Geographi^ Pars I. Cap. VIl I. 537 



Circuli rainores fiinc paralleli ttiplices. L.Tcopi- 

 *i & polarcsiqui pinguntur lineis vel rubris,vcl du- 

 plicatis. II. Paralleli laticudinute j qui pinguntur li- 

 iieolis nigris aEquatoti parallelis. Ill.Paralieli clima- 

 tum ; qui pingumur in maigme meridiani. 



Loca con/idcraniur quantum ad inrcriptionenij 

 &: dJftii]ft:onem. 



Inrcripcio elt, qua loca imponuntur globo, ita vt 

 in puiiclo interLectionis iongitudinis &c latitudinis 

 locus ponatur. 



Diltuidio eft, qua loca maxima, mcdioxima , & 

 niinima JuLununtur a fc inuiccm partim quantita- 

 :i^^,partimcoiote,partim dtnique figura. 



Linca: nauticae(alias hydrographicx, item rhom- 

 bi,iini.a; vcnti,itineris,i>« compaliGjlunc numero 31. 

 pro nuincto vciuorum:qua:monllrant plagas mun- 

 di iSc vcncos cuaicarjinales.tum collaterales. 



Pictutxnon neceliatix funt,qu£ faciunt ad orna- 

 tum ik. commendationem globi : vti funt pidutE 

 auium,nauium,&: fimilium rerum. 



FabrKa globi in plano rcfpicit mappas fiue ta- 

 buias Geogiaphicas , calque tum vniueilales , cum 

 particulacci. 



Mappx vniuerfales eodem modo confiderantur 

 vt globus , iiile fint rotunda:, fiue quadracs : nifi 

 quod fcrme m«ridianus in lis occupac exttemas 

 vtrinqueoras. 



Mappa: particfllares .rquatorem & meridianum 

 liabent in vtraque ora, viJel. ab otience & fepten- 

 tiioiic. 



Vfus globi cerreni repra^fentatitij eft partim ipfius 

 reftiticatio.parti^Tiredihcaiitradtatio. 



Reiflificaiio globi teneni efl: eadem , qnaeccele- 

 ftis.Dirigitur eilim beneficio compafli,&polus ele- 

 uatur, & dcniquc locus certusquaeritur, iSi ad meri- 

 dianum voluitur. 



Tradtatio glcbi reftificati eft: prima, vel orta.Illa 

 prxcipua,hic miniis praecipua. 



Prima cft inuentio longicudinis ic latitudinis. 

 Orta eft inuencio diftantii : qu£ fit vel pcr glo- 

 bum , fiue in gibbo , fiue in plano : vel per longi- 

 tudinem & latitudinera cognitam j vel per tabulas 

 finuum. 



QMiddc ta- 

 biiiis Gco- 

 g.aiiliius 

 t\. kuciidu ? 



R 



Z C V L ^. 



I. Sbhara terreftris e&j/pa ret^uiritur propter 

 terra amplttudinem. 



Sicut in Vranometria opuseltglobo ccelefti e<CVypo iiue 

 repriicntaiitio.proptcr diftantiaiii cccli lealislcu arclictypi:fi« 

 in Gcogtaphu opus c(t tcria rcpra»lcntatitia lcu e^ftypa pro- 

 pter nimiam tcrrx realis fcu arclicryp^ amplitudincm. Stra- 

 bo appcllat -du! -nis tix.Hf>%)tis ni>ax.it. Piopcnius vocat fiSot 

 WK!jioj,cum :ta canit: ^ 



Cogor O' i fnbuld piiUiedifcere mundos. 

 ^ualu ay hic docii fitpofitura Dei. 

 Quo \oQo pofitur^ cft , quod Grxci Cofmogtaphi fignantar 

 lolent appcllarc. 



II. Triplex oTnnino e^ defcriptio pti reprxfintatio 

 tem. 



FriiKiplo defctiptio terra: fit infphxrica fupcrficic fcu glo- 

 bo : qua: fuas habcc incommoditatcs &c commoditaics. In- 

 commoditatcsdu.-c funt. 1. Ni(i globusille fucrit corucnicn- 

 is ac iufti magnitudinis, non cvhibcbit omncs tcrra: partcs, 

 fed tantum difpofitioiicm partium tcrra: monftrabit- 1. In 

 globo non poITunc vnico monicnto omncs partcs icrti ccr- 

 ni , fcdopus cft vcl afpe^um , vcl globum conucrtcrc. ScJ 

 comnioditatcsfunt longc pluics.numcro vidcl.quinquc. i.Rc- 

 tinct limilitudincm tcrrac , qua: i^lobola cft , & pilx limilis, vt 

 loquitur Ouidius. 1. In globo ^acillimc fupputari polVunt lo- 

 corumdKtantix, (i ncmpc circinus applicttur xquatoii. ;. 

 Itafacilcco£;nofci potclifitus ccrlcllis cuiukiucloci, quofcil. 

 n climate vcl parallclo (itus fit aliquis locus, &' qux iit cleua- 

 ^iopoli ; qux omniacxhibcc mctidianus. Cognoici ctiam poU 



Quomcdo 

 gl"liu<. tcr- 

 lcltri^ dli- 

 ncandus f 



fumftellxalicuiloco verticalcs. ?. Cognofci poteftortus & 

 occafus ftcllarum in aliquo terrx fitu. Demde tocus tcrrx '^io- 

 bus tcprxlcntatur tabiilis (iuc pinacibus Gcographicisvniucr- 

 falibus iiifqucvel in fphxrica.vclin plana fupcrticic dcpiclis. 

 Sphxricx tamctli non funt omnino pcrfcit.i:, proxime tamcn 

 aj pcrfc(flionem acccdunt. Alias ccrrx rypus vniuetfalis non 

 potcftpcrtcftc concipinili inglobo.I'Ianx vcro tabulxtotius 

 tcrrx, vtcunque iint fpcciolx , notabiticer tamcn crrant ; ciira 

 impollibilc Iic,fphxram in plano.fcruata omniuni parcium pro- 

 portione, cxprimcrc. Df'u<^«< globus tcrrx rcprifcntaturin 

 tabulis particuliatibus, dc quibushxc ccnenda rcguIa:6)H^ mi- 

 nor efl tegio, eo minor ejl crrer. Racio liuius rcgulx cft.quia (u- 

 pcrhcics rcgionis minoris non multum diffctt a plana. Extra 

 controucrliam cnini eft, quo niaior clt globi pais,c6 maiorcm 

 c(rccuruitatem&: rotunditatcm. ConfuitilTimum igitur fuerit 

 Geographix ftudiolis, vt (ituni totius tertx maiorumqucpar- 

 tiumcglobo .cognofcant , partcs autcm niinorcsc mappis 

 particuliaribus condifcant. 



///. In globo terreflri artificiose delineando tria c»n- 



fiderentur : videl.globi materia cr ^nantitas; 



eiufiiem in circulos C?* polos diuifio i 



& deni^ue partium orbis 



tnficriptio. 



Vrincipio materiaglobi fit folida , vcl cx metallo , vel ligno 

 beneficcato, vcl charta contufa, crcta & glutine pcrmixta. 

 Qjiantitas extcndatur ad diametrum fcfquipcdalcm vci bi- 

 pcdalem. Figura fit perfcdc rotunda. Deinde parato ajpri- 

 di£lum modum globo , inueftigentur omnium primo poli: 

 dcin axis per eofdcm tcaiiciatut fcrrcus .- lcttio ducatui cir- 

 culus xquinofiialis , medio inter polos loco , fiuc pcr xqui- 

 diftaniiani ab vtroquc polo , & diuidatur in partes xquales 

 j<o, itavc fingulis 5 vcl logradibusnumcri adfcribantur ab 

 occalu vetfus ortum. Quarto a circulo xquinoC^iali vtrin- 

 que vcrfus polos numcrenturgradus 90 : fingulisquinis vcl 

 denis giadii.us numcros alTignando :dehinc mciidianus fi- 

 xnsducaturpcr illum locum , qucm poftea occupabunt infulx 

 Fortunatx : tandcm reliqui meridiani, ttopici,poIarcs, & pa- 

 rallcli infcribantur. Denique partcs orbis tcrrarum fic infcri- 

 bcntur. Antc omnia locorimi infcribendorum longitudN 

 nes <5c iatitudincs rite in tabula confignatx habcantur : & 

 longitudincs quidem in xquinoftiali , lacitudincs in mcridia- 

 no numercntur , & in concurlu numeracionis fignum fiac in 

 globo : quia hic eft loci propofici ^cbicus ficus. Cum fincs 

 partium principalium, puta Europ.x, Africx, Afix, & Amcri- 

 cx, cum mari marifque finubus defcribantur. Tandem par' 

 tcs minores fubiiciantur,initio femper fafto ab iis , qux alias 

 exccduijt magnitudine. Sic v. gr. a lipubus adlacus, ab his 

 adinfulas & tcrtitoria, ab his advrbcs vcnicndum. Plura vi- 

 de apudPtoIcraxum/ii. i.f;»f. ii.Quod attinct ad dcfcripti- 

 onempartium orbis in plano peificicndam , dupiiccm illius 

 modumproponit Ptolcmxus /(^.i.f-j^.2..4.quorum prior pen- 

 detexafpeciu fphxrxcircumuolutx, altcr cx intuitu fphxrx 

 quiefccntis. Confule Maginum i« attnolationtbus fufer hunc 

 Ptoiemdi hcum , ^ Lnngium eUment. Geogmph. pag. S 5 5 ,Hic 

 notanda funt figna Gcographica. Orbicun exigtii locorura 

 verum fitum indicant. Pagi fimpliccs foiis orbirulit expri- 

 muntur ; munitioncs extante -vnco : ccrnobia /ireello , cui in. 

 cumbit fr«Ar;vrbcs nohWmmbtnii velternts turribus , mmus 

 nobiles 'vnica. Si locus halicat Acadcmiam , jlclluU imponi- 

 tur. Tctritoria certnum punlioriim dtiHu difcriminantur. 

 Chriftianifrai notacft crtix, MahomctiIlni/«rf « , idololatrix 

 figitt», 



IV' LonHtndo &latitudoloci, adeoctueipftns fituiin' , . , 



o . !• ■ I ' Lonpitudo 



ueniuntur triplfct modo. taUi-.udo 



lo i nij. 



Nam velglobus Gcographicus , vel mappa vniucrfalis^vcl moio iHuc- 

 mappa particularis adliibctur. Princliio lon^itudo Uc inucni- 

 tur. Locum, cuius longitudincm fcirc cupis, adiungc ad mc- 

 ridianumincum. Dcindc (igna locum xquatoris , qucm mc- 

 ridianus in globo pic\us pcrtrandt. Tum nuniera gradus in 

 xquatorc amcridiino prmiovfquc ad datum locum , & habc- 

 bisquxfitam longitudiucm. In 'niappa vniucrlali incipc nu- 

 nicrare .iprimo mcrijiino , & difpicc quot gradus funt intcr 

 iftum mcridianum &: locum propodtum. In inappis particu- 

 lacilnis numcra gradus in Ichala longitudinis( ca cniui rcfpon- 

 detxquatori) &adhibito lincalivcl filovcl cica linca, vtvo- 

 cant , vide cui gradui rcfpondcatlocuspropofitus. Deinde la- 

 /if«</i> fic indagatur. In globodatum locum ;:pplicamci;Jia- 

 noxnco, &in co numcra gradus, qui intciici^i lunt intcr lo- 

 cum propofitum & xquatorcm. Hxccnim cft latitudo qux- 

 fita. In mappa vniucrfali numeragradus ab xquatorc vcrlus 

 polum. Namquot gradibus locusdcclinat aba'quacorc , toti- 

 dcm gradibus ifti loco clcuatuc polus. Elcuatio autcm poli 

 coincidit cum latitudinc loci. In rnappis particuliaiibus nu- 



Zi 4 mcra 



niuiui i 



