536 Encyclop^di^ Lib.XVII. 



'nterceptus metidianisdaci loci & infulx S Michacli$(qua:v- 

 ^a elt Acocenfiuml vel altctiuv cuiufuis loci.vnde longitudinis 

 ^nitium detcim nare folenc.Si vero longitudiniitn alicuiusloci 

 'n gbbo cxpicffi cognitam vclis , cuudem locum Meridiano 

 adiungf. & fignato loco jEquatoris , qucm Merid'anus per- 

 tranfit,numcra a Mt-nduno lulula;S. Michaclis gradus jequa- 

 toris ad eum locum inteiccpto>;tot cnim !unt gradus longitu- 

 dinis d.ui I0..1. Eooem moiio & aiffetentia iongitudiuis tntet 

 duoquajuis loci cxpi ifj mi-niui.ire potcris. Eil enim difFc- 

 rentiaiongitudinis nihilaliudqu.im atcus itqu-itoris interce- 

 ptus duorfl darorum locotum Mcndi inis. Uiffercntiam hanc 

 lonffitudinis obuiuatiore inueltigandi raultos modos multi 

 traderc conati func. Certiffimiin ratioiiem efle pcr eclipfes, 

 ptifertim lanares , cuditioribui in lonfc o eQ.Std eclipfes 

 laroaccidunt rariijs confpiciuntut,rarifIi iic ac pauci/Iimis lo- 

 cis ab actificibiis obferuancoc : vnde pauiorum ocotum lon- 

 gitudines hac rdtioticdefignarxinueniuntut. Otoiitius & ante 

 eum loban.VVctneruSjCX cognito,vt pra;fuj'ponunt,'unx mo- 

 tu eiufque cranfitu per alicuius luci mcndianum,difteien'.iam 

 longitodinis daii pofTc arbitrantur.Lubiiis & inconltansratio, 

 multis fubicila difEculca'ibus. Alij alias aggrelfi func.-ncmpc 

 per obferuatum fpaiium horarum a:qu'noftialium in cr auo- 

 rumlocorumMeridianos ; quoddeprchcndi poffe ^rbitraritur 

 per horo'ogia vel automata, vel hydrautica,vel arenaria,vel 

 nuiufniodialia.Hxcomnia iampridcm excogitata,accuracio- 

 ri cxaminc & iudicio pecpenfa,ab eruditioribus omnibus(fal- 

 tem maturioris iudicijJreicAa funt Sc reprobaca -.neque enim 

 ciuoddefideiamus,pn(labunt.Et ita quidemfentit Hues. Con- 

 fct cum teg.ptoxima 4. 



III. Cjeogtaphi cumPtolem£o meridiarjos tantum 

 'ujitrpant 180. 



Tot funt metidiani in teira, quoc funt differentia; punfto- 

 lum vcrticalium. Vcium ne numerus meridiar.orum nimis 

 excrefcetet , Goographi conftituerunt mecidianos 180: quos 

 pec fingulosiequatoris gradus oppofitos, & vttumquc mundi 

 polum dcfciibunt:quotum ptiinus pcr infulas Fortunatas fiue 

 Canarias tranfit, & dicitur^*(«: reliqui Aicumui vUemeri- 

 tliam.E^Ci autem liberum fuit , vndecunque inicium longitu» 

 dinis facere : tamenGcographi ab hocmcridiaiio occidcntali 

 initium longitudinis facer-:voluerunt,velqu6dOccanus He- 

 fperius limesterts h.)bitabilis verfus occafum vetcribus cte- 

 <lcretur:vel quod infulasipfa:ob aeris bonitatem,auti copiam, 

 aliafquc dotes cclebceseffent : vel deniquequod loca occi- 

 dentalia propter crebtas nauigaciones orientalibus notioia 

 cffent. 



I V. 'Differentla meridianorum parit differen- 

 tiam temporis. 



In globo Ceographico& in Mappis dcfctibuntur fetme 

 XII. mctidiani,qui totum tctrxcircuicum in i4parccsxqua- 

 les diuidunc:vt ca ratione interquojlibet duos ptoximos me- 

 lidianos intercipiantur grjdus i f . qui vnara horjm cfficiunt. 

 lca enim facilius cogn 'fcitur , quot horis vni ciultati citius 

 meridies efficiatur , quam alreri. Nam fi Vna ciuitas ab altcra 

 tcmouetur tribus meridianis verfus orijum , habebit tribut 

 horis prius meridicm. Huc pertinet the^rema auteum : 2«i- 

 cimque commHnem hnbent merUiitnum^-Uis omnibas eft meridies 

 rjno eodemquetemforu momento-Sci quiftfb diuerfofitifur.t me- 

 di*rio,iUii etiam diuerfa funt merid-ei tempom.Tem^ous autem 

 diffcrcntia cognofcitut ex diffcrentia longitudinis.Nam gt.i- 

 dusit lorigitu-linis pariunt diffcrentiam vnius horx .- gradus 

 viiuBrefpondet minutis hoririisquatuoi. Etquxregio terrx 

 ina ',is mclinat inortuin,ilhc mcridies anteucrtic.exempligta- 

 tia;m-tidianiis Naffouix diftat aprimo meridiano gradus tct- 

 nc 50. Alexandrix yCgypci mctidiauus longius in ortum tc- 

 ccdic i primo,nempe gradus 60. Ergo a primo metidijno ad 

 noftrum eft interuallum duarum hocarum& a:.^uile cft in- 

 terditiUTi mter Naffouiam & yEgyptum,ira vt ciim in.^gy- 

 pto eft meridies , nobis fit hoia d^cima poft mcdiam no(ftcm, 

 in iriful.s Forrunacis hora oftaua. Vbi veto fol ad nofttum 

 acccfferic meridianum, eric in j^gypto liora fccunda poft me- 

 ridicm,& in diftis iiiluiis erirhorad^-cima antemitidiana De- 

 nique ciim fol peirexerit occafum verfus ad meridianura 

 vfque Canar;x, horologij noftri index monfttabit horam fc- 

 cundSm , Alexmdr a» v.:r6 quartam i ineride. Porroquem- 

 admodum ei dara longitudinis diffcrentia innorefcit diffe- 

 rentij temporis ; ita vice verfa non poffumus vcnire in noti- 

 tiam longuudiois nifi ex obfcruata tempotisdifferencia.Varix 

 aurcm rarionts fn: excogitatxad iftam temporis differen- 

 iani rite pe^ ift.unenta obf.rruandam. Nonnulli id tenta- 

 runc pcr depfydras & hotologi.i automita:qux tacio vt facil- 

 tima, ita etiam fiUax eft , quoniam ncc puluis in depfamiis, 

 ncc h )rologit ifta aut->mtca moucntur xqualicer. Affiduncut 

 «Jiniaciismutatione, Multi artifices raagno ftudio incum- 



buntin inuentioncm altcuiusautomati,quod&petpetu6mo- 

 ueatur cum ccclo,& xquabiliter.Id fi dccur, regionum longi- 

 tuduics tcltitui poffunc hoc padto. Cum quiscx porcu , folu- 

 turus eft,accutaciflimeobferuec horam dicj ex fole veleftel- 

 lis:adqu3m hoiam apcabit aucomacum. Deinde »bi naui- 

 gando in alium poicum pcruenerit ,denu6 obfetuabit horam 

 horxque momentum. Hoc tempus confcret cum tempore 

 horologij automati. Si confentiant tempoia, icaftatuendum 

 cft,pottus iftos non differre longitudinc,fed fitos effe fub co- 

 dcm meiidiano. Sin veio diffcicntia fit in tempoie , eaeric 

 conuertenda io giadus , ttibuendo vni hoix gtadus i{. vti 

 iamdiftum eft. Quod fi a feptenttionc in auftrum iter fit 

 faciendum , vel contra ab auftio in fepteotrionem , eadcm 

 fempcr manet longitudo , fola mutata latitudine:quemadmo- 

 dum fi quis eadem linea lefla ab ottu in occafum ,Tel ab o- 

 cafu in oitumptogicdiatut,ille fetuatajlatitudine folius longi- 

 tudinis mutationcm fubit. Denique fi magnum fuerit loco- 

 rum intciuallum , vtputa milliaiium 100. vcl loo.tutiflima 

 ratio inucniendi difcrimen meridianorum hacc erit. Sunto 

 tresplurcfueartificesindiuerfis regionibus, puta Lifbon^ in 

 Hifpania,Cracouix in Polonia , & Hcrbornz in Naffouia. lUi 

 vnamcandemquc lunae edipfiii fimul fpcftent, accuratc ob- 

 feruanda cx altris tria ecUpfcrs tvmpora,inicium, mcdinm, Sc 

 finem. Vno temporis articttto ifta fpc(ftantut:fcd iffcrcntia 

 eft ii' horiscuiufque loci. Pcnamus mcdium eclipfeos vifutn 

 ab Hifpano Mjchemacico hota vndv;cima,ab Herbornenfi 

 ipfo mcridie no(3:is,vt aic ilj',denifiue.i Polono hora vna poft 

 mcdiam nofteni. Hic cft vnum idcmquc cciuporis momcn- 

 tum,fcd tres diffeicnces horie p-optcr diftantiam meridiano- 

 runi. Ex tali obf ruatione Cvito concludcmus, Herborn» 

 meiidianum ad ottum defleftere a mcndiano Lifbonxquin- 

 decim graduum fpatio; & ruifus meririanum { lacouix tan- 

 tundcm ,bue lo ortum anoftro meridi-i lUe cTim locus 

 tjrientalior eft.qui habet plutes horas a metidie.Nam ciim c ft 

 . mctidies Lidmnx , tuncnobis eft hoiaprima poft m-ridiem, 

 & Cracouix cft hota fecunda pomeridiana, fi rc£te obferua- 

 runt artifices. Sunt quiihac inpntefidont cdipfium rempori 

 notato in Ephcnictidibus , & indc ftatuunt dc differentia 

 mcridianorum. Prxllantiffimi Ephemeridum conditorcs hoc 

 xuo funt M.iginus & Ociganus; qui ?mtio ccun fiint ta- 

 bulas Pruteoicas Verum nullas danti r tabulx , quarutn 

 Calculus ad vnum horx momen'um cum luna confentiat.Ty- 

 chonianx habentui cxterisexa(ftiotes : dcfideratur tamcn in 

 ilisaljquid ad perfeftionem. Prucenicx longius a fropo ab- 

 crrant. Hallucinantui itaque qui cx Uinx calculo & vna ob- 

 fecQarionc conancut tefticuere ac cmendarc rcgioBUtn longi- 

 tudines.Hatc igiturvna teliiSaeft ratio,vt mittanturin legio- 

 nes longc diffitas attifices eum inftrumentis idoneis ad obfer- 

 uandum edipfeon lunarium momenta. Inuentis hotmodo 

 longicudinibus locoium longe diftantium.reliqux longitudi- 

 ncs inccrmedis facili negotio habcri poffcot.Sed quia noc noa 

 facile obtinetipoceft,tecinenduscft ille modi!S,clui fitpeiecli- 

 pfcs lunares , & niticui hac if gula: •<;' 'vni eiuitr-t: duabus heris 

 cititti fiat initiumec/.iffeos lunaris^qutim infulis Vortunatis,ciHi- 

 tiU illa recedit ah tnfulis FtrtuntUis verfus ortum 1,0 gradibus. 



V. Aferidia/ii dij}ingumlongitudinem,^mm dquino^ia' Meridianoj 

 /// aut paralleli menfurant. *""' " "'" 



Tctminus aquo nuraeratui longicudo loci, cft ptimusme- 

 ridianuscfubieiftum , in quo numcMcur , eft xquatot, aut pa- 

 ralklus. Hinc longicudo loci {definicur arrus xquatotis auc 

 parallcli interceptusinter ptimum mcridianum, & illum , qui 

 incumbir veicici loci propofiti.Nam longitudo loci eft inter- 

 ua lum inter locum pr. pofi'Um& ptimum meridianum fiuc 

 finem mundi.v.g fi longitudoloci fit jo giaduura,hic efJ fen. 

 fus,locum illum totgiadibusdiftaicaprimo meridiano.Iit au« 

 tem menfuratio ifta pe> arcusxquatotis aut paiallel' alicuiuS 

 vel continuoSjveldifcrcjos.Si menfuratiofiat fet arcus conti- 

 nuos,init\o funipto a piimo meiidiano, qui tranfir per infulas 

 Fortunatas , vfque ad meridiaoum loci piopofici : tunc quot 

 gradus& miouta pcrillum arcura numetaniur, tanta erit loci 

 ptopofiti longitudo.Siveao numeratio fiat inttreu aliquo difcre- 

 ro.hoc eft,interccpcointer meridianum proprium,& meridianD 

 alterius alicuius lod,qui non trafit per infulasFortunatas^ar- 

 cus ille,quancusquantus fii,di0erentia longiiudinum affellatxir. 



V I. Gluo loCHS al.icjuis eflpropier infulis FortHuattsJt- 

 ne Canaritf,eo minor efl eiuj longitHdo. 



Loca eidcm fubieifla merldiano , eandem habcnt longitu- 

 dincm,id eft,diftanciam ab occafu. Sed loca, qux magis lece- 

 dunr veilus oriencem, maiorem habent longitudioem. Qux 

 dcnique maglsacccdunt ad liinitcm occideotis,mioorem ha- 

 bent longitudinem. Vide globum & mappas,iten)que tabulas 

 longitudinum infta. propomas. 



VI L Tota 



Minot 

 maior 

 gitudo 

 vndc; 



& 



loii- 

 loci 



