568 Encyclop^di^ Lib. X VI IL 



coinmudil 

 fimus in 

 explicandi 

 pairibus 



vetcr:? 



aichia; In Alu fucrant. vt Affyriorum, Pcrfarum, Gricoium: 

 &nunc cjuoque ibi lunt amphinma iec;na,viilcl.Chin.r,niat^rii 

 Cham , TurcT. <!. Quja hteratura maximc cxcelluit. 1'rinii 

 cnimattium inucntorcs & cultorcs fu runr Hcbta:i,Chaldxi, 

 -''^SyP^')- Typograpliix ciuocjuc '& machiuarum bellicaium 

 inucntio prima debctur (hincnlibus. 7. Qula oranis generis 

 mercibusprcciolis abundar. Hinc in India Aliaticaomnia di- 

 cuntur circ nithcra, quani in rcliquis naitibus. Vndc quacori- 

 cntaliadicuntur, opiimaccnlentur, vt aurum, genima:, vnio- 

 ncs, balfamum &;c. S. Quiacft omnium aniplinima. Voflertus 

 probatur. i. Quia Kuropa excellit acris faiubritatc, qu.i non 

 ccdit A(iac,tamctfi cedat aniccnitatc.i. Inhgiiis Europ.c rll fer- 

 tilitas. 5. Agricultura in iiulla tcrrx partc ita vioet vt in £4- 

 ropa. 4. luiopacll omniura populolillima. 5. Europaiiarti- 

 bus mcchanicis, liheralibufquc tunt liiperioics. 6. Impcria 

 nufquam cclcbrioia.^.RcIigione pHraEuropjBirchquas natio- 

 ncs antcftant. 



. ///- Adelhtu dochnu cnufi inlthtfh pt ab Europx. 

 explictitione , dchinc ad Africam , ^ 

 inde ad yJ/iamJit pro^rejfits. 



Strabo vult, Aliam eirefccundain oibis partcm:Ptolcnia:us, 

 Pionvlius, & Pliniiis tertiani.- ncc multum inteieft,illum, an 

 /ios fcquaris. Nobis tamcn Ptolemxi ordo placct , quia a iini- 

 ^bis ad dextr.im , hoc clt, .ib occafu ad ortuni. &: a fcptcnuio- 

 nalibus ad auftr.Uia progrcditui. Ita lit vt in nolha mcthodo 

 Jclinanms in Alia, & ita vclut in orbcm rcdeamus lcu xuxXcei- 

 £Cf ag.mujs , coaiiciftentcs lcil.Afiam cum Anicrica Huc accc- 

 dit,cju6d Europaeft notiorreliquis. 



Geneialia 

 Eiiropc 



Jartes Eu- 

 ropi quo- 

 niodo icci- 

 tandz ; 



C A P 



V T 



VI. 



De 1'artibus Etirop£ Occidentnhhus.. 



P R >€ C E I' T A. 



J5y(5 Am in fpccie videbimus mundi veteris paites 

 Sa« fingulaSjA: primo quiciem Euiopam,cuias par- 

 tcs funt occiJentales,(cpccntrionaleSj onentalcs,vel 

 mciidionales. 



Partes oceiJenrales funt Hifpani.i,iS«: G.tliia. 



Hifpaniacft prima contincutis tcrra in Europa 

 pars : cuius tria dominia hodie confticuuntur,videl. 

 Arragonix,Caflili£e,& PortiigiIli.-e.& iniule praeci- 

 piK-Efunt quatuor , videlicct Maiorica &■ Minorica 

 (qux dicuntur Balcatcs feu Balearidcs, & Gymnelix 

 infuii^ ) Opiiiula & Ebufuiic quibus illa ierpcntcs 

 fouetjiixc fugat. 



Galliaeft fccundacontinentisinEuropaparstqua: 

 hodie diuiditiir inquaruor partes, vidcl. Aquitani- 

 am, Galliam >Iarbonenfem, Lugduiienlem, & Bel- 



r:!icam. 



R E G V L jE. 



/. Europ£fines,Jittts,longitudo, & Lititudo o?nnium 

 pri?no expendi debefit, 



Vinfi luic tcrmlni ab oriente funt maro .Hcllcfponticum, 

 PontusEuxinus, Mocotis palus,& Tanaista meridic mare mc- 

 ditcrrancum,& frctum Hcrculcuni : ab occafu Oceanus Atlan- 

 ticus,afcptentrionc(>ccanusHypcrborcus.S<fKj cftintcr quar- 

 tum & nonum climata , liue 'nter dccimura & vigtlimumpa- 

 rallcios. to»)g;VWo putatur milliarium Cjcrm. yoc.LattiiiUomz- 

 xinia 600 milliarium Gcrmanicorum, rainiraa& corainunilli- 

 ma 115 milliarium Gecm. 



/ /. Europii vartes commeimrantiir vel mathernattce, 

 vel poHtice,vti hijiorice. 



Sla.themitt!ra diiiifio eft.qua gradus longitudinis & latitu- 

 dinis fecundum zonas, climara, & patallclos recitantur : quam 

 diuilioncm pcte, (i placer,ex parte i.huius Geograph. iteraqnc 

 c globo tcrrcrtri & mappis Cjcographicis. fehticx diuiliocil, 

 q.ua dluiditur Kuropa in cctta dominia , huncin moduni. Ku- 

 ropa complcftitm bonani partem Turcici Impcrij , &totum 

 C hriftianum Impcriuni , quod pr.rtcr Romanum Impcrium, 

 & Pontiricis Romani fcdem complcftitur rcgna XI. II. Chti- 

 ftiani nominis. Hijlorir/i diuilio ( intclligc hiftoriam natura- 

 lenijvuigo fit in rcgioncs & inlulas. Rcgioncs fuiu Hifpaiiia, 



Callia, Germania , Bclgium, Italia, Hungaria , Tran/iyiuani.i, 

 Palm.»tia, Ci.rcia, Polonia, Lithuania, Molcouia, Roxolania, 

 Dania, Succia, \'oruuegia, Cotkia, Finlandia, Lappia. Inful.i; 

 ad Europam fpeftantesdiuiduntur vulgo in tres elaflcs.l.Suiit 

 inlul.r in Oceano occiduo : vt Anglia cum Scoti.t & Hibcr- 

 nin &c. I I. Infula- Oceani Borealis : vt Illandia , Hctlandia, 

 Irillandia , Chcenlandia &r. m. Inliil.xniaris meditcrranei : 

 vt ( orlica, .Sardinia, Sicilia, Maiorica, Minorica,McIira, nunc 

 Maltlia, ( orcyra , Clcphalcnia , Z.izyntlius , Crcta, Mltylenc, 

 Kub(i:a, Lcibus, Chius, Cycladcs &c. Vcriim inful.x- comme- 

 niorat.c in Occano Boieo rei.'>ius refcruntur ad tcrras ardli- 

 cas, vti fupra dilput.atum eft cap.i. & accuratiot diuilio infti- 

 tuitur fccundum cardincs iinindi , qualcm nos iiic proponi- 

 muf. 



///. In Hiffania fexfum notartda.-iidfl.nomenclatura, 



tcrmini,for}nit,Jttus,cjnamit,ii, ct' dinifio- \ 



Kemen Hifpania acccpitab Hifpano fcu Hifpalo rewe, vel 

 ab Hifp.rli vrbe , qu.T: iiodie dicitur Seuilia : vc! a Panc re<Tc. 

 Nani ohm Pania. , poft Sfnma ,"& tandcni Hiip^n a didla cft. 

 Veteribus dida fuit ihena ab Ibero nobili tluuio, & Ccltibetia: 

 'Mcm Hiiperia. , vcl ab Hefpcro fratrc ^tlantii, vei ab Hcfpero 

 ftella. Tcrw»»» Hifpani,T ab ortu funt montcs Pyrcnii^ab oc- 

 cafu Oceanus Hefpcricus fcu Atlanticus , ab Aquilone Canta- 

 bricus Occanui, a mcridie frerum Hcrculeum & marc Iberi- 

 ciimfeu'Balearicum. VoTmn Hifpania; apud Strabonem com- 

 paratur corlo bubulo jiumi ftrato. Ciuidani' tanien forniam 

 eius faciunt quadratam.sifj« ratione latitudinis cft fubquaito 

 climate, quodoptimam pr.-cftat.ul oninia rcmpcrlcni :vcl po- 

 tiiis intcrnicdiuni quarti & fexti climatis. Dics folftitialis cll 

 lior. J4. vcl I). Sccundiim lougitudincm complccftitur tneri- 

 dianos quindccim:qui varictatem vnius horx pr.citant. g/(«»- 

 titm lecundum longitudincm maxima eft milliariimi Hifp. 

 ' 100. fccundiim latitudinem 140. fccundiim circumferciui.un 

 minimam6oo. maxiraam i88<i. Dittifia traditur triplex. i. S«- 

 tnniiiinfveterei Kow<«»i);diuidifur in citcriorem & vltcriorem: 

 iteniquc in trcs prouincias, Bocticam . Tacraconcnllm,& Lu(i- 

 taniam: qu.T pofteriordiuifio vlquc ad rcmpora Attil.Tdurauit. 

 i.Poft Attil.c tempora \rctcnta fuit diuilio in tres proumcias, 

 fcd ita vt Bcetic.i- accelTerit Granata, Vandalia,& Eftremadura: 

 Tairaconeiili Caftilia, Nauana, & Artagonia cum quibuldam 

 aliis : & Lulit.uii.-r Portugallia. ^.Hodie^ftatus Hilpania.- diui- 

 diturin tria dominia,videI.Arragonia;,CaftiIia:,& 1'ojtus^allia:: 

 dc quorumfubdiuillone vidcris Maginum. Ab aliisdiuiditur 

 in maiorem & mwiorem, fupcriorciri & infcriorem,ltcm in 14 

 conuentus iuridicos.-ab aliisdcnique m pcfuliaria 100113. Vbi 

 prohe notandum eft, Hifpaniam accipiduobus modis , latc& 

 Uridc. Latcregno Hilpani.r adiudicantur quatuordccim rc- 

 gila', vt videread apud Damianum a C^ocs. Hinc OrrcIiusRit, 

 in EuropaclVc vigintiofto rcgna.li nempe iftis 1 4 illa adiician- 

 tur, qu:c Damianus regi Hlipaniarum vendicat. Sed vlltatilfi- 

 ma diuifio crt, qua commcmorantur tria regna Hifpani.x- (hi- 

 (fte did.x- : videl. ArTagoni.x,CaftiIi.Y, & ror-^tugalli.v.S«i regno 

 uirra^onenp coniprchenditur pr.rtcr Arragoniam Catalonia, 

 Valentia, Maiorica, Minorica. Snb rcgno Cafiilii Bifcaia,Lc"io 

 Afturia , Galxcia, Eftrcmadura . Andalulia, Granata, Mui-cia. 

 vtraquc Caftilia , cum acccfllonc infularum Canariarum. Sub 

 regno eoriiigalhvfi pr.xter Portugalliam comprchcuditur Al- 

 garbia.AIias Hifpaniarum rcgi parcnt India;,regnum Ncapo- 

 litanum, rcgnum Sicilia;, regnum Nauarr.r, (Tucatus Mcdiola- 

 ncnlis, prouincix Belgicx magnam partem.Vnde colligcrc li- 

 cet , Hifpanum elle omnium terrcnorummonarchaium po- 

 tentiflinnim : quippe quivnam manum habct iii oricnte,alte- 

 ram in occidcnte. Porrc) in Hifpmia fiint duccs 1 ;. Marchio- 

 nes \6. Comites 50. & innumcri Vicecomitcs , Barones &c. 

 Acadcmix illuftriorcs funt Salniantica, Compluten(is,Conim- 

 bricenl!s,Ilerdcnli$. 



IF. InGiilUa (juincjue fitnt ohfruanda:videl.no?r.en,ter- 



mini,fitus, qnantit.u, & diitlfio. ' 



}<omen GaIIia[oIini Gixcis Galatia di(5la)habet s. ■yif.ujar, 

 qu(~)d ha-c regio ladcos, id cft.albos liomincsproducat. Alij a 

 GalataHerculis/iliJ diiilam opinantur.Hodic dicitur Francia, 

 ocridentalis. Krancia quidcm, quiaolim a Erancis (iue Fr.inco- 

 nibus Gcrmanix populisrota fuit(iiba(fIa:occidentalis vcriiad 

 ditfcrcnriaml-rancixorientalis, qu« dicitur Franconia. T«r- 

 Kini ab ortu funt CJcrmania & alpcsiab occafu montcs Pyrc- 

 nxi& Hifpania.afcptcntrione Occanus Britannicus:aincridie 

 mare mcditcrrancum. Situs ratione latitudinis eft intcr paral- 

 lelum 1 1.& i<j).fubqiiintoclimate,vbi dies longiflimus cfthor. 

 i^.cum (cmifTc. Sccundiini longitudincmocciipat omncs nic- 

 ridianos, qui funt intergrad. 15. & i 9. g.»'J»//V<»< fccunduni 

 longitudineni cft iiiill. (io.fccundi\m latitudincmmilliarium 

 5 84. Dicitui optimum rcgnum, quia coiuinuc cohxrcnt iplius 

 prouincix,iuxta proucrbium : Optimum regnumGMa,ofiimus 

 dHc.%:us Mcdionnli<m, nftimui cemitnius Finndria.GiUij: dluifio 



cftduplcx. 



