Optices Pars. I. Cap. IV. 597 



l>iiblt initiuip etepurculi niatutini:fi a parteorientali , tc- 

 fpcrtini crcpufculi finem indicabit. ifnciiu Vontanui in Sotit 

 iii h.l.Huefij h£C habct. Noftts regioncs TO/a«ya^iy'r , feu 

 «cpufculum auroramque , pcr horam & paulo plus habcnt. 

 lllis veio regionibas , lo quibus circuji Tropici valde funt 

 vcmoti ab horizontc ,p!ane nullus cft TOfotuj^^^'* . nulla 

 aucota.nullum crepufculum. Hinc iis, qm proxime i£qua- 

 torem habitant noftis extrcma non illuftrantur , nec prius 

 illis illuccjTcit, quam folortus fit. Contra vero.vbi Tropicus 

 valde propinquus eft hotiionti , ibi totara fcre no(fkcm cre- 

 petam eflTc neccfle eft. Hinc cum Roraaui jn Btitanniam 

 vcniflTent , & totam fcre noftem in foUUtio atftiuo illuftrari 

 vidirtent, TtTmt^ttuyxQ^Sv noiftium non auC funt noftem 

 vocare , fcd nunim:* nocie contentos Brittmnos dixciunt. Eft 

 autem ■n^vytCf*3'< ''^ definit ad Manilium lofephus Sca- 

 Ii.s;er, nihil aliud , quim t» ^-arof , luminu , antiperiftafis, 

 qur nulia efle poteft , cumab hotijonte , vt diximuB , Tro- 

 pici valde remoti funt. Nam hic im^aDyaCnaf, quemad- 

 modum »d eodem Sciligero accurate ibidem notatum , fit 

 tantilm fub illis (icnis , qui propiiis punftum folftitiale 

 funt, Geminis & Cancio , & quidcm in illis trailibus , in 

 quibus nox longiufcula eft , quam fub polo Eclipticat. vt 

 verbi gtatia f l*unt vctba Scaligcn ) quibus Ttopicusnoneft 

 pro Arftico , neque tanj^it punftum horizontis Aquilouii. 

 illi.s tantum nofles obfcurantur , quantum Tiopicus ipfc 

 abcft a poio horizontis fcptentrionalis .■ vt fcimus acciderc 

 in Scotii, in qui noftrates railites noAu io cxcubiis alei 

 ludciitcs nullum lumi.n adhibcbaut.folftitiali fiderc confe. 

 &o. Ttopicus autem diftat ab hodzonre Edinburgi part. 9. 

 17. circiter. Tantumigitur medix noiSis tempote fol ah il- 

 lorum horizonte diftac ia folftitio ;vt rcliquom nodis »»(- 

 (auyu^t^ nccefCc fit , & ex hoi4s «. ij.duos lantum trientcs 

 hora: miniis 3 fcrup. ferc noiflem obfcurari, reliquas autcm 

 hotas illuftrari >^ -Tm^myiil^K^. Vnde habes rationcm luci- 

 darum dietum in illisrcgionibus ,aquarura horizotjte pro- 

 piusabeft Tropicus. Quare t«/ ^iarir fcu luminis antiperi- 

 ftafin igiiorantes Romani putaruntvix ibi noftcmeflc .Hmc 

 iam confequcns eft , vt quanto remorior fit Tropicus ab ho- 

 rizonce , tanto minus nofles illuftrentur; &quiproximc j€- 

 quinO(ftlalcm habitant , tantura abeft, vt illis extrema noiflis 

 illuftrentut, vt non priiis lucefcat,quam fol ortus fit:nulla ve- 

 to auiorafere aut crepufciihiraapparet in regionibus,qux in- 

 tta dccimum gtadum ab «quinoftiali funt : cuius rei nulla 

 caufa alia, qaim nuiima Tropici ifinicore diftantia. Quod fi 

 nuUusin iftate parau:;;afmus fieri poceft , tanto minus fiet, 

 cum fol erit in altero Tropico.Vide vbcrius Scaligerum ad 5 

 ./</?rfl».M;»,-ji/(;.Excerpamus etiaro nonnulla ex CUuio in cem- 

 ment.fphtrjohan.de Sarro Bofco.i. Crcpufculum eft lux dubia 

 ante ottum folis, & poft eiufdem occafum. Ulud matutinum, 

 hoc vcfperrinum appcIIatur.Matutinum incipit,quando fol in 

 vercicali.qui per eum tranfi:,oifVodccim gradib ab horizonte 

 orienrali abcft:vcfp<-rtinum vcro dcfinit, quando fol totidert 

 gradib.abhorizonte occidcntali diftat.Ita n.communitcr do- 

 cent aftronoml , qiiamuis alij illam ab horizont(; ponant 

 paulo maiorcm , & alij paulo minotcm. 1. Caufa vtriufque 

 crcpufcul; hsrc cft (Tuan^jo pars acris i vaporibus condenfa- 

 tia folc illumina-a i nobis confpici poteft , fit crepufculum: 

 quod primum a te orrum folis contingit , cum fol grajibus 

 OL^odccim VL-i circircr infia horizontem dcprimitur. j. Solc 

 borcalia figna pcrc.irtcnte, in rcgione fcptentrioiiali longius 

 crcpufculura fit , quando ptopius a princip.o Cancri abeft. 

 dliiTiinodo fempcr p.icaliclustolis horizontcm,& crepufculorii 

 ffcet paral!clu4.Vbicunquc fo! cxiftat.longioia fiunt crcpuf 

 cuU in locis bercaHorihuSjquam in minQsborcaIibus,dummo- 

 do parail.folisfecct tamhoti^ontcmquamctepufculorum pa- 

 tallelum.^.Solcobcinence pun(fVaEcliptici vtrinquc ab altc- 

 tutro puniftornm .rquinodialium rcmota ; habitantibus fub 

 iT,quatote, h c. in fph.-etj teifla, crcpufcula fiunr .Tqualii:Scd 

 folc occupanrc duo pun£laina:qualitcr ab alti-rutto puniflo- 

 tum arquinodlialuiii dilUiitia.crcpufculafiuntinxqualia . ma- 

 ius quidem in piindVo rcmotiorcminus autcm in propinquio- 

 te.adcovtin ttopicis long'fnrai fiant crcpufcula. Solc dcni- 

 quc ipfapuiid^ .rquinoiflia pofndente, brcuifliina cfficiuntut 

 crcpufcula. <>. Crepiifcula ab jtquatorc vcrfus capricornum 

 dcctcfcunt.vfque A qucndam paralk-lum:dcindc itcrum crcf- 

 cuntvfqucad aliuin pata!le!um,in quo fii crepufcuium arqiia' 

 le crcpufculo /€quatotis : ac dcinccps fempet fiunt maiora. 

 Hxc.ac fimilia,eruditi dtrmonftrantut iCIauio. Vniucrfa au. 

 tcm crcpufculotam do..'>rinn eft difciplinacompofita, vtpotc 

 geomctrico afttonomo-pcrfped\iiia , vt patct cx his paucuiis 

 thcoicmatis. i.C»'i'/><//(-Hf«mcft lux itcmque nondubia,vt neu- 

 tripoilitadnumcrari. t. Crepufculum cfi mitutinum, -jel vef- 

 fertiitiim.lUui cfttempus.quo radiis primumfolatibusaer in- 

 candutt. vfquc ad folis ortum ; & dicitut aurora-.hoc eft fp»- 

 tium .ib occafo fole vfquc ad plenam not>jm. }. Duratio 

 1'triufquc crepufculi inucnitur , fi conftct tcmpus vctum ot- 

 tus & occafuw folis. Nam .rquatoris gradus.qui horamctc- 

 pufculi & ortusfolisintetccdunt, moraru ctcpufculi matutini 



oflenduflt.Similiter pro vefpertints «cpufculis ratio putatur ab 

 occafu foiis adplena: noiftis initium.+.tijjM aurori. ccrto dc- 

 finirinon poteft.Noiuiulli n.tumccnlent aurori prinripiumi 

 ciim foj 174- fub horitotcgradumoccupatin "altitudinisquar- 

 ta:mulci,cum in trigcfimo conl^itcritiplcrique cx PtoIema:i&: 

 maxime vulgati opinionc dccimum oiflauum gradum con- 

 ftituunt. ^. Crepufculorum altitudo ^ duratto maxime variat 

 racionc20narum& climatum. 6. In crepufculi! flurimut error 

 fcufallaciaaccidit inomnibus vifibilibus. Nam ptopter dcfc- 

 «f^uni lucis plurima fcmpcr contingic hailucinatio. Sic muki 

 hoinincs in lucc dcbili crepufculi , vcl no(fVis,fecundum poi- 

 re(fbam lincam quieti,vcl ambulantcs, vidcntut coharrcnte.^ 

 icontinui. Videntut itcm rcs maioies ,quam rcuera funt. 

 Quicta fx-pc videntur moucri,& contta. 



C A P V T IV. 



De Cobre. 



Pr/!CEpta. 



Xpofitum eft vifibile perfe primarium, vidc!. 

 i hix iam cxponcndum cfl vifibilc pcr fe (ecun- 

 darium , vidcl.color.quifpccitm fui ia lucc imme- 

 diate difFundit. 



Eftque fimplex vcl mixtus. lUc extremus,hic me- 

 dius dicitur. 



Simplexcolor eft ; qui extraomncs reliquos co- 

 lorcsjvt .-ilbedo S^ iiigrtdo. 



Color mixtus cft , qui componitur c firaplicibus: 

 vt funt reliqui onincs priter album iSc nigrum. 



R 



E G V I. /1. 



Qiiid fi(c», 

 loi > 



Colortem- 

 pi'"t iu_ 

 ccm. 



/. Celorejilttx quitdam incorporat4. 



Opticorumantefignanus ViteUo i.ffc.j.teL^Ve docet,colotem 

 efTc luccmquandam incorporatam. Lux cnim veqit io com- 

 poiltioncm coloris , non quidcm vt materia , fcd tamcn vt 

 a^aus.Ifta tamen hix vifum non laccfrit.nequc radiat,niCi lu- 

 ceextrinfeciis accedcntc excitetur. Hinctametfi color fit vi- 

 fibilcpcrfe ( immcdiate enim radiat ) non tamcn cft vifibilc 

 pcrfeprimariuQi , fed fccuadarium:quia in luce, tanquam pri- 

 mario vifili.radiat , fuique fpecicm diffundit. Quidvcto? An 

 etiam lux eft in colorc nigro>Omnin6.Lux enim , neque alba 

 in fe eft,ncquealbcdo:quippeinaerc quoque vidcretur,&vi- 

 fumtcrminaret..\tnon videtur, nifipropterfubieiftum & rai- 

 ftionein. Exquo fit, vt pro luciselementis permifticopia ac 

 quancitatCjColor aliusalio fic luculcncior, licctpari eodemque 

 cxccrnailucisfplcndorcin mediura radientomncs colorcs. Et 

 fic quoque i Pieftoribus alij colores plus, alij minus lucis ia 

 fcfe continere dicuntur. Ex quibus c/ficitur,in nigtftie quo- 

 qucaliquidlucis incfTc.Cum enimlux fitailus quidaravifibili- 

 tacis,ctum in nigrcdincfit oportet : quippc qux pcr fc,id eft 

 immediatc videtur. 



/ /. Color potejf temperare lucem , vt vlde.ttnr 

 ^rtuior. 



Sic tcla fubtilis fuppofita gcmm.r , temperatipfias lucem. 

 E contr.trio gcmn1i3maiorfplcndotconciliatut.fi btaclcs 

 fcu laraclla metalli Iplcndidi fiibiiciatur. 



// /. yiibedo & mgredofwit colores prtncipes, & pro- *-"''*'"«» 

 inde reliqtiorum menfura. qui j 



Albcdo & nigredo hic confidetautur non vrptiuatiue ftd 

 vt qontratic oppofita : ita vt albcdo fit color plu.v lucis ha- 

 bcn.s,& minus vmbr.t ; nigrcd<j color minus lucis habtns ; & 

 plus vmbta; , vndc Plutarciio dicitur color vmbrofus. Sunt 

 autem hi duo colorcs princlpes & mcnfura reliquorpmM 

 vtpotc (Implicifrimi , cx quibus reliqwi componuntut. Vnde 

 albcdo & nigredo dicuntur colorcs cxtrcmi , teliqui mcdij; 

 intclligc mcdium patticipationis. Vidc bic dc tefupta in 

 Phyficis. 



IV. Colorumfamilt£ & claffes ita habent. 



Sciligctita philolophacut dc colonim numcro. Duar fant 

 matiiccs oainium coiorum.albus & nigct.Hi qua;uor hahcnt 

 propagincs principcs.flauum.rubrum.cocruicum , &'viridcm. 

 JHabijmusitaquc fcx colotcs cardinalcs.quibus fubduiuur col- 



latcuks 



Colajum 

 familix. 



