548 Encyclop^di^ Lib. XVIII. 



inera gradus in fcala ktr^idinit ( m cnim rcrpondtt mctidia- 

 no/ & a gtadu inucnto duc lincam ad locum piopofitum.St 

 r/f» ^ifu-tpc cuii/iiue loci ficinucnjtm. Iii globo & mappi? 

 vniucifaiibus uumcca i;iadus longitudinis iu .Tquatoic,&: lati- 

 l--udini<; ab x-quatoic in meridiano. Intcifeflio hoium J^ra- 

 duuni cxliibct (itum l(*:i propofiti. In mappis particularibus 

 adliibc duo tila.quoiumaltcrum applica fcalr lonc;itudinis,aI- 

 terum latitudinis.iu gradu fci:. comicnicnti. Vbi h.rc duo hla 

 £oncuirunt,ibi cft loci propopoliti (itus. Quod fi locus ahquis 

 in "lobo vel in mappa no fit cxpiefrus.mcmincris re2;ul.r;I.oc» 

 l^u^ nducuntur ad mngmt. Hoc etiam modo impones globo 

 iSctabuUs loca omnis gencris : quocum lcil. longitudincm J: 

 latitudiiicm habcs cognitam. 



V. Dnplex e(l moifurk pamum terr^ , Afr^- 

 fiomicafiiL& Hiftorica. 



Jftrnnemicamenfitraed , qus circulo & cltculi partibus 

 perhcitur, iuxta has regulas : t.Ciiculi Gcographici eadem 

 qiix .\ftronomici cfl;diu'ifio,iupaitcs i^o. z. Cuilibct gradm 

 cuiufcunque circqli maioris in ccclo refpondent 15 millaria 

 Gcrmanica , & vice verfa. 5. Cuilibct milliaii Gcrmanico 

 (auod fftitcr bihorii ) refponaentin coclo quatuor minuta 

 viiiusgradus. Hic probe notandumeft, tales effe omnes gia- 

 duslon[;itudinisfubcifCulo.-cquinocT:iali,& Iatitudini'i in me- 

 ridiano.fuic eleuatiouis poli. Sed parallelorum longc aha eft 

 ratio. 1'rout enimab .rquinoftiali paulatim declinantes mi- 

 nores fiunt & angulHorcs,{ic quoquc gradus non tantum tcr- 

 rx fpatiumcontinent.c.gr.gradiii paralleli,qui tranUt pec ^i 

 gcad. cleuationis , non quindecim milliaria . fcd vix noiiem 

 cum qnadrante fubiiciuiuuc. Wfionca menfura eil , qu.t noa 

 j cceli pioportionc,fcd ab hominumarbitrio depcndct : funt- 

 quc minorcs , vt palmi , digiti; vel maiores,vt paflus, Ihdium, 

 milliare Italicum , Gallicum fculeuca noua; Germanicum, & 

 iimilia , dc quibiis vidc fupra Arithmeticam. Hicilla notanda 

 tibipropono. uVnicuiquc gradui tribue 1 5 milliaria Gcrm. 

 pommunia.ve! 60 milliariaitalica:vt fi circuluspatcat gradus 

 lo.interliitium erlc milliarKm German. 1 50. liue Italicorum 

 («00. i. Milliarc It.alicum continct millc palfus , quod ert itcr 

 iemihor.T.- Gernianicum commune 4000 paffus : Gallicum 

 10 oo paflus. 5. Paffuscftintcrflitium quinquc pcdum. Gco- 

 mctca; fi quidcm dum palfus fuos intet cundum numctaut,(o- 

 lentcos numetace motu & tranfpolitione jcdis vnius:vtpote 

 a ftatione prim.i pcdis dextri ad ftationem fecundam eiufdera 

 pedis eft pallus Geomctiicus , ita vt miHiare Italicum conti- 

 neatpaflusciufmodimille,(iuepedes ^ooo.Milliareigitur Ita- 

 licuiTicftmilliare propric dictum ; quia fcil. continet mille 

 paft"u" fiue cAo (bdia. 4. Leuca vct^s habet 1 1 ftadia (iue mil- 

 liare proptic didtum cum dimidio. y.Leuca noua habet i* fta- 

 dia.fiue milliariaduopropricdiiSa. Dicituralias milliareGal- 

 iicum. 6. Leuca communis habct 14 Itadia , liue tria milliaria 

 Italica. ■'.Milliarc Gccmanicum commune habec (Lidia 51. 

 feu 4000 pafliis.Italica 4.& hoc dicitur milliaic Germanicum 

 K»r if'.}^tJ. Mediocrc habct jsoopalfus. Graudc , quod & 

 Sueuicum, He!ueticiim,& Srandidumdicitut, habct ^ooc.His 

 adduntleucas Anglicapas& Hilpanicas. Notentur hoc loco 

 vulgativerlus ; 



§luatt!i!>re grmii digitn^ comfionitnr vnm; 

 'Efi qantcr in palmo di^itm.quater in fede palmut; 

 ^iinqiie pedes pitjfiimftctunt.pnjfut quoque centum 

 yig:ntiquinque fiudium dant,fed milliare 

 Oclofacitftadia.diiptatumdattiliileuca. T- 



8. Milliaria Germanicacommunia nimediocria it :.graii- 

 ^ia 10 vni gradui refpondent:milliaria Gallicacommunia 1 5: 

 magna loiAnglicana ^o:Ru(lica Se;Italica6o : leuca: Angli- 

 canx lo-.Hilpanica: 174- graduivni rcfpondent. Leucxdcni- 

 que horarix' fcu hora; itineris to vnumcfliciunt gradum.Coh- 

 fer Arithmet.part.i.cap.t. Hic obfcrua , RufTos , Italos , An- 

 glos,Scotos, & Germanos niilliaribus, Gallos.Hifpanos, Gaf- 

 cones, & Succos lcucis vci,(icuc .^Egyptios lignis, Perfas para- 

 fangis vfos efle legimus. 



f^/, Iwicntio dijlamii eji popularis,vcl fcientifica, 



Diftantia loci eftarcns intcr duo locavelpluraproximcin- 

 tcrceptus,& in milliaria vcl aliam notam mcnfuram rcfolutus. 

 Ratio inucnicndi diftantiam iftam eft popularis,veI fcienti(i- 

 ca. Populans illa cft miiltiplcx. Nam i.Adhibctur globuster- 

 renus , &ex-paiifo circino capitur interuallum duorum loco. 

 rum idcindc circinus applicatur a:quatoci vel meridiano,vt 

 cx-ploretur quot giaduscontincatexpanfiociicuh. Gradus in- 

 ucnti conuertuntur in milllaria Gcrmanica , quindecim inil- 

 liaribus (iccmaii. pro quolibccgradu compucatis. n.Quadcans 

 alcitudinis applicaturad loca.quorum diftantiaquxnitur. Gca- 

 dus intciccpti incer duo ioca multiplicati per ij,cxhibcnt 



\ 



milliaiia Germ. & vnum milliare German. multiplicatum per 

 4, exhibet lummam ir. milliaribus Italicis. Reb. Hues ita do- 

 cct inucnircdiftantiamduotum locorum, & angulum po(itio- 

 nis vel fitiim. Globumiia ftatuas, vt alf^rius datorum loco- 

 rum vertex 90 gradibus ab horizontc vndiqu.iquc remouea- 

 tur, & quadrantem altitudinls eidcm vcrtici affigas , dcinde 

 quadrantfciVi co vfquc ciKumagas , donec altcrius loci vcrti- 

 cem pcrtran("cat:gradus quadrancis, duotum locoium verticl- 

 bus intcrccptijin ft.idia,railliaria, aut leucas [ vt libucrit) con- 

 ucrfi, d.itotum locorum diftantiam indicabunt. Q_nadranti<: 

 autcm fCtmiilus ad horizontcm indicabit partem vel plagarn 

 mundi.in quamaltcr locotumab altcio vergat,(iuc angulurn, 

 vt vocant.pofuionjs. Eft enim p9Jitionis angulus is , qui com- 

 prchcnditur mcrijiaiio alicijius loci,& circulo maiori pcr vtc- 

 ticcs datoilim lococum crahfeiintc Huius quantitas in hori. 

 zontc nuin^-r.UHia. c..gi. Londinum in Anglia , longitudini:; 

 eft gt.if!. latitudinisborealis 0%-. Ab hoc qu.vratuc diftaiuid 

 &; politionis angulus ad inlulam S. Michac^is. Elcuetur itaquc 

 polus borcus grad. 51-^. &quadcans altitudinis alHgatur vci- 

 tici,hoc cft,? iv grad. l->or. ,ib .xquinodiaH. Indc circumfeia 

 tui qu.uttans , vlque dum tranteat pcr infulam S. Michaelis. 

 Diftantia incercepta verticibus Londini & S.MichacIis erit gi. 

 11.j11.40'. Siobfccuctur.inqujparte horizontis.teiminusqua- 

 diantis iuTiftat, occuiret angulus politionis intct mcridiem & 

 occidcntcm gr.50.prox!mc , intci Afiicum & Al"rco-ad-Fa- 

 uonium. 5. lu tibulis "vniuCrfalibus pcs altcr circini (igitui 

 in centto vnius loci,.& alter pesextenditUrad centrum altc- 

 rius loci : dcindc ciccinus cxpanfusapplicatur gradibus cjrcu- 

 li alicuius magni.videl. meridiani vel .rquatoiis in ifta tabula. 

 Hi graJus multiplicantur in 15 mill.Gcrman. In tabulis par- 

 ticularibusidcm moJus habet locum. ^.Intahulis vniuerfali 

 bus &- particularibus intercapedo circini tvantlata in fcalann 

 milliarium cxhibct diftantiam qux'fitam. Quod (i cvpanfio 

 circini excedat fcalam milliarium, toties repctenda cft extcn- 

 fio.donec ad(inem pcruenias.Sc<eHr')ff(irar/oinueniendi diftan- 

 tiam eft Juplcx. Piinria dft omnium certilTiraa, iVd & diflficil- 

 lima, qu.x Jit pcr tabulas (Inuum. Eam tiadif C/»Ki«« m com- 

 ment.fplMr. loban. de facroSofcp pag. 191,. ^ ex illo tangitis 

 eUment.Gcograp.pag.Z^i. Altcia tatio contiuetur his tcgulis. 

 1. Fundamcntum huius inuentionis pcndct a longitudine Sc 

 latitudinc inuicemcollat.i. z. Loca intcr fccollata difcrcpanc 

 vcl latitudinc , vel !ongitudine,veI vtraque fimul. ?. Latitudi- 

 ne difctcpant.qu.x fub codcm liint mcridiano , fed diuerfo pa- 

 rallelo,vt Ra(ilca& Vvormatia. ^.Longitudine differunt.,gux 

 flib eodem funt paraIIelo,fcd diuerfo meridiano , vt Troia Sc 

 Kijapolis 5.Lacitudine& longitudine (imul difcrcpant, qux 

 fub diueifis meridianis & parallclis (ita funt,vt Roma & Hie- 

 rofolyma. 6. R^egula: interualli dux (\int:prima, Giadui lati- 

 tudinis cuilibet iclpoiidcnt in tcrra 1 5 milliaria Geiman. al- 

 «ra,Gradus longitudinis funt inxquales , pro maiori vel mj- 

 ndri ab .-cquatore diftantia. Videatui hac de re tabella paulo 

 poftpropofit.l. 7. i<wvr«OT/(>/4i'/«r/rt<J/»f differentium ilifian- 

 tii* hocmodo inuenttur. Latitudo minor fubuahatur a maio- 

 re,rcfoluendo gtad»im in rainuta , (i alias fubtraclio fieri non 

 polTit. Deindc gradus relidui ( (iue diiFcrcntia latitudinum) 

 multiphccntur pcr 1 s. minuta vero diuidantur pcr 4. Summa 

 produ^orum erit diftantia locorum datorum in milliaribus 

 Germ. communibus.c.gr. Geneua. Sabaudia;& Eadlca Raura- 

 corum coniieniunt Iongitudine,fcddiflerunt latitudine , qur 

 ■ Bafilcx-cft 47 grad. 'so min. Gencuar^j giad.45. minut. Fafta 

 fiibtraftione minoris a maiori, difrcrentiaremanct i grad.4T 

 ' min. quibus refpondt'nt t(^ milliariacum quadiantc : quarcft 

 diftatuiaquxiita. Schcmahuiusdiftancix eil; 



Baiilea: 



-Parallclus. 



Occafus. 



JA' 



o a 



-Parallelus. 



Gencua. 



8 Locorum folalongitudine differentium difiantia hunc inmo- 

 diim itiucnitur Subtrahatur longirudo maior a minori Deiii 

 ctabclla fcqucnte conftct,quot niilliaria gradui paralleli rcf- 

 pondeant, ijuxrendo gradnm latitudinisin latcrc dcfcenden- 

 te,& numcrummilliarium eregioiic cxcerpendo. Diffl-ren- 

 tia longitudinls in milliaria & minutamultiplicetur,vt hab.ca- 

 tur qux-litum.e.gr. Ncapolis & Troia funt in eadem latltudi- 

 ne 41 grad. vbigradui patallcli rcfpondent milliaria 11. mi- 

 nuta I 9. fcd difFerunt longitudine , qiii Neapoli cft 5 9 graj. 

 jominut. Troi.r 5 5 gtad. ^omin. Differentia eft i < grad. 

 10 min.cui rcfpondeiK milliaria 184. min. ^o.diftantia pro- 

 xima inter Ncapolim & Troiam. Schcraa huius diftantia: 

 hoc efto : ^ 



ParatieluS. 



