Geographi^ Pars L Cap. IV. 537 



V n. Tot4 lan^itude urr* efi ^rAduum j tfo. 



LongituJo terra: veterjbus cognita cft fpaiium 1 80 gra- 

 duunt.-ita vtlongitudoterta; illispatuetit quantitace femicir- 

 culi.Sed tecentiorcs paitim vltta terminum Orientis a Ptole- 

 niaco conftiturum.pattim vitra limitcm OccidcntisPtoleraai- 

 Caui extremasAmeticsoras pctiufl:tarunc.& inuenerunt lon- 

 gitudinem terra; 540 giaduum.-adieftis^yogcadibujverfus O- 

 tientem, & 100 gradibus vetfus Occidentcm : cjuibus additis 

 adlougitudinem Ptoiemasi iSograd. fiuntgtadus 54«. Dcfi- 

 detantui itaque adhuc gradus to,qui nondum func cognita. 



C A P V T IV. 



DeDimJtone globi teneUfls fecundum Utitudi- 

 nem abfolute jle£fatam. 



P R >E c E P T A. 



latione lacicudinis globus terteftris diuidiiur 

 ; abfolute & relate. 



Abfolutc diuiditur in certos gradus vetfus fep- 

 tcntrionem,veI meridiem. 



Latitudo illa ell genetalis,vel fpecialis. 



Latitudo generalis feu vniuerfalis eft totum illud 

 fpatium,quodnumetatur in metidiano abjasquato- 

 tc verfusalterutrumpolorum. 



Eftquc vctus,vel noua. 



Latitudo vetus eft , qux vctcribus fuit cognita, 

 graduum 80. 



Latitudo noua eft , quae a recentioribus eft de- 

 teda. 



Latitudo fpecialis,fiue paiticuliaris > cft diftantia 

 alicuius loci ab xquatore fiue medio mundi. 



Vtraque eft|Borea,velAuftrina. ^ 



Borea fiuc feptemrionalis , cft diftantia lociab 

 «quatorc vcrfus polum ardlicum. 



Auftrina fiue meridionalis, eft diftantia lociab 

 «quatore verfus polum antardicum. 



Vcraque menfuratut per circulos maiores , vel 

 minores. 



Maiores funt iquator,& mcridianus. 



Minores funt paralleli , qui funt circuli aquc di- 

 ftantes ab a:quatore,du£l:i pcr meridianos vtrimque 

 vcrfus polos mundi:alias dicuntur vicezquatotes. 



Paralleli funt nominati,vel anonymi. 



Nominatifunt duo tropici,& duo polares :&zo- 

 narum tcrrcftriimi limitcs terminant. 



Anonymi funt duplices.AIij cnim adhibcntur ad 

 difccrnendos latitudinum gradus :alij diftinguunt 

 diffcrentias horarum diei artificialis in AoQliina, cli- 



matum. 



R E <; V L iE. 



/. Lmtudo terrdt.in genere fkmpta,feH vmuer/alu ilU 

 mtnc temporis efi gradmm 133. 



Latitudo tcrtx apud vetercs fuit 80 duntaxac graduum. llli 



enim fincm rcita: conflituerunt vcrfus fcptcnttioncm in gt. 



(■•\.\n infula r^y/«,qux idcopoctisjdicitur vltima.Eam alij vo» 



cant Tylon.aiij Tulon; Gcrmanisdicitur bie (Tidutfcf. Etalij 



volunt efTc Iflandiam,alij Scandiam : quam poftcriotcm fcn- 



totitiam aKiplciflituv Ottelius. Veifus mcridicm vcro tctravc- 



tcribus vix vltra 17 gradus fuit cognita,ita vttcrminum orbis 



habitati lixctint in Pialfo , promontorio Agyfuiiba: rcgionis 



^thiopii : quod hodlc dicitut Mozambiqut. Sed rcccntiori- 



bus latitudo feptcncrionalis primo fuic dctefta ad gradum 71, 



vfque adinfulam Noruucgia; Hyellos : dcindc vfque ad gra- 



dum 7}.ad tcriam VV illucha:i;tctci6 ad giadumSo & 8 i.Nam 



Angliduce Hugonc VVillucharo pcrucncrunt ad^; gradum 



elcuationis poli: vndc tcaftus 'illc vccatur tcrra VVilluchari. 



GuilUclAUS autem Barcnzonius ab Ordinibus Bclgij niiffus 



perucniPld nouamZemblam, fiue ad gradum 8i.ira vt noucra 



gradus reftcntad totius fcptentrionispcrueftigacioncm.Mcri- 



dionalis latitudo ?fl pcrueftigata peiu Lufitanos vfquc ad gr. 



4 J.nempc vfquc ad Caput bonae fpei, quod eft cxtremx Afri- 

 caspromontorium. Sed dcinceps opc ta Fctdinandi Magcllani 

 peruentum efl verfus.meridiem vfque ad gradum 5i:ica vteius 

 terminus fitnoaa Guinca,quxan contincns vcl inlulafit non- 

 dum liquct. Efl itaque ha-c pars meridionalis nonita dctefta 

 & cognita vt feptentrionalis.vtpote ad cuius pcrucfHgationcm 

 defuntgradus 58 ; vt ncmpe compleatiu- quajrans.qui cfl 90 

 graduura. Ex his efficitur, laticudinemterrx vniuerfalcm nunc 

 tcmporis effe giajuum 151- 



//. Latitttdo pmicularis efl fegmemnm Jiue arcus me» 



diani inter Zenith alicuius loci & ajuti' 



torem inttrceptm. 



Ltngitudo terri. fic dicitur.quod habicaciones ab occafu vet- 

 fus ortuin longius fe cxtendant,quani hinc inde ad ccrrx latc- 

 ra &poIos : quemadmodum in ccclo fccundilm longitudinem 

 planetxlongius ab occafu vcifus ortum progrcdiuntur,quam 

 fecundiim latitudincm vetfos altcructum polum. Vnde con- 

 ftat, cur lntftHdo terrt dicatur progreffio verfus fcpcencrionem 

 &meridiem: quia nimirum traihis vtrinque a polis ad xqua- 

 torembreuior eft,eo,qui per totum xquacorcmabinfulis For- 

 tunatis,verfus ortum numeratur. Tcrminus itaquc aquo nu- 

 meracurcuiufque loci lacicudo,c(l xquacor : fubieftum in quo 

 numeracur, eftmcridianus. Hinc lacicudolocinihil cff aliad, 

 quam arcus meridiani incerccptus intcr xquinodialcm. & 

 paralleluni, quitranfit per Zenitii fiuepunftum verticale loci 

 propofiti. 



///. Latitudo loci fempef diqualti tfi eleuationi pelifeu 

 mltitudini ipftufupra horizontem. 



Quot enim gradibus vertex alicuius loci diftat ab xquato- 



re.totidcm etiam gradibuspolus attollitur fupra horizontero. 



c. g. Herbonx ekuatio polieft 5 1 graduum.Ergo & eius lati- 



tudo, id eft, diftantia ab arquatore feu medio mundi, cll toti- 



dem graduum, Iftam latitudinem pete cx tabulis lacitudi- 



num infra pofitis. Caftetum etfi latitudo loci quantitarc & 



partium numero femper xqualis fit eleuationi poli : difierunt 



tamen modo numerandi. Nam cleuatio poli eft arcus mcri, 



diani ab horizonte cuiufque lociadpolum mundinumeratuj. 



Latitudo ver6 in codem quidem meridiano numcratut , non 



taraen ab horizonte , fed a pun£\o verticali«d xquacorem. 



Porro quia latirudo loci eftdiftantia,qua2enithautvcrtex ali- 



cuius loci ab xquatore remouctur, locura in giobo expreflum 



Meridiano applica , & numcra gradus in Metidiano , qaibuj 



idemlocus ab zquatorediftat : tanta cnim erit loci latitudo. 



Sed & latitudo loci ( cum fic Kqualis cleuationi poli)cx coelo 



dcpiehendi poteft per ftellam aliquam hxam polo ita vici- 



nam,vt in data fegione nuuquam occidat. Huius enim ftcllx 



obferuatur curri minima tum maxima al titudo, quarum vttaquc 



in Meridiano contingit.minimaquidem infta, maximafupra 



polum. Quo fafto, mintma ftcllx altitudo addenda maximx, 



& colleftxfumraxdimidiumerit altitudo poli , itemquc loct 



latitudo. e.g. Stclla qux prima trium eft in cauda Vifx maio- 



ris , in miniraa fua altitudine obferuatur Herbonx cffe gra». 



duum circitcr 1 1 , ciufdcmque maxima altitudo lupra polum 



pofita deprehenditur fere graduum 9i.Hi altitudinumgradus 



in vnam fummara collefti conftituunt gradus ici. quorum 



diraidium, ncmpe 51 grado5, eft vcra elcuatio poli & latitudo 



ciuitatis Hccborncnfis. Hoc idcm quoque fic potcft deprc- 



hcndi. Inucnta bcncficio Mcridiani akitudine folis mcnjiana 



a:quino£liaIi, illam auferex 90 grad. Tumcnim rclinquctur 



diftantia inter verticcin atque xquino(flialcm circulum : qua; 



crit loci tui Iatitudo,fcu clcuatio poli. Nam cum a vcrtice cu- 



iuflibec regionis ad horizontcm interiiciaturquadrans circuli, 



hoceft , jo gradus : fi ergocxiftcntc fole in altcrutro pundo- 



rumxquinoftialiura altitudo mcridiana ex 90 auferatur , xc- 



linquctur diftantia intcr vctticcm & xquinoiflialcm circulum.- 



id cft , loci latitudo. Racio huius dedu<f\ionis mamlcfta cft : 



quia altitudo folis xquinoiSialis eft ipfa clcuatio aquatoris, 



cuiuscompIemcntumzquatclcuationcmpoli.c.g.Romxxqui- 



nodialis altitudo lolis cft g1ad.4I.qua ablata aquadrantccir- 



culi, vidcl. agrad.90, relinquuntur gtad.^i.quxcftpoli alti» 



tudo &. loci laticudo Romx. 



IV. Parallelifitnt triplices.videlicft latitudinum,zona' 

 rum , & chtnatum. 



Poffunt tot parallcli eonftitui,quot raetidiani.vi Jclicct i Ro. 

 ita ncrapc vt ducantut (inguli pcr (mgulos mcridiani gradus. 

 Scd tammulti non pinguntur.PIurcs tamcn in globo tcrreftri 

 dclineantur parallcli , quam in cnclcfti. N.im prxrcr duos tro- 

 picos &poIarcs(qui fctuiunt zonis diftingucndiiilfnlcnt arrt- 

 ficcs pcr dcnos quofque gradus latitudinis duccio parallclos, 

 vt ei iis ftatim cognofccrc polfimus , qu.rnam loc.i commu 

 ncm habcant paralkium (iuc latitudincm. Sxpc eciam tjuiniic 



grad. 



Latiiudo 



^aiticuUiis 



quid} 



LatituJo 

 loci &ele» 

 vatio poljt, 

 funt ditjQa- 

 lcs. 



Quotupfi. 

 ccs Cnt 

 paiallcU ) 



