiis horiz.ontetn moucmur. 



V. Ratione rcmporis plancta: funt veldiumi, vt 

 Sol & lupiter: vel nodurni , vt Venus^ & Lma : vel 

 ambigui & ^\om.\{c\i\,vt'Aiercurius. 



V \. Rat}oncpropriorumorbium,eccentricividcI. 

 & epicycli, planctx dicuntur atccndcre &dcfcendc- 

 te, in apogeo & pcrigeo elle ; item tardi, veloces &r. 

 mediocrcscurlu;diie(ai,ftationarij,& retrogradi. Et 

 pro pufitus a,c motus ratione vires tmmutant varie. 



R E G V L ^. 



/. ?lanet& efficaciies agunt in hdc inferiora, 

 <^ua m ftelU fi.Xi . 



Ratiocft ;qnia planetx viciniores terris recipiunt influxiim 

 ftcllarum fixarum, quar.i terrafunc remotiores.Ideo cxccUens 

 Aftronomus & .'Vftrologus Origanu.' part.^ ialroduii. ia Ephe 

 meiid.meinbr.uc.i.xcK^i: ait.pr.ccipuam vira in agcndo & mu- 

 tando hi"C i.ifeiiora confiftcre in fcpteni erraticis li:cllis,& rc- 

 liquas ad modum haru.n liias aitiones exercere.Qu.am ob cau- 

 fam de v.ribus pianetaru.n primo loco hic traclanduni eft. In 

 his aureni&fcquc.uibus duccm fcquemur expericnuara tum 

 vn:ucrfalera,cuni particularera , necnon rationera, 



/ /. PLtnet£ primario ejfuiiivt ejualit.ates primoi in 



his inferioribns, CT coyifcqnetiterfciundas ; <^ua- 



teniis fcil.feciinda fee^uumur primas. 



Itafol fonsillc caloris &lucis potenccr calefacir&paulu- 

 lu.n cxficcat. Luna domuia ills humorum hu.nc(ftac & trige- 

 facic fua natura ; fed ob folis illuftranonem etiam caletacic pa- 

 rum. Saturnus valdc frigefacit ( iniyrimis cum Luna iundus) 

 & eificcat patu.n:Iupiter calefacit mcdiocriccrmcdiusincerSa- 

 turnum & Marccm , & nonnihil humevftac , quain ob caufam 

 cenfeturfoccundus. Marscalefacicndo exurit, exficcat, &are- 

 facit. Venus tcmpcratc calcfacit, & plus quidcm loue,& mul- 

 tum humcftac. Mcicurius deniquc indifFcrcncer_agic:qiii3 Soli 

 vicinus exficcac , Luna- afnftcns humccflac. Pcr lc cainen fubi- 

 tarum mutationum caufaeft : quando quidcm & fitum,& mo- 

 tum varic variat. 



/ / /. Beneficiplanetit temperate agunt in calefaciendo 

 & hume5landj:malefici, exficcando & frigefaciendo ep- 

 pugnam vitx in rebus ftblutiarihus principia:indiffercn' 

 tes,pro occafone nunc benigni,nunc rnaligni fitnt. 



la beneficis & amicis func lupiter, Venus , & Luna : & quia 

 lupiter in aCtionc calcfaciendi primas tcnet , folec appellari 

 FortHnit maioryVeous ob humidi copiam Fortuna minor ; Luna 

 lu.nine plcna maxime benefica , contrario modo fc habens, 

 paru.n benefica cenfctur. In nialcficis & iniraicis funt Satur. 

 nm^ Marsi&i. Saturnusquidem Iffo^tiin' maior, Mars Infir- 

 tnna miner diciiur. Irdiffeicntcs iudicantur Merrurius & So!. 

 jtt Mcrcurius quidcm cuicunquc fuas adiunxerit vires, eum in 

 aiftionibus fuis roborat: vnde cuoi bonis bonus , cum malis 



igfjyjlfcs fyderum funtipforum proprietates,fccun- 



Jw^diim qu.-»s agcrcpolfunc 

 Suntquc iliorum vcl per fe,vel inter fefcconfide- 



ratorum. 



Vircs fydcrum pcrfe fpecHiataE, funt planetarum, malus eft:Sol veromaximcbeneficus ccnfetur, quando alicui 

 j ftellarum Hx.iriim. Portunzper conucnicntcmafpedtnmeft copulatus:ied vtplu- 



,,,•„^„1 „,,',„ r u- r 1- rimumcltcftjnaleficus;quiac3:tcrisplanetis iundtusbcnctico- 



Vircs plancuium per fe colliguntur fex modis: ^y,„ ^^^^^,3 ^..^i^^^ ^ ^ {„,,„ quah extinguit, & malciicoru.n 



\. Natura plartetarum coUigitUt iuxta quatuor noxias vixes fouet atque intendit. 



IV. ^ 



Vc 



