562 Encyclop^di^ Lib. XVII I. 



U iacens : in quo plutes funt infuU; monachorum monaflecia tcfcit. Ferunt enim nauigatum fuifle fex millibus milliaiibus, 

 contineates. ac cius oftiuin 70 leucas complcfti. 



Syciz flu> 

 (iius pixci- 

 puus . 



yluuli piT- 



cipui M(>f- 

 couiz. 



VlimiusPa- 

 Izfiins cc- 

 kbeiiiuius. 



XIX. Jn Afiafexpiti^fum confpeUiores. 



Maiimus eft /«ix^«« in Scythia Afiatica ortusex vltimis 

 Sogdianorum finibus, ex montibus Sogdiis , quos Ptolemsus 

 vocac. Ttgris Stiaboni 5c Ptolcmio infignis Afiap fluuius pcr 

 Arethufam lacum ita fluit , vt nec aqux , nec pifces commif- 

 ceaotur. Occurtente deinde Tauro in aquam demergitur, Sc 

 ab altcro eius montis latere erumpit , & mox pet Thesbitca 

 iacum tranfue<?tus rurfui" in cuniculos mergitut, & poft 15 

 inillia paffuum luci redditur. Poft hic Mefopotamiam ab or- 

 tu alluil •andcmquc in duo diutfas cornua in Euphratem in- 

 fluir,aquo in finum Pcificum defertur. Dicitur Tigtis a cut- 

 fulccli-titate : propterea quod fagitrx', quam Medi fua lin- 

 £;ua vocant T grim , vclocitatem adaiquaie videatur. Hodic 

 Tegil , Hidccel , & Dcrghcle dicimr. Indui eft fluuius Afioe 

 nobiliffimus , fccundum Gangem maximus , Indiam ab occa- 

 fu a!!ucns : a quo tota rcgio nomcn accepit. Ganges , Indix 

 fluuius maxmus , vniuerfam fccat Indiara : alias Phifon , & 

 «i.in?.!. Di£lus aGange j£thiopum rege,vt author cft Suidas. 

 Minuna iplius latitudo eft oflo millium pafTuum , maxima 

 io.a'titudo,vbi vadofifllmus eft,centumpcdessquat.Quintus 

 Afix fluuius eft PacioUcs in Lydia : qui dicitut Chryforrhoas, 

 quoniam trahit aureas arenulas. Sextus eft 'Eiiphrntes-,\n Baby- 

 Ionia,qui non ab tncp^lja, Utifico ,fed abHebraico n^S & 

 fum r-i locili '"'??? diclus eft. Hic eft fluuius ille magnus, 

 qui proccfljlTc dicitur c paradifo Gen.i. Sc fc diuififle in qua- 

 luorcapita , hoc eftoftia , fiueprmcipia alucorum. Primum 

 Euphratis caput cll Fhifon fcu Pilon , hodie Ganges & Pifo- 

 tigris. SecuRdumcaput eft Gi/jo», hodie Naharfarcs.Tcrtium 

 eftChlddekel , hodie Tigris ,& Nahar-Malcha , idcft,^*»). 

 >»<3- TJnStM®^. Qjiattum caput retinct nomcn Euphratis ob 

 magnitudmem. 



XX. Jn ^yriaftttt pr£ciputufiuuiui Sabbatius. 



Hic fluu:ijs , medius inter Arcas & Raphanias Agrfppx- 

 regni ciuitatcs , inteipofitis fcnis diebus a fontibus dcficicns 

 ficcim exhibet locum : demdc feptimo quoque die rurfus 

 cxoritur plurimus , neque meatu fegnis. lofefhus Ub. 7. belli 

 lud.c.x^. Drttjius obferu.lib.i.cap. 10. 



XX J. Jn Mofcouia quatuor fiuuif exceRufit. 



Primu! eft Boryfihenes , vulgo Dnieper, Nyeper, Nefter , & 

 Dnefter : cuius fontes funrprope Dnieperko pagum Mofco- 

 uiar. Secundus cft Kh;i, nunc Volga,qui 70 plus miniisofljis 

 in mare Cafpium exoneratur. Tertius eft Taw^i* , quero Ita- 

 li vocantTana , incola: Don. Hic famofilTimus fluuius Eu- 

 ropam ab Afiadiftcrmirwt. Hunc falsii tradunt oriri cx Ri- 

 phxis raonribus ■, cum oriatur ex lacu ingenti non procul a 

 TuIIa vrbe. Hic fluuiuscfficit paludcs Mceotidis. Abundac 

 optimorum pifcium copia , & amcenilTimas habet lipas her- 

 bidas, & radicibus fuauiflimis atque arboribus fruifliferis ad 

 inftat horti confitas , vbi mira fcratum copia. Quattus eft 

 Occa , qui cainpos , quos alluit , fertilcs reddit , & nobi- 

 liffimus eft iuptimis pifcium copia , qui ca:teris Mofcouiae 

 praefcruntur. 



XXII. In PaUflina ftue terrafanEla celeberrimus 

 eff lotdan , fue Jordanis. 



iMauiiptz- 

 cipui in A- 



Hic mediam Paliftinam irrigat, cuius aqua dulciflima eft, 

 in qua peregrini folent fe ablucre. Oritur in montis Libani 

 radicibus e duobus fontibus lor & Dan , vnde & fuura obtinct 

 nomcn. Ei quia cx duobus iftis veluti cornibus oritur , dici- 

 tur bicorrus. Suo curfu duos cfFormat lacus : quori^m primus 

 diciturlacus Samachoniris,fiue Cana: Galilira: , fecilndusma- 

 te Tiberiadis & Galila;*, itcm lacus Genezaicth. Tandem in 

 mari monuo txonerantur. 



XIlI. In America, duo fluuif eminent. 



Primus eft V.io della plata , fluuius arj»enteus , fic diiflus ab 

 argenti copia. Nam quacunquc tendit , agtos Sc accolas incx- 

 haufta atgentj copia bcat. Tandcm in Oceanum del Nort in- 

 gentioftio, 40 lcucarum , prscipitatur. Secundus eftAf<i- 

 ragnta , qui jii immcnfara latitudinem & longitudincm pa- 



C A P V T VI. 



Ife Fontthus frxcifHii'. 



P K. iC C E P T A. 



^ Ons eft aqiia e tcrra fcatuticns, 



^XL^ trtque pnmo vcl exccllenter caliduf,vel ex- 

 cclicnter frigidnsjVcl niedius. 



Deinde elt diilcis , vel acidus. Fomes autem aci- 

 di dicuntur acidulce,excellenter calidi thermas. 



R 



E G V L A. 



I. Fantium traSiatio dtiologica eft ph)fic<e conjidera' 

 tionix , bydrograpbicaest buim Loci. 



Phylicus cnim oftendit caufas thcrmarum . acidularum , &: 

 fimilium fontium : quod ncmpe otianture venis fulphureis, 

 inctalIicis,viiriolatis &c. quod aqua;dulces bene colcntur&c. 

 Hydrograpliusautem commcmorat fontes Irillorice. 



/ /. PreciptiorHm fontitim hydrographia htc eFl. 



In Ijlandia cftfons , qui rem quamlibet inieilam in lapi- 

 dem ttanfmutat : Sc alius , qui guftatus mortem adfcri. In Bi- 

 bernia eftfpns.cuius aqua pilis afpcrfa , illos canos reddit. Eft 

 & alius,quo fi quis abluatur , non canefcit. Eft & alius , qui 

 taiTlns ab homine. ftatim totam ptouinciam inundat. In Sco- 

 tia cft fons, cui gutt« olei innatant,eoingenlo,vt i: nihil in- 

 dccollegcris, nihilo plus confluat,quantumuis autcm abftu- 

 Icris, ninilo rcmaneat minus. In alpibus iy Stiria funt tontcs, 

 qui gencrant bibentibus fttumam. In Sicilia eft fons aceto- 

 fus , quo indigenas vtuntur pro aceto. Ibidem funt duo fon- 

 tes, quotumvnus foEcundat ftcrilem , alter foccundam facic 

 fterilcm. In Paphlagonid ei\ fons vinei faporis , qui potan- 

 fcs facit tcmulcntos. In Lybia eft fons.qui folo orto & occa- 

 fo eft tcpidus.in meridie frigidus,media node calidiffimus. Di- 

 citur fons folis. In JEgypto cft fons , inquo faces accenfi ex- 

 tinguuntur, cxtimfta: acccduntur. lUyriu luper fontem fri- 

 gidiffimum expanfac vclles accenduntur. In Sardinia calidi 

 fontcs oculis mcdcmur, & futes cxcaccant. In .^:thiopid efk 

 fons mbcr , e quo quibibit,fit lymphaticus. Jpud Caramar,' 

 tat fons cft tainalgcns interdiu , vt bibi non queat,tam cali- 

 dusnoflu, vtferrinon poffit ipfius caliditas. Iit Idumideft 

 fons tribus menfibus tutbidus , tribus fanguineus, tribus vi- 

 ridis,& tribus li^pidus. In Italid non procul a monte Falcons 

 in Foro luli) funt aquae calid* mcdicata: , qusc dicuntMt Bal- 

 nea Montifalconis. Ibidcm eft fons.in quo lignum deie(ftu(ri 

 lapidco corticc obducitur , & virgulta foliaquc immcrfa lapi- 

 dcfcunt. In Germanid pluiima: funt acidulx, in quibus Suual- 

 baccnfes fur.t nobiliffimu: : funt & variar thcrma: , e quibus 

 VVilliadenfcs & Emiffcna: func celebriores. In Rhiticii mon- 

 tibtti thcrmar Fabori» funt infignes .- qua; tamctfi media a:fta- 

 te folem vix horulae fpatio admittunt , non lamcn proptciea 

 funt infalubres , fcd ad valcrDdinemmaxime conducunt. In 

 Bohemid commendabiles func therm.T Carolinac. Caufa ho- 

 fumcfFcftuum vcl redditurpcr verbum modeftix Nefcio, at- 

 que aJco confertur in occultas qualitatcs , vel confertur in 

 hcrbas.Iapides, mincrasSc iimilia, qux fontes iftos imbuunt 

 ccrta quadamqualitate. 



PERORATIO HYDROGRAPHIiE. 



Hj€c eft hydiogtaphia marium, lacuum, fluminum, & fon- 

 tium : quos quacuor prajconcs potentia:, £apientix & clc- 

 mentia: diuin« furda quiprxteruehitur aure^nae ille plus quam 

 ingratus cftlNam fiucquantitatcmconfideres,illacftftupenda; 

 fiue qualitates, illac funt vtiliffimxifiue motum,ilIe cft admiran- 

 dus:qu.c omnia,nos manu ducunt ad Dei Opt.Max. admiratio- 

 nem & adoiationcmjCui foli fit laus infolidura. 



TYPVS 



