6oo Encyclop^dte Lib. XIX. 



Hldius 

 quomodo 

 ttintcat 

 per mc- 

 diiUDi 



>IeJiura 

 quoiQodo 

 icddat il' 

 diosi 



Corpoium 

 prifpituo- 

 iiim cUlTcs 

 ifuod ; 



JIJ. Radi^ftnefui mumione tranfeuni fer medium. 



Id docct expcrient^a , & probari poteO induirVione. Nani 

 neque ccrlum , neciue acr . ncque aqua , nequc rcliqua mcdia 

 imniutant radios , fcd illi diftinftc & Ime <4Ao<»'<ni penetranc 

 niediutn. ItP. fi mulHScandelis accenfis carum lumen tranftat 

 per ang jftum fotamcn m opacum , imgularum lumina in ob- 

 kCio plano diftinaa.fc confufa,&non-rautataapparebunt. 



Jl^. Medium reddit radioi immutatos oppofttii cor- 

 pgrtbtu. 



Namvifibilein «ppofitum exttemum opacum radiat : ita 

 «juidcm vt c quolibct rJfvifibilis punfto per quodlibetmedij 

 punauminquodlibetoppofitipunftum linca rc(^a daci pof- 

 fir. Omne itaque vifibile radiat radio rcL^o. Sed, inquis.ra- 

 dium diftinguunt artifices in rcftum 3c obliquum. Refp. Om- 

 nibus tadms cft reftus in figJl a qualibet optica.Scd ille qui cft 

 perpendicularis , x«1 i^injiw" vocatur tcftus. Rcliqui etiarn 

 reai funt,fcd dicuntut obliqui refpertu tuvlanur,cafus:(]\iiz 

 fcilicetobiiqueincidunt inoculum. Caitcrijm vifibilc itara- 

 diat in oppofitum quodlibet fui punrto in quodlibct oppoh- 

 tum punftum , vt punflum fpccic punfti , magnitudo fpecic 

 magiiitudinis , linealinea:, fuperficies fuperficici, corpus cor- 

 poris fpccie tii\ei.Rifnerus i .Oft.th.4. 



y. Corporum perfpicuorHffi eiuatuorfltnt clajfes. 



frimi chfis eft caelum , pct quod radij ftcllarimj liberc 

 tranfeun:. Et lioc intcr covpofa pcrfpicua eft omnium pri- 

 nium &. fjbtriilfimura In fecunda chjfe cft acr , qui proptcr 

 >(»7,'f^t5 i.. f:;buliirimamque partium tcauitatcm non ra- 

 diit.aut ccuc non cfficacitcr:vndc nec oculo? lacefTit. Interim 

 »c: viJcri poted c^lorc aUcno. Sed , inquiar alicuius : Omne 

 copis luminofum eftvifibile. Aerautcn\ intetdum eft cor- 

 pii; iuininoii]m;quando fcilicct illunvnatur a corpore lucido. 

 SeJ, inquam ego , corpus luminofum tumdemum vidctur.fi 

 icrminct vifura , vt loquuntui. Hoc autem de acre dici non 

 porcft. /» teftiA W Jjf? eft aqua , limpida fcil.qux proximum 

 ab actc locumobtinet. In qu:irta clajfe funt rcliqua pelpicua, 

 ^ux funt compafta: vtlapis fpcculatis. virrum,cryftal!us,gla- 

 cics , alumen , cornu , gcmmx quidam , humores deniquc & 

 tunicx, c qnibusoculus eft contextus. Hic ttia qurruntur: 

 An corpora pcrfpicua tetmincnt vifum : An corpus perfpi- 

 cuum proptie dici poITit ratum & tenue:&, Quando medium 

 pcrfpicuum dicatur idcm vel diuerfum? Refp.ad i. Aifr non 

 terminat vifum , multo minus otbcs cccleftes. Aqua vcroa: 

 reliqua diaphana vifum terminant imperfcftc. Opaca termi- 

 nant eum pcrfctle. ad 1 Proptic rarum & tenue dicitur.quod 

 habct fubihntiam porofam & facilc penetrabilcm. Acr au- 

 tcm & aqua ncque poiofa funt, ncqiic fcmpcr facile penetra- 

 bilia. Dclndo quxdam corpora pcrfpicua funt dcnfa & crafla, 

 Vi' vitrum.cornu, cryftallus. Non igiturfunt rara & tenuia. 

 Vnde faris conftat, non omnecorpus pcrfpicunm cfle propric 

 rarum&rcnuc •. qucinaJmoJumvuIgo in ScholaOptica afTe- 

 titur. ad. !.ldentatis& diuerfitas medij non pcndctab idcnti- 

 iMc vel diucrfitatc eircntia;,fed a gtaju perfpicuitatis.Sicqui- 

 diucrfrr funt cflcntis, po.Tunt cfTe idem gradu perfpicuitatis, 

 v; vitrumiS: cryftallum. 



VI. Medium oportet effe temius & rarius ipfo 

 vlfibili. 



Alitcr fic cnuiwiatur h«c regula : Vihile ejl^ denfius rnedio, 

 Sicnimfit xquc petfpicuum. radiandi Gtficacia carct. Sic ae- 

 icum in aeic, aqucum in aqua , cryftallinum in cryftallo non 

 radiat fcnfili difF^rentiquc radiationc.Scd aqua in aere,& cry- 

 ftallum in aqua radiat •. quia hrc difFerunt gradibus perfpicui- 

 taris. Opottec autcm lianc ici^ulamaccipcrc dc omni vidbili 

 pttte-r lucem : quippc cjua; multo ftibtilior eft ipfo acrc- Et 

 flamiiii ptopter luccmclttcnuior vitro & cryftallo , Ideoque 

 pcrca tadiosfiiosemittit.Adre!iquavilibiliaquodattinet,cet- 

 tuBitft.nicdiuiTiperfpicuumfcmpcidcbcrc cflcrcnuius & ra- 

 rius ipfis viljbilibus : quia (i medium elTct CTaflius & denfius 

 jplb vifibilj.ineptuir» e,Tcj ad conccdendum tadiis vifiuis libe- 

 runi ttatifjcum. 



M«4>um y l J. MediHmfimpercompletHmeJlradiii. 



Ita v.g. act fcmpct plenus eft rpectcbus, eafque fetuat in- 

 confufc. Ratio icgulx cft;quia omne corpus vifibile fcmpei 

 raJiat.abfque oraai intermiirione,fiuc nos videamus.fiuc non. 



VI 1 1. Opacum dicitur dHobm modii,Optice & 

 Phfce. 



Perfpicii'! opponitur opajusi , quod cfl coipus tadiis in- 



ulum , ha vt in cius fuperficie radij vifiui ac fpccierum fluxus 

 cohibeawr. Vitelloni dicitur vmbrofum. Alitct auteni Phy- 

 fici , alitcr Optici vfurpant hanc voccm. Nam Phyfic opacum 

 dicitui , quod licct fit foIidifTimum maximcque coropadutn, 

 influentiis tamcn calcftibus tianfitum pta;bet. Atquc hoc 

 modo nuUumcotpus datui,quod non aliquo modo dici pofljt 

 pcifpicuum. Vndc Rifmrus i .Oft.^. ait.raritatcm elTe omnium 

 rerum communem , & nullum in mundo corpus dari , quod 

 raiitatis cimnino fit expers. Optic4 vcro opacum Jicitur, quod 

 radiis vifiuis nonpraebct tranfitum,Iicet eum ptarbeat coclefti- 

 bus influcntiis. Quando igitur Optici dicunt, omne corpus 

 efTe perfpicuum , & nullum efTc in rerum natura corpus opa- 

 cum : ij non intelligcndum eft dc diaphanitatc Optica, qu* 

 ccrnitur in raedio,&de opacitatc , quac diaphanitati Opticac 

 opponitur ,fed dcratitatc Phyfica, cuius nullum in tnuiuio 

 corpuseft expers. 



C A P 



V T 



IX. 



MciJiuin 



t(uatc>ie- 



bcJiciTc? 



radiii. 



Opicum 

 t^uiit ujodis 

 dicjiui ? 



De Rsidieyiftuo. 



V V. Jt C l PTA. 



I Aclius vifiiuis eft fpecies rci vifibilis, pcr rac- 

 ! ciiumperrpicuum tranfieiis. 



Eius occurrunt afFedliones,& cliuifioiies. 



Affeifliones radi) funt ciu2;Velocitas,quaradius 

 fciturininftanti,& Finitudo,quaradius terminotur. 



DiuifioneS radi) fimt numcto noucm. 



I.Radius cft rcdtuSjVelobliquus. 



Ra iius reftiiS cfl,qui ad angulo? arqualcs incidit: 

 alias radius pcrpcudicularis , & tadius incidentis 

 dicitur. 



Radius obliquus eft,qui ad angulos iniquales in- 

 cidit:vnde radiusobliquationisdicitur. Eltqucma- 

 gis vel roinus obliquus. 



I I. Radius efl primus,vcl a primo ortus.Sic cum 

 aliquid intuemur pc^aronfpicillum, habemus radios 

 parrim primospartim ortos. 



III. Radius eft perpcndicularis, vel ^ perpendi- 

 culo rccedens. Ule direftcad pcrpendiculum fertur 

 ad oculum:Ifte non item. 



I V. Radiuseft generalis,vel fpccialii. Illercprx- 

 fcntat vifibile in gencre:lfte in x^xck- 



V. Radius eft proprius,vel alicnus.llie competie 

 vifibili per fe & pcraccidens : Hic vifibiliperacci- 

 den*; tantuin. 



V I. Radius cft lucis , vcl coloris. llle princcpsj 

 Hic miiiusprinccps. 



VII. Radiuscrt vel axis opticu$,vel abaxcopti- 

 co diftinftus.lllea vifibili inc;dit in centrum oculi: 

 Ille ad iauisoculi fertur. 



VIII. Radius eft rC3lis,vel intcnrionalis. Illc re- 

 prxfcntat corpus|reucra cxiftens& diciturx<t9'i>Va- 

 ranii.Hicrcpnfcntatrcm ab alia vclutipi<ftam,vtin 

 inde videre eftj& dicitur koX iu^x<ri*. 



I X. Radius eft fimplex,vcl geminus. 



Simplcx radiuseft, qui figuram vnius duntaxat 

 lincxobtinct. 



Gcminus eft , qui figuram duplicis linei obtinet: 



Radius reflexus eft , qui ^ terminati corporis fu- 

 perficie verfus partem,vndc venit,reflc(5kitur. Dici- 

 turalias Catoptficus,quia inlpeculis cernitur hu- 

 iufmodi rcflcxio. 



Radius rcfradlus cft , qui in aliud medium inci- 

 dens refrangitur:&: dititur mcfopticus. 



R E G V t ^. 



I. Radius vifims eft fpecies rei vifibilis per medium 

 perfpicuum tranfiens. 



Quibufdam radius vifiuus cft vis naturalis ab oculo ema- 

 Bans id obicdtum vifibile. .'>ed ha:cfcntcntia fimplicitcr fslf» 

 eft:quia vifio non fit pcr emiffionem,fcd per immifTioncm ra- 

 djorum,vt infra ptobabitur. Viitate definitut linea reiSa a vi- 



fibili 



