546 Encyclop^di^ Lib. X V II. 



& polos , pctifcij. Nam illis Ttnbtac meridiana: nunc in Au- 

 ftrum.aunc iti Scptentiionempoiiciuntu»:iftis vcl in Auftrum, 

 vel in Sepcen(iionem:bis in orbem. 



V I. JrJCoU zonarum , hoc e(l totius terr£ , in tredecim 

 <j^slUfint , cUjfes fiue hnbitationes commode diftribiii pof- 

 tp^.ct^a. ■ fnfji qHibtts ommum iiccidentium varie- 



jn finguUs J J I /• I ■ 



joius ? tii^ abfoLmtHr. 



TrimtcUjfis funt.qoi d'rec=le funt fub iquatore,TeI,Yt nautac 

 loqumnur , iub linca habicai.t, feu quibus xquator cll in vcr- 

 tice,&: vterqucpolus in fuj>ctficie hoii20iuis:qualcs funt.qui 

 jn racdio zons toitiiia; habiiant.vt incolae infulx S. Thomx, 

 Africxminimom paitem, Tapiobans, Botneo, Andalufis,& 

 Guianx. His lalibus fcx accidunt ratione caldtium apparcn- 

 tiaium. 1. Omnes ftclla: ptiuntur illis & occidunt. i.l'crpe- 

 tuumhabent xquinoftium. 3.B1S quolibct anno folcm ha- 

 bcnt vetticalem.fcil.inprincipio Arictis & Libix.^.Dujs ha- 

 l*:nt la anno arftatcs , & hycmcs : fi uempe a:ftas pro iiitenfio- 

 ne,& hyems pio remiinonc caloris fumatur../Ellates quidcm 

 habcut , ciim fol ipfis eft vctticalis in xeiuinodliili : hyemes, 

 cum in tropicis vttinquc latctalis : Similitergeminam habenc 

 ver&autumnum intetmediistcmporibus. 5- Sunt bisin an- 

 uo akij,& pcr rcliquura tcmpus amphifcij. 6. Sol tantum de- 

 fccndic a zenith fcu punAo vcrticali in Allrum , quantum ab 

 Codeminboreamd<:fccndit:qua:diltantia efl aqualis dccli- 

 nationi lolis maxiraa:. Secundn. cUfts funt, qui intcr .rquato- 

 icm&: tropicum cancri habiiant :qualcs lunt incol.T: Zcilan, 

 extreniE Indtx oiient.\lis,Hifpaninla-,Gu:nca-, Africanx.Nu- 

 bix,&. quidam in Avabia fclici.atque jdcci omnes,qui in zona 

 toriida extra mcdium vcrfus botcam rcmouentur.quorumal- 

 titudo polt minor cll raaxima folis dcclinatione; Hi fcptcm 

 Jiabent phxnomcna. i. Omiics ItcUas vuicnt, pauculis circa 

 polosexceptis. ■.. Dics habent aliciuantulum inxquales.^.Bis 

 habentfolcm vctticalem , fcd cxira jcqumoclialem. 4. Duas 

 hibent xllaccs& byemcs.fcd vnamfngidiotcm, altcram mi- 

 nus.^.Uiei niaximi longicudopotel-t horas vf cum di:nidia 

 attingeie.S. Sunt amphifcij & bisin annoa('cij:&i.atione vm- 

 bratum borealium luntbrachyfcij.Muftralium vero macrofcij. 

 7.S0I a puiK^to verticali defceudu ina:qualiter, vltcrius videl. 

 JDauftrum quam in boteam. TertU cLifis incolx fout , qui 

 ttopicumCsncti habent verticalem.quorumfcil altitudo po- 

 U squalis ert maxirax folisdeclinationi : quales funt habita- 

 tores plutiiTijArabia: felicis.Indis orientalis,& Chinx auftia- 

 liSjfuperioiis -i^gypti &Syenes.Horum proprietates funt fex. 

 l.Stella$iacirculoar£licoinclalas fcmper habent confpicuas: 

 inamarftico nunquam. %. Quo folpiopiiis accedir ad puti- 

 dum eorum vetcicalc.co dies fiunc longioresi& quo loiigms 

 lecedit , c6 brcniotes.Eoveroper ztnith ttanfeuntc, dics cft 

 lonj^ifnmus. 3. Solemhabent fcmcl tantum in anno vcitica- 

 lem.fcil in ptincipio Csncri. 4. Sol cum attigit punftum vcr- 

 ticalcinprincipio Cancri, ft.itim rutfus in meiidiem d::fcpa- 

 dit. 5. Vnam ^ilatem & hycmem experiuntur. 6. Scmclin 

 anno funt afcij , nunquam amphifcij, fed fempcr.vao cxcepto 

 die.hetcrofcij. ^Miclajfti funt , qui iii zona teinpcratafc- 

 ptentrionali degunt, adeociue pundum vctticis habent intra 

 tropicum cancri & polarcm circulum arifticum : vci lunt o- 

 mnespeneEuropxi, & hibitatotcs Afia; maiotis & Afcicx 

 inaximam partcm. His illa fei accidunt. i. Multas (teUas 

 iemper , & multas nuuquam' vident. i. Notabilicer habcnc 

 fpha:ran)obliquam& dies insquales. }. Solem nupquam vi- 

 dent,in fuo zcnith fcu vertice. 4. Solem pcipctuo habentau- 

 Ihalem. 5. Vnam hjbenr xlt^ccm & hycmem , fcd lationc 

 locorum diuertitatii intrquales. Qu,'bus ciiim altitudo poli 

 eftrajiot.illishyemsclt afpcriot;quibu minotjiis hyems e(t 

 temperariot. 6. Sempcr fuat hetcrofcij:& brachyfcij funt fo- 

 levcrfante mfignis fcptentrionalibus,nucrofcij verlante fo- 

 leinfignis mcridionalibu^. ^l^ints. cUjjis habitaroxes funt, 

 tjui fub circulopolati arclico cixca fincm zona: tcmpcrati & 

 jnitium frigidx feptenttionalis viuunt. Hi patiuntui fcx ac- 

 cidcntia. i.Stellas intia tiopicum Cancri indufasfcmpcr vi- 

 <?ent , inrra tropicum Capncorni nunquam. i. Dics longilfi- 

 mi mediaxlta-e cft 14. horarum, nox vnicum momentum: 

 fic noxlongifnmamcdiahyeme totidcm hoiarum, dics vni.- 

 cum momentum. 5. Soli ccntrum quotannis bis in merldia- 

 noftringic horizontcm. 4. Soltempore ineridiano fenjpcreft 

 auftrilis,nifi in tropico xftiuo , vbi in borea eriam in circulo 

 medix noftis cernitur. 5. Vnam xftatcm habenr , vnamque 

 hyemcm: fcd hyems longe frigidior , acftas longe remiJTior, 

 quam in loci'; pr.Tccdentibus.6. Sunt heterofcij , & vnodic, 

 fole fcil. in tropico Cancri coiiftitato, pcrifcij.Subiaccnt huic 

 circulo Euiop.T , k(\x, & Americx extrema. Sexti clajfis, fiint 

 qul punftum vcrticalc hibent intra circulum arfticunn & vi- 

 einum polum, hoceft , quibus polus vlrra6 6 giad. }0 minuta 

 attollitur in locis zonrftigida^reptentrionalis.Hi quoquc fex 

 habent accidcntia. i^ Pauc.v ftcllxillis omncs oriuntur & oc- 

 ciduut. 1 atquinoftium habent fole in priotipio Arietis »cj 



Librr vetfaBte. } .Plutcs habent media «ftate ^ies eoiitiuaoS5 

 &/otidcm noftcs hycme .^.Acerrimum habent ftigus , & lo- 

 co xftatis tenuem quandam frigoris rcmiflionem. 5. Signa 

 quxdam illispn-poftereoriuntui. 6. Sunt perifcij, & vmbrara 

 ciiculaiemcx omni pattc proieiflam vidcnt.Huic plagx lub- 

 icfta ell noua Zembla,in qua Hollandi viam fub polo ad ori- 

 cntcmquxrentcsantealiquot annos hybctnarc funt coatli: 

 vbi niuibus obruti aliquot menfium continuam noiScm func 

 experti : Sepiims. cUfts incolx funt , qui habitant dircite fub 

 polo fcpicntrionali inmcdio zonxftigidx feptentrionalis.Hi 

 tales fex quoque habent accidentia. i. Stellas fixas quas vi- 

 dcnt ,icavidcnt, Tt illx nunquam oriantur vcl occidanr:ita ve 

 nullum ibi lit puncStum onentis & occidentis. Planetx verd 

 iplis oriuniiu &occidunt , nonmoiu diurno feu quotidiano, 

 lcd proprio.i.Dies e(t continuus fexnienfium,& nox fimili- 

 tcr.Orituteiiim iis fol in puocipio Ariciis,& occidit inpiinci- 

 pio Libr.i;. 3. Sol in pundis a-quinoiftialibus toto illo tempo- 

 rc,quo fupij hoiizotitem vcrlatui, ciicaillum ( vt & leliqiia 

 fideia ) toti inllar voluitur , & in gyrum ducirur. 4. xquator 

 ibi cft loco liorizontis:& polusfeptentrirnlisvndiquaque 35- 

 qualiicr alielt ab Iiorizonce. 5. Vnamxftaiem, vnamquc ha- 

 bent hyemcra.Sed xftas illafrigidior cft noftra hycme,hyeOTS 

 vcro cll acertima & diuturoa. 6. Suntpcrifcij , ita vt vmbra 

 pioiiciatur ia omnes mundi partcs xqualiter. Regiones hu- 

 lus cbllis nondum funt cognitx. Atque hx funt feptemcla- 

 fas ab xquatore numciatx vcifus polum arfticum. Ab aiterS 

 parte xqi.inoftialis fimilis eft tatio clalllum,ita tamcn.vt pri- 

 mafit conimunis :in fccundadcgunt Brafiliani, Peruulani, & 

 lauani:in tertia Monomotapx & incolx infulx Madagafcar: 

 in quai ta Chilicnlcs, extremi Ahicani ad pioraontoiium bo- 

 t\x fpci , & accolx freri Magellanici:in quinta clafTc funt qui 

 habitaiit fub circulo antaidlico:in fexta,qui dcgunt intta cit- 

 culuni antar(flicum& polum vicinum:in fcptima , qui dircdli 

 funt fub ['olo antarftico. Horum populotum accidcntia col- 

 ligerc promptum cft ex modo ditlis : quiaoppofitotumloc<S- 

 rumfiiiiilis cft tatio. 



G A P V T VIIL 



■1 <i'i > : ;,i:ii: .■ ■. . ^. ,1^^ 



Be Clobo terrejlri refrafentatio. 



PRj€CEPTA. 



»5 Atis 3e globo terreno in fe fpedato.iam dcco» 

 " dcm repiaefenrnto in fphiraattificiali. 



Eiis conniJer.itur flrbrica fiue defcriptio& wCi^s. 



Fabrica globi tcrreni repr.-Efentatitij fit vcl in gib- 

 bojVelin plano. 



Fabrica globi in gibbo reipicit partescxternas & 

 internas. ■''.', 't ' 



Partes exteincc rnnt. I. Statumen,inquo ftyloba- 

 tafub pcdimentmn vna cum compairo , pedeftale 

 cum quiitnor coUimnis,globum fuftinentibus,& ca- 

 pitulum fiue horizon , in cuius ora intim.T verfus 

 globumfuntrfignaccelcftia, in media Kalendarium 

 Romanum.incxtrema venti duo & triginta.ll. Me- 

 ridianus xneus vcl ligneus. I 1 1. Cirqulus hoiarius 

 cum indice. 



Partes intcrnx funt piftur.-E necclTaria: &:non-ne- 

 cefTariK: 



Pifturi necelfarix funt Geographica: , velNaa- 

 tic^. 



Pidurae Geogiaphica: funt VelcircuIorum,vel lo- 

 cotum. 



Circuli fnnt maiores,veI minores. 



Circuli maiorcs lunc : I. y£quatorj qui diuiditur 

 in certas dccades ab occafu verfus ortum.J Dicitur 

 x«7' Woyjm linea , &ie linttttcm tsii mittelfini j quia 

 monftrat medium terraj. II. Meridianus, ifque mm 

 primus feufixus , qui in globo maioribus gradibus 

 exprimitur a feptencrionc vcrfus meridiem : tura 

 fccundus ,qiiilincolis nigellis dudlis per ^quato- 

 rem & ad polos mondi concurrcntibus pingitur. 

 Ill.Zodiacusiqui pingicur in quibufdam globis , vc 

 cognofci poflit ea mundi plaga, fuper quam fol per- 

 pctuo verfatur direfteiitem quce loca terrac fingulis 

 cceleftibusfignis refpondeant. 



Ciiculi 



