591 



ENCYCLOPiEDI^ 



LIBER DECIMVS 



NONVS, 



Proponem 



OPTICAM 



\\\ duas partes tnbutam. 



PARS PRIMA 



OPTICES, . 



§lu& dicttur 

 Optica generalis. 



C A P V T I. 



De Vidente^deque vifihili in genere. 



Pr.«cepta. 



P T 1 c A cft bene videndi fcientia-Zrf- 

 tinii Pcrfpedliua dlcitur ; ejut vo.v in 

 fingkliin & plur*U numero vfiirpatur, 

 j4rabibusappellitturdoiknn3.de afpe- 

 6kibus. 



Eius partes diix funt ; generalis & fpcci.ilis. 

 Pars gcncralis proponii fubicftum &caufam vi- 

 sus cfficicntem. 



Subicdiim visils eft recipiens,vel occnpans. • 

 Subiectum recipicns eft ipfum vidcns, puta ani- 

 mal : idque tum homo.tum beftia. 



Subicdum occupans feu obicftum eft ipfum vi- 

 fib lc.quodcrt res ad bcne vidcndura propolitajqu.-e 

 radiat : vnde corput radiarts. 



Vifibile confidcratur in generc,& in fpecic. 

 In generc confidcratur duobus modis. 

 Piimo vifibile cft abftradtum, vt lux , color, ma- 

 gnitudo,nimicrus,figura, diftantia.motus, & id gc- 

 nus alia : vcl concrctum,vt lucidnm,coloiatnm,ma- 

 gnuni,numcr.-irum,figuratum,diftans,mobi!c &c. 



Dcinde vifibilc cft proprium,quoJ folo vifu , & 

 non alio fenfu percipitur , vt lux,color : vcl com- 

 mune , quo non foio vifu , fed alio etiam fcnfu cft 

 perLcptibilc,vt magnitudo,numcrus,& fimilia. 



R E G V L i€. 



/. Optica eftfpecialtt ijuxdarn Geometria. 



Quemadinodum Mufica dicitur cde fpcciilis Aiitlinicti- 



ca, itc-mijuc Arith.-Tictica ui auditu : lic Optic» c(l fpccialis 



Ge(>mctib,ttcinc]uc Cicomctfia iii vifu, itcm in lucc , coloic, 



j &: vmbra. Habct autcm nomcn a vifu . fcnfu illo pra-ftjntiin- 



mo,(]ui dicitni a.>«*w7o i Ptolcmxo , vt & auditus , cuca 



lom. II. 



qucm occupatur Mulica. Vcrba Ptolcmafi hac funt : Sunt duo 

 nobiliirimi & XiyKti-mlii in iiomine lenfus : aurium nempc 

 &. oculorum. 



//. OpticM /oIhs bene videt. A"'''''"^ 



' •' Opticusbe- 



Optica vfitatc detinitur fcientia videndi, feu ratio bene vi- "* * ''''^*' ' 

 dcndi.Quam dcrinitioncmnonnulli carpnnt :quodhabcamus 

 lioc a natura , vt vidcamus bcne vel malc. Sed tenendum eft, 

 bcnc vidcre in hac definitionc, non idcm cfli (juod fanum Sc 

 acutum vifum liabcre ( hoc ciiLm pendet cx naturali euctafia 

 rec^aquc oculi ftruftura ) fed rcdc diiudicare vifibilc,eius vc- 

 ritarem a fallacia difccrncre. Poteft igitur ficii.vt aliquis bc- 

 ne videat Phyficc,id efl: acutum,fcd non Opticc,id cft luaicio- 

 sc.Hincfolus Opticus dicitur bcfie videtc.Cumcnim obiefta 

 vidbilia fic occurranp oculis bene fc habentihus.vt fi-pcnumcro 

 non dcxtre polfint diiudicati^ncccrtu.m cft.v r Optica fuccurrat, 

 modumquc bene vidcndi.iioc cft d:iudicaiidi icsvifibilespro- 

 ponat.Vndc Optica ctiain definiri potcft fcicntia ttadcns rao- 

 dum bcnc vidcndi. Modus cnim bcne vidcnji cft obietVum 

 Optici adxquatum, proprium,&: rotale : ficut tradere modum 

 bene vidcndi cfl ipfius finis pioptius &adxquatus.Vnde pot- 

 ro coliigcie licct, non fatis accuiatc ab aliis affigniri Optica: 

 fubxdum,c]uando dicunt vcl lincam vifiuam,vel naturalcm ra- 

 diaturam,vcl vifibile.quatcnus cft vifibile,vcl luccm.vinbrani, 

 Sc colorcm cflc fubiccftum Opticr.Siccniin fubicftum partialc 

 potius cxprimitui.qiiam totalc,quod cft modus bcne vidcndi: 

 quia omnia ifta fub fe comprclR-ndit. Ab hoc porro obicao 

 Optica rciflc; diuiditur in f^cneralcm & fpccialimiqui modus 

 vidcndi confidcratui vcl in t^cncrc, vcl in fpecic. Ad hxc duo 

 enim capita poduat refcrri oinnia Opticoiuin thcorcniata, 

 qux vcl Alhazcnus in fcptcm fuis librisvcl Vitcllo in deccm 

 fuis tradlatibus proponit,qui funt duo Opticcs occlli. 



/ / /. Solum animal proprie videt. 



Sunt qui dicunt vifum vidcrc. Scd fi pvopric hoc intclligant, 

 illafcntcntla confiftcrc non potcll. Stnfus cnimpropric non 

 fcncit.fcd cftcoj^nitio rti ("cnfilis.tt Itnfuscftaccidcnslcu at- 

 fc^aio animalis.NuUuin vcroaccidcns fcntit:lld lola fubftan- 

 tiacorporca animata, qii.rdicitur aninul. Hoc itaquc folum 

 vidcr.quippc inftruAum faciiltatc & ore.ano v;dcndi.Q|icm- 

 admodum iraquc aniiual dititui folum fcntirc : fic idcin di- 

 cctut folrim \idcrc,ac proiiidc pioptium, ad.vquatuin ,& re- 

 clprocuni clVc vifus fubicftuni. Vude quoquc colligcrc licct, 

 ncquc animam fcnfitiuani, ncquc oculum pioprid vidcrc. I hc 

 obltet ctiam oblcrus dccainatum iftuj , l'ifm ift tiix (jutJ.i". 

 fpccialis . non propric polVc accipi : qii(')d lui iit qualitas afb- 

 cicns,vifu^Ttro fcnfuscittcriot,qui aluce afticitur. 



Ddd -- iV.Om 



A n t irus 



jirojJrie 



viilcil? 



