Optices Pars. I.Cap. VII. & VI 11. «r99 



f:rc irt oculi centro, c rcgione pupilla: mcdio loco intcr Iia- 

 tcm aqueum Si vitteum.Eii prxcipua oculi [)ats , in cjua vilio 

 fit. Coloie carct;<]uia oranc rccipicns a natura icccj'ti dcnn- 

 «iatumefrc opottct,/i accutata debcat cflc rcceptio. Tcrtiiu cft 

 uaAoViTnf vitriM;<\ni fic dicioji , quod nmri (ua vitro in for- 

 nacibus fufo Sc li<.]ucfai.1o , fjuantumad colorcni, vitto rcfri- 

 raco &: indutato quanrum ad clariurcm.Gc (imilis. Occupat 

 poftetius oculi hemifphxrium , nc fpccies vilibilcs pinctrcnt 

 nuinovem ciyftailinum jqui cum lit fpecuium natuialc icprr- 

 fcntans fpccics fiuc iimulachra rcrum vifibiliuin ad fc allata, 

 neccfTum cft vc tccminetur ab humorc vitteo , nou fccus ac- 

 virrum i plumbo terminatur, ne iraagines rerum tranfmittat, 

 fcd /illat. Vitrcus infupet humor ciyilallinum nutrit. Hinc 

 huraorcryftallinus recftc dicitur centrum oculi, &fcopus reli- 

 quorum humorum. Nam in co tanquam ccntro omncs fpc- 

 cics rccipiuntur ,& reliqui humorcs ipfum partim contincnt. 

 partim nutnunt& fouent,pattim muniunt & defcndunt. Vn- 

 dc Allialcno pricipuum facultatis vilit.c oiganum dicitur: 

 qulppe quo larfo taculcas videndi pcnclitatur. Atque hxc 

 quoque caufaclt , quod omniumliumorum oculi (itfplcndi- 

 diStinus. 



a«t Cnt ^ ^' S'"'"'"'* ^' fiumero tumcamm in «cttlo/icva- 

 "oculo tu- riam , vc commode intcrfe conciliari 



'«• ' pofim. 



Tunicxfcu racmbranr oculorum ab aliisqnatuor,ab aliis 

 quinqucab aliis fcx.ab aliis fcptcm, ab aliisdenique oiflo rc- 

 ccnfcncur. Qui rccitant qoatuor, illi fpedant tantum tunicas 

 *xteriorcs.Q_ur> pcrtinet, quod Alhazenus & Vitello doccnc, 

 tocum oculura effe compofitum ex tribus humoribus ■. nenipc 

 ■^itreo,cryftallino,& albugin.co.&quataor tunicis, ncmpcara- 

 nca,vuca,cornc.i,& coniunc\iui,quar fphrricc intcrfecant an- 

 tcriorcm ceccbripaitem.ex qua otiuiuur.Qui ponunt quinque 

 tunicas , illi pro vnica tunica intcgra & circulari fumunt par- 

 tim fclcroticam &corncam,partim fccundinani & vueam.Qui 

 feptcra tunicas rcccnfent , illi pra;tcr coniunifliuam,qux fua 

 nacura tantum cft fcmicircularis,reliquas ttcs tunicas pcrfeftc 

 fpho^ricas diuidunt , vnamquamquc in duas medicrates.ita vt 

 cx iis fiantfex ali.x femicltculares tunicx. Denique qui oilo 

 numcranc , poft annatam, qu.x eft prima & extinia, collocant 

 anonym.un. Scd quia hxc vnicumaunata hnitui in iridc, iti 

 calculo fcrc ncgligiiur. Porro cxtunicis oculorum ali.r func 

 extcriorcs , alii intcriores. ISxteriores funt numcro quatuor: 

 1. Annata fcu adiunAiua: qu.r eftextima, alba & crafTa, co- 

 opcriens totum oculum exccpta parte nigta : quam oportuit 

 elTc apcttam.vt liniulachra rerum vifibilium co faciliusadhu- 

 morcHi ciyftallinum pcnetrare poflcnt. i. CorneHyKX^ni^^Ci 

 qux totum oculam arabit cxttinfccus Eius vfus cft partim 

 rctinere humoremaqueum, ne diffluat ; partim dcfcnderc cry- 

 llallinum ab externis iniuriis. ,•. Vnen, fxpciiiis > qui ipfa 

 quoquc torum oculuni arabit. Dicltut vuca, quia folliculum 

 acini cxprimit cui auulfus cft pcdiculus.H.cc humorem albu- 

 gincum ab cxtcriore parte continet.ln mcdio eft perforata & 

 vcluti fcncftcata. Fortamcn iftud diciturpupilla, quam inftar 

 circuli ambit Iris. ^.Arimc.i.^i^x^^teeiclis ;qui eft tcimillima, 

 & proxima tunicisintcrioribus ,quippc contigua rctinx.F.ius 

 vfuscft , partim vitrcum humoremabaqueo fcpavare , pattim 

 antciiorcm iiumoris ctyftallini mcdictatcm proxime opeiirc, 

 cc ab huinorc aqueo Ixdatur, Intcriorei mcmbran.T (iue tuui- 

 c.r func numcro trcs: i. Rff/a» fcu teticularis, «^.ffAijjTiiwrrii 

 tiux cft proxima aianc.r. Hic pcr vniuerfum oculuin vifiuos 

 fpiiitus ditFundit, & rcrum vKibilium fpedraad ccrcbrum de- 

 KTt.i.Sic;*;»»/;??;» ; qu.r ambit vccinain. ^,Si/fr(7fif/;;i ; qux om- 

 nium cft intima,& dcfcndit oculi fubftantiaro.nca dutitie ce- 

 rebri lacdatur. 



/ / /. De acctdentibm oculifHnt ht.c theoremata. 



I. OcnU fiintfiti in locoedito.tmteriori^profundo. In loco 

 ciifo,vt vclutcxploratorcs & vigiles c fpcculacminus profpi- 

 ciant nocitura & pvofucuraidifcrimina itcm icrum vUibilium 

 rc.-tiiisdignofcant. /» loco anteriori.tum proptcr vcnullatcm, 

 tnm ptoptcr commoditatcm. In loco frofundo , vt tutiorcs cf- 

 fcnc , & minoi fpivituum ficvctdilTipaiio. \.Oculi prtditi funt 

 f.piri m.iximam partcm fphirica : vt fint ad motum expcditio- 

 ics.adcoqucvilibiliacelcrius &cxpeditiusan"cquantur. f.Ocu- 

 li funt nmini : vt facilius& pcrfcftiiisccrnantur vilibilia j & 

 vc vnooculo l.rfo amiflb , pcr altcrum vifus conferuaii pof- 

 <5t. 4. rnlpebrx. ocuU< funt impoftta: non folum vt ipfarum ad 

 iamcnto oculi poflint clautJiintcrdormicndum , fcd ctiam vt 

 tcganr & coopcriant oculos.nc vcl a radiis vifiuis in cos con- 

 tinuc incurtcncibusdcbilitcntnv.vcl ab cxtcrnis obiciiis.puti 

 acrc nimis frig:do autcalido, fumo,pulucrc,& fimilibiispcr 

 al-icm difpccds Lrdantur. 5. OciiUts tft fubicclum -jifus partia- 

 *1e.vi l€K|Uuniu( I.ogici ; fiuc cft fubiciffiiiuquo. Aninial autcm 

 cft fubicifluni quod , fiuc totalc. 6. Oculus cjl tetnfer,imefKt 



:ldcmia 

 liqaz? 



nquel.iic Ariflvtelesde fenf.c.i.^l-itell» ^.theor.i.xcac docent. 

 Corpus cnlm aqueum imagincs rcrum ^fibiliura facilius re- 

 cipcvc ,&diutius lcrtiarepotcft quam igncum.Et prax s ana- 

 tomica docct , oculum cire natuvi aquc.r. Qu' d autcm Plato- 

 nici & Galcnus contcndunt.oculum cflc naturx i<»nci , quia 

 fulgorcm exfc cmittcrc potcft:vt in catis,lupis,leonibus, no- 

 <ftais , &quibufdam hominibus vidcre cft, qualcs fucrunt Ti- 

 Hevius Cx-far,Cardanus, & fimilcs.qui dicuntur nyclalopesiid 

 frigiduni eft,cum ligna putrida , fquami pifcium,& fimilia in 

 tcncbris miccnt,qu.r tamcn non funt ignea.Huc acccdit,quod 

 humor cryftallinus & fpititus opticus, (\ valde fint puri & fub- 

 tilcs,lumcn ex fc gignant , & cxtra oculum cmittant,quod iti 

 ' u"/''"^ confpicitur , non dc dic : quia interdiu lumcn maius 

 obfcur.u iTiinus. Dcniquc licut cx vchemcnti collifione filicis 

 & rerri clicitur ignis : fic ciim oculus violcmer mouetur, fit vr 

 cx eo fulgor quidam cmicct:quod fipcnumcro fum cxpcrtus. 

 7. Oculus quoiies mouetur.fempertotus mouetur. Viizes cnim 

 ipfius tam atftc intcr fclc funt compaifti.vt vna finc alia mo- 

 ueri non pollit. 8..4»jto oculi -vno eoditnque motufemel ^ fimul 

 moiu)itur:vt vifio fiat pcrfeftior. Nam fi altcro elcuato alter 

 deprimeretur, obicfti-.m fimplcx appatetet geniinuip:cum vi- 

 foriorum canorum axcs in vno eodcmque plano locaii dcbue- 

 rinc jquam adionem neruorum mociuoram incxortu coniu- 

 rtio promoucc. i'cndcc fiquidem vtriufquc oculi motus ab 

 vnocodcmquc principio, ncruo fcilicct optico. Pratcr hanc 

 caufam phyficara datut etiam optica , quam vide paulopoft 

 cap. 10. reg. 3. 9. Motus oculorum non mutat fitum partium. 

 Semper enim ftabilis manet fitus partium oculi, vi expcrientia 

 probat,& Alhazenus confirmat in Opticis. 



/ F. Nerui optici dttplex eji mmiu. 



Primo enim. fpiritum animalcm cx cercbro defcrt in ocu- 

 lum : & deindc fpccics vilibiles ad ccrcbrum cx oculo dcfcrt. 

 Vndectiamcolligcvelicet, quam necefratiusfit fpiritus opti- 

 cus ad videndum.Abfqueillo enimfi cfll-t, fpecies viCbilcs ad 

 cercbram non poflcntdcfcrri,ac proindc ncc diiudicati. 



Kerui opt!- 

 cioffieiinn. 



C A P V T VIII.. 



"De Medio pcr(]>icuo. 

 P R ^ c E P T A. 



Aufa vilus organici cxterna eft mcdium pcE- 

 rpicuum,iadius viriuus,& figura optica. 



Medium perfpicuimi cft corpus pellucidum ra- 

 diis pcruium.^rrfC» dicitnr Siitp!wi(,LMin» tranjlnci- 

 ditm,tranff)are»s,perjficHnm,pelluciduTn,&diaphanHmi 

 <]uam poflremam vocem donarunt inre ciiiitatis Rom.tnx. 

 Opticis vocutur loctu radiaturi. , Phyjicis medium 

 vijionis. 



Mcdium pctfpicuum efl vcl idcm,vcl diiierrtuTi. 



Idem eft,qaod gradu pcrfpicuit^tis cum alio con- 

 vcnirjVt duo vitra. 



Diucrfum cft , quod gradu pcrfpicuitatis ab alio 

 difFert : vt aifr & aqua. 



Vtrumqucell velfubtile.vt ai:r:vel crafliufculuiT\, 

 idque vei minus.vt aqiia:vcl magis, vt vitrum, ccy- 

 ftalluSjglacic^jCorntiA' gemmx quardam. 



R E G- V L j«. 



/. Medij ojficimnejltriplex. 



Mcdium cft fpatiuti perfpicuum intcr vifibilc & oculum 

 videntis. Eius offlcium cft ttiplcx. Nam & tadios vkluos a vi- 

 fibilicmilTos infe tccipit, & tibcvum iis tranfitum adoculura 

 videntis prxbet,& fuo intcrftitiovifibilc a viforio fcparat. Efl 

 iraquc ncceflarium vifus organum : cum cxptrientia dcmon- 

 ftrct, vifibilc fupia fcnforium pofitum non vidcti, & latio do> 

 ccat, duo cxtrcmanon coniungi abfquc mcdio. 



/ /. Mediumpne mtitatxone fui recpit Jfiecies 

 fue radios. 



IntcUigC mutationcm &a!tcrationcm,efrcntialem,& fixam 

 fiuc dlututnum Nam dc accidcntali & non-fixamutationcmfi 

 quisquxrat , conccdcndum crt,nicdium a radii.stranlcuntihus 

 altcrari. Sic lux &colormodum cxcedcntc? tingunt nirdium. 

 Scd hxc tinC^^niia & immutatio breuiscft,*: non mutat cflc;;- 

 tiammcdij. 



Mediiopfi- 

 ci o&cium 

 quscuflex! 



Medium 

 q 'oinodo 

 lecipiit 

 ladioi } 



