558 Encyclop^di^ Lib X VIl I. 



eradibus difiungunwr. Tandem paralleli quidam, qui nempe 

 noraium routawoaem in do£liina climatuni denotant , in 

 niappa aut globo non toti exprimuntur , fcd maiginibus tan- 

 eiim aut roeiidiano fixo adfcnbuntur. Sunt igitur trcs clafles 

 parjlleloium , (luc circulorum minorum yquidiltantium. 

 frimidaftsCnni nominati.videlicec doo tropici,&'duo pola- 

 rcs. TrO(Uci diftantab aequaiore i; gtadibus. Ex his feptcn- 

 trionalis.qui diciturCancii.tranfit per Afiam magnam , Sina- 

 rum tcgionem , Cubam iuful-im, Getuliara, Aclantem mon- 

 ttm Mauritaiiii,mate rubrum , Atabiam,& Indiam :meridio- 

 nalis , Qui dicitui Capncorni , tranfit pet Oceanum Indicum 

 (iue mcridionalcm , Btafiliam,& cxtrematn Africxotam.Po- 

 Jaies ttanfeuntpct polos zodiaci: e quibus ardicus fiue fc- 

 pientrional's & »rfal'»tranfit pcr oram I flandix mcridiona- 

 Jem.Noruuegiam , Finlandiam, vicinafqu inlulas feptentrio- 

 BalcssantarClicus fiue conttautfalis attiogit regionem Pfitta- 

 cotum,Sc rcliquas terras aufttales noiidum fatiscognitas.Hjc 

 vclimte obfcruare citculum ariSicum veteribus diftum effc 

 illum.qui duas ariftos fiue vrfas fuo complexucontinec . cuius 

 femidiamctct asquatut cleuationipoli. Scd reccntiotibus cir- 

 culus arfticus cicludit vtfam maiorcm . & claiiirimos fepten- 

 ttiones. Ideo quidam malunc ipfum vocate parallcluBi p»li 

 eclipticaE:qui3 dcfcciptus cx polo aiquatoris tranfitpcrpolum 

 ediptics , hoc cll,per eum terrx locum, vbi polus mundi ac- 

 tolhini 2,rid.6f..n\ir\.^o.Secur)d£ ^ tenia cUffis parallcli funt 

 anonymi;e quibus illi fcruiuntlatitudinibus , hi climatibus. 

 Hli dicunturpatallclilatitudinum, hi paralleli aftificiales & 

 dicrum attificialium. 



F". ParalUli nonfmt eiitfdem mamitHdlniS' 



Nara qui funt polis mundi viciniores, 4t abjequatore di- 

 ftar.t lon>;ius, funt arftiotcs & breuif res :contra qui a polis 

 mundifunt lemoclorcs &a:qviatoiiviciniores,fuBclaxi ores& 

 capacioies. Itaq ic 4 mctidianis intcrlccantut arcubus inx- 

 OLialibiis quoium atcuum proporcio fcivi non poted , nifi e? 

 totius circuli paralkli ad maximum, qui eft; xquator,piopor. 

 tionc. Hinc arquator dicitur mcnfuia parallclotura. Eft igi- 

 ^r Geopraphi , lationem cencre cuiufque pai^Ilcli ad «qua- 

 torem, hoc eftqtianto parallelus minor fit «equatore, Ratio- 

 nenn iftam Ptolcina:us& Mcrcator in fing^lis cabulis Gcogra- 

 phiis fedulo annotarunt. Alij proponunc hanc viam. Qtja: 

 ?ft ratio diametrorum.eadem eft ratio peripheriarum in cir- 

 Culis. ./Equator autem eft peripheria circuli , cuius diameter 

 cft cognita,ncn)pe axis fphacs. Parallelus cft peripheria cir- 

 culi.cuius diajneter eft ignota. Innocefcic autem per canonem 

 finuum, hoc padto, Latitudinemfubttahe c quadtante circuli. 

 Cum refiduo ( quae eftdiftantia inter polum horizontis & po- 

 Jum xquatoris ) ingtederc canonem finuum, & cxcerpe illinc 

 finum ifti refiduo tefpondenccm. Ifte finus eft femidiamecer 

 patalleii : Seraidiameter veio iquacotis eft finus quadrancis, 

 hempe loooocoo.-quieft diraidus axisfpbsra:. e. gr.paralle- 

 lus Hcrborna; eft in lacitudine 5 i graduum ; cuius qux-ratur 

 Tacio ad aiquacorem, Subduclis 5 1 cx 90, reraanent } 9 pro 

 diftaucia incer centrum horizontis Hcrbornenfis & polum 

 piundi. Huius finus ell 6193^04. Quarc quse ratio eft 

 <;i93io4 ad 1000000 : eadem cft tatio patalleli ad a:quato- 

 Icm.Si ergo proccdim pci: aureamrcgulam , prodibit illa ta- 

 tio. Ratio facilior infra ptoponctui deconucrfione graduum 

 in milliaria.Huius notitiw vtilitatis fete nullaettinvfugiobi 

 tcrreftris;fcdmaxima in tabulis planis. Prinio fiquidcm hinc 

 cognoffitut locotumdiftantia, qua: fub eodcm funt parallelo: 

 deinde cx cognitaciufmodi locorum diftantia ( qua5 fcilieet 

 latitudine congruunc , & fota longitudine difcrepanc ) dacar 

 diffcrentii meridianorum. Ita fi duo loca fint fub codera 

 parallelo, & diftcnt interuallo noucm milliarium , meridiani 

 iftorum locorumdifcerncntur longirudine vniusgradus , hoc 

 fft , n^inutis horariis quatuor.Hoc loco non inutile fuetit in- 

 fercre rabulam.qua; coniincai tationcm parallelorum ad arqua- 

 torem. 



Tabula continens rationem parallelorum 

 ad aequatorera. 



Raciouum 



termini rai- 



nimi. 



Regionum 



lacitudo 



grad. mm 



Racionum 



termini rai- 



nimi. 



\6 



12. 



11 



«5 



14 



li 

 II 

 10 



II 



9 



7__ 



ij. 



5 

 S 



u 



•f. 

 10 



i7 

 i8 



5« 

 53 

 _55__ 

 38 

 41 

 44 



II 



10 ■ 



1 



Si'\ 



49 



58 

 60 



I< 



J7 



o 



3 3 



57; 



»4 



)4 

 II 



19 

 8 

 9 



M 



5« 

 o 



o 



II 

 4 



_5__ 



6 



7 

 i 



Regionum 



lacicudo. 



grad. min. 



61 

 64 



58 

 J7 



38 



65 



66 



_«7_ 

 «8 

 70 

 7«- 



^i 



*5 



58 



40 



3>, 



74 

 75 

 78 



10 



18 



80 



81 

 81 



14 

 47 

 50 



9 



lO 



u 



II. 



83 

 84 



_84_ 



85 

 8«f 

 87 



17 



15 



_47_ 



M 



10 



8 



iP 

 40 

 ,0 



100 



■L 



In hac tabulapriorcolumnacontinec racionum minimos 

 termiDOS:vbima ornuinerus leferci dcbec ad xquacorera,(iue 

 quemlibcc Circulum magnuin , minot veco numecus rclpicit 

 paratlclum iftiu lacicudinis , quam alcera columna tcfpicic.v. 

 gt.patallelus Nocuuegia: in lacitudinc 60 fe habet ad a:quaco- 

 rem vt 1. adi. ita vtduo gradus longitudinis reducantut ad 

 gradum vnum iub ifto patalleloifiue , quod idem eft,duo gra- 

 dus longitudinis in Noruuegia xquencur milliaiibus i^. C£- 

 cerum quxeft racio totius ad totum , cadem eft racio partis 

 adpattem cognomincm , vt gradusad gradum v. gt. fubcle- 

 natibnc poli ^ogr.ji.min.rationumtctmini funt j.i.hoceft, 

 toixxi iftcpatallelus elt pars certiaasquatoris Ergo vnus gra- 

 dusoft etiam pars cettia gradus asquatoris , refpondeos mil- 

 liaribus quinquc. 



yi. AienfurAtio paraHellorum fit in meridisnis fer 

 arcHscontmuosjVel difcretos. 



Sieut longicudinins diftinftio fic per meridianos,m(nlj]ta. 

 tio per aiquacorem & patallelos : ica hic vice vcrfa lacicudo 

 »quacorem & parallelos difcriminacur, mcDfuracur aucem pet 

 meridiano'-:& itidem fichxc menfuratio perarcu» contiouof, 

 vel difcrcios. Per arem coniinuos fit, quando initium fumicut 

 in a;quatorc , Ac in meridiano iit menfuratio feu numeiatio 

 graduum & minutorum vcrfus alterutium mundi polum ad 

 locum ptopofitum,cxtraarquatoremfitum:qui totus atcus la- 

 titudo loci dicicui, Per arcut difcretos , quando menfuracio 

 fic inatcu incerpofito intcr duospatallelos,duorum locorura. 

 quorum neucet fub aequatore iacec, A tque hic arcus.quaacut 

 iqaancut fu-.iliffertntia liuitudinutn appcilacur. 



lA r V T 



