564 Encyclop^di^ Lib.XVIII 



^Ht Vrogrt 



•JlrSio Hjr- 

 prtboteo- 



Tcifi fc- 

 pteniiio- 

 jia is incO- 

 gniia fjui ' 



ridiano tranfcunte per infulas Fortunatas, & co <]ui per Sina- 

 riimmcttopolim dcducitur : vt complcaatur fcminem xqua- 

 tons.rmc s-radus 1 8c, horas a-quiiioaiates n, ftadiain aequs- 

 toie jouo Lititudmi tciminum aulhaliirimum poluit par- 

 allelum , qui vltra arquatorcni vcrgit admendiem grad. 1«. 

 min.M.Borcalcm tcrminum fecii parallelum qui per Thulen 

 ducitut.-tad.Ss. ab iquinoaiali diftantemntavt tota iatitudo 

 7 9 ^r i^ min vcl intei;iis 80 jrixoncludatuv,rtadus 40CO pro- 

 xim"^-. Excutiit itaque ^n ortum &: occafum longius , quam in 

 auftrum &c boteam , fub .r^.iinoaiali dunidio paulo amplius. 

 in patalleloboi^calinimoquuiquagchma parte propemodum. 

 Merit'> itaque cxtcnfionem tciix' in ortum & occafum longi- 

 judincm,in auftrum & borcam iatitudincmvocaruntantiquio- 

 res, atteliantc Ptolemi-olib.i. gcogt.iph.c.6. Strabo longitu- 

 dinem3<;norcit,quantamPtolcniius i8ograd .vquatoris : iti- 

 dcm & Hi.5paichus:vtcunquc in ftadiorum numcro plulculum 

 diffcntiant. Nam pofucrun: longitudincm qu.T cft fub x-qua- 

 tore 116000 ftadiorum, fecuci Eiatofthenis menluiam, quK 

 tribait vni gradui 700 ftadia.Latitudiucm niulto maiorcm fc- 

 cit^tr.ibo,ftadioiumpaui6 minus joooo.Sc definiuit parallelo 

 dudopcr Cinnamomifcram ftadiis 8800 ab ^quatore ad bo- 

 reamdirtante, coquequitranfit pci loca Britannji boreahora 

 iftadiis circitci ^ooo.Parallelum per Cinnamomifcramauftra- 

 hoiem rapcobana.aut pet eius cxtrema, mcridiem verfi^s tran 

 lii- facit Strabo. Sed magnam prodit ignorantiara : cum cius 

 p.-rs auihaliorvhra .xquatorem excurrat.atteftante Ptolpmxo, 

 ■7 .^eo^naph.c. 4. vt mittam nupcras Lulitanorum nauigatio- 

 iies" DTonvlius Afer lon-iiis etiam ahcrrat , qui Taprobanam 

 Tropico Cancrifubiecit.^ Haacnus de tinibus &termin.s or- 

 bis habitari, .ib ant.quior.bus conftuutis. Noftra .rtate H.fpa- 

 norum £c noftratium i.auigationibus Atlicx- ora mar.nma .id 

 j S amplius .^uftriu.^- lacitudinis gradum pcnitus luihata eft,& 

 Europs pars Borealiot intta Araicum circulumady^ vlquc 

 Siadum Iadfudiniscoi;nita eft , prarcerquamquodnoux oibis 

 partes inucntx , vltiafpcm & fidcm antiquorura.ne vclfolo 

 nqmiue ipfis cognit-i:. 



///. Optimtu ordo in defcrlkenii.t teru J>nrtihtis (Fi 

 reditur k Septentriane Auftritm verfm, 

 & ab occetfii ad crtttm. 



Particulaiem diftinftamquc orbis tcirarum defcriptioncfn 

 aUi aliundc aufpicantur. Pomponius Mela initium facit a 

 Mauritania.quia inde Oceanus terras iugred tur, Stiabo, PIi- 

 nius, & Ptolcma.-us incipiunt ab Europa : quos plcnque hodie 

 Jtquuntur. Nos facimus cum difcrtinlmo geographo Bertio, 

 & aufplcandum efle cenfcmus a teitis polanbus. Non cnim 

 rco^cHypciboiciEuropiis adiudicantur. Ambiunt enim hx 

 terra: punauni polo fubicaum , hahentque partes qualdani 

 Europ.i:, quafdam Afia: , quafdam Americar vic.nas. Quod 

 autc-m commune cft multis, non dcbetvni ahcui parti feorlim 

 adiudicari. Idem dc Hypernotiis iudicium cft. Hyperborei 

 en'u&hypecnotij feorfim confidcrandi funt . tanquani duo 

 • oTius oibis vmbilici. Tcrra; itaque polarcs arcliqu.s dift.n- 

 -uendx , & ieliqu.t: orbis partes natuta ab ipfis dilcietx fub 

 confueta haacnus nomcnclatuta proponends funt, nifi quod 

 Amevica vidcatur prxmittcnda vcteri orbi:quia kilicct non ita 

 mulca fc offcrunt dicenda de nouo oibe. Hsc igitur erit ratio 

 totiusmethodi:'Regioncs polo fubicaas primo loco dcfcri- 

 bcmus : tum A.nericam : in veliquis illum Pcolcmio «trliore 

 ordincmfevuabimus , vt Borealia pvius quam Auftraliadefci;i- 

 bamus,& Occldentaliiquim Ovientalia:idqucpropterca,quod 

 ncbis W 5»?«.'7Te5« vi,iT;ntur fupcriora. Etquiaa mcndiano 

 ftabili nobis initium cft facicndum, pr.wiittcmus occ.dcnta. 

 iiores regiones oricntalioribus.nu.T res & ad confcnfum cum 

 antiquis. 6: ad facilitatem cumprimis faf iet. Porr6 Ptolemrus 

 in fuis libris Geot;raphicis trcs tantum veteris oib.s partes.Eu 

 ropam, Afiam , & Africam diftinrtis tabulis defct.b.t : ita v: 

 EuropK prouincias 10 tabulis, Afiar 11, Afvici- quatuor dcpiir 

 gat Afiam Ptolema:u5 , Dionyfius , & PHnius tertiam volunt 

 elTc ovbis partem : Sttabo fccundam. Nobis prior ordo placet: 

 qnodin tabulis Bovealia pvimum , poft Auftvaliadelcnbenda 

 lint, atquc inde piogredicnduro ad Eoa. 



/ y. Terra feptentrionalii incognha eft regio Hy- 

 perboreornm. 



Hvperborei dicuntut, quodfubpolura ita vergant , vt Bo- 

 rcz flatusnonfcntiant,vtj)otcfuptaipfunnfiti:velquafi v^s-«{- 



V, Terrafeptentrionalu incognita dijiribuitttr in 

 cjMdtmr infidas. 



Tcrta harcetiamdicitur incsgnitabotealis & arftica, quo4 

 fitfubipfo polo atcTiico. Diuidituv in quatuor infulas , circa 

 ipfum polura ardicum difpof.tas. Tpdunt cnim fcriptoics, 



fub ipfo polo rupcm cffe nigram & altKr.mam, trigintatrium 

 circitcr lcucarum amhitu, & circum lianc illas eflc infuias, in- 

 tcrquasOceanus i^oftiis eiumpens quatuor Eutipos faciat, 

 quibus indcfinenter fub feptentiioncm fciatui,atque ibi in vi- 

 fceraterrx abforbeatur. Intcr duos Euripos (quorumvnum 

 facit Occai-.us Scythicus, qui nunquamcongclaturpropter ce- 

 lercm fiuxuiu & fui auguftiam^ahci e legione Grcelandii trcs 

 circitcr nicnfes quota.inis congelatus manet ) intcr hos.in- 

 quam, Euiipos iacct infula fupraLappiam & Biavmiam , quam 

 Pygmxi .nhabitant, quatuor ad fummum pedes longi. Bertius 

 tamcn hxc fabulis acccnfet. 



V 1. Tcrra incognita Attftralis platie ignota efi. 



Quidquid fub polo antarftico tcirarum iacet, id quia nuU 

 iius hartcnus pcrcgvinationibus luftiatum cft , detciiberc di- 

 ftindc vellc tcmcvitatis forct &: imprudentii-.Conlfat tamcn, 

 tcrras ihi clfc,& quidem vaftas ac longc lattque quaqua ver- 

 fum fparfas .■ licct non conftet dc niodo terrarum,fintnc con- 

 ti"ux au inful.i.-um ritu dificaa-.Quod autcm vulgo appella- 

 tiu contincns Auftralis,& in tabulis Geogiaphic.sdeping.tur 

 vt tcvra firraa , id piftoris cft &; geographorum conicauram 

 potius quam certam notititiam lcqucntium. 



\ 



Tefia Au. 

 fiialisinco- 

 gniu quz ) 



C A P V T 



II. 



i>rTerraSidhreali cogmta, 



Pr^ecepta. 



I Etra cognita tft noua,vel vctus. 

 .^ Noua eft extrema,vel media. 

 Extrema eft Subborcalis , vel Subauftralis : quat 

 vtraque ['tolemso fuit incognita. \ 



Tcrra Subborealis compleditur o6to regiones, 

 qujefunt Spitfberga.Grcenlandia, Iflandia, Ftiflan- 

 dia, Scetlandia,lcaria,Noua Zembla, & Fretura 

 VVaygaiE. 



R E G V L .«€. 



/. Spitfberga eflingens regio fub axefeptemrionalia Spitsbetgt; 

 gradu 7< ad^t.k fispulorttm & momiHm S«>g"pl>i. 



iugis acntii nomen fortita. 



Haclenus incertumeft, infulane f.t.ancontinens.Hucper- 

 uencrunt Guilliclmus Bcrnhardi & lohanncs Cornehi Bataui 

 aniio i596.die 14. lunij, cumpev glacialcm Occanumquire- 

 rcnt viam in regnum Cathay & ttaaum omBcm Sincnfcm, 

 per fretrum Anian.Reglo illa omnis dcferca ab hominibus ob 

 acie gclu.Circa illam ingens eft pifcatio balsnamm & morfa- 

 rum', quas alii vacas marinas , alij equos,a!ij clcphantos.alij 

 dcuiquccunicuIos'maiinos vocare malunt. Angh narrant, 

 cquitcm que.idara'VVillougba:um anno i ? 5 5. tcporibus Eu- 

 ardi V I.icgis primum mottalium has oras eminus afpex.fle, 

 & cx copcrperam alferunt carum polfcflionem ad fe pcrti- 

 ncre Ab iifdem ctiani incpte vocatur GtccnlandiaicumSpitf- 

 berg.i fitafit fub g.aluyj^Grccnlandia fubgrad.7i.Spitlbcrga 

 toralitacftfub zonafrigida. Mediterrancaipfius nemmiad- 

 huc funt cognita. 



//. Grcenlandia efl regio cdta & fenili^yhabeHS prafe- 

 ilitm titulo regis Danii, irnperantem. 



Groenlandia a virore nomcn hahet. Tantaeft folivbertas 

 vtnonfolum incolis &pccovi fufficiit . fed ctiam abundct. 

 Concincnfne fit an infula , inceitum. Nam vaftacum fit,&ex 

 vtraque meridiani pii.ni partc longe lateque fparfa.fub incle- 

 menti coelo, itincrc ob maiistempeftates inuio.nondum fatis 

 peva^rata cft a nautis. Hyems illic cft nouem menfium : quo 

 toto^temporc ibi non pJuit . iftas triraeftris, Iunio,Iulio,Au- 

 gufto. 



/ / /. Iflandia eji cidtior ejuam GroenUndia. 



Iflandia infula nomen habet a glac.ali terra : vnde incolis 

 dicitui niuofura promontorium. Pcr centum fere milharia 

 Germanica inlongitudinemprotenditur. Eius medium incidic 

 in ciiculum arifticum. Vnde qul circa medium infuli habi- 

 tant,maximuni dicm a-ftiuum habcntpra:cife 14 horarura , & 

 no£lem vnius moincnti. Inucnta crcditur anno Chiifti 1 100. 

 Diuiditur in quatuor partes , videlicct orientalem, occidenta- 



lem 



Groenlm- 

 dix geo- . 

 giaphia. 



Iflandix 

 geogia- 

 phi»r 



