Optices Pars. I. Cap.V 11 1. & I X. 60 1 



U::\\i vRjuc ad ocuium e.vporicla : itcm fpccics rci vilibili';. 

 C<uK dttinicioiie'; jnobx t"«nt. Radius cnini vifiuus niiiil e(l 

 aliud.ouam (pecLcs /iiie (!mulaclirum rei vifibili.s.T.imecliau- 

 tcinTpcc-es rcium vifilnHum coiitinuata coniund.iquc fcric ad 

 ocu'um Jcfcrunturaiihilominus tamen abOpticis concipiuii- 

 uir ranquani line.i;,meHorisdorttiiicc cau("!:i.Et hinc radius ip- 

 /is dicitut lincaradialis,linc3 incidcnti.i; /inea cxteniiojiii, tor- 

 iri-fjlinea maltiplicationis foim.x.linca d;flalionis formr.linca 

 'umino!a.In'rG!ligc lineam phylicam, non marhcmaticam.Iila 

 tii u-n(ilii.& aliqualatitudinc pr.vdita, idcoquc corpotca.hx-c 

 e;l: latitudinis cxpers.Licct cnfm radius vifluus oculis nou iu- 

 d:ce:ur,;iiilliu(i.]ue line.vforma pjrcipiatut, nequc ctiam tachi 

 deprchendatur, idcoquc corporis expcrs planc iud!cetur:atta- 

 Hien quia oculos afHcit, &e(f; ima^o cotporjs.nccefTum c(i vt 

 habeat aftum form.i: corporer. R^^fte igitur vocatur linea 

 pliyficafeu corporca,vtidocent duo illiOpticoiumpatriarcha-. 

 Aih!ix.en'M i6.prop.^.V'itcll') j.f^for.i. Ita tamcn raJius viliuus 

 eli'.ineaphy(ica,vt in illiusmedio mentc concipicnda iitlinca 

 Geometrica,cui reliqu.r' omncs Hncx itidem Gcomctrica; (int 

 pataiicLi;. Et liuea ilia nicdia vocatur linca fiduci.c:Gernianis 

 t^lC auacilliuuquia radius vnius punfti totam imagincm dc- 

 ftrt aj oculum,quodmirabiIc e(L .Sol.i: aurtm fupcrlicics cffi- 

 caciter radiant,idcoquc immediate vidcntur;cotpora nonnifi 

 mcdiatc pcr fuperficics,quiaillaab his tcrminautur. Hicduo 

 qurruntur:!. Cur radius viiiuus vocctur fptcics intcntion.i- 

 lis r i. Qjuomodo radius vifiuus dicatur e(le linea reda, cum 

 aiius fit ccclus , alius obliquus ! Refp. ad i. Species incentio- 

 nalis nihil eft aliud , quam imago rcf ra;fentans rem. Oninis 

 i:.iqiie radius fifiuus cfl: huiufmodi fpecies-Quandoitutemra- 

 cius op:icus diuiditur in reaiem &inte'itionalcni,alirer acci- 

 picur iila vocula /»«fnf/o»,«/ij,fcil.pro apparente. ad i. Omnis 

 ridius Opticus eft linea reda, qir.a in diretlum porris^itunfed 

 noa o.nnisradias teifti incidic in oculum. Deinde radius re- 

 ctui Cx2<^ opponitut ritflcxo & refradlo. 



//. %fldimferturi)iifiantl. 



Hrc velocitas motusicuiufque ccleritatemvincit , ipfarum- 

 quc cj^nitionem cclcrrimam mobilitatem xquarc vidctur. 

 StcU.x fiquidem v.g.vidcncurc* toT vKZ.Caula huius rei cfllu- 

 m?n radij veliiculuiii.Luni;n cnim in inftanti mouccur.Rcfte 

 i'j,;cur Optici dicunf.Vilibile radiat radio velocidimo. Lucre- 

 ttia lib.^.Ptol.T..C.itoptricorum.Alh»z.enus ^.i.prop.t.yitello j j. 



/ / /. Ftjlbile radi^t radiofimto. 



Fieri cnini non poteft, vt rti finica: fpccies feu imago fit 



fnfinita. Hinc deducuntur i(i.i 1'oritmata. i. Mcdiiim dibct ejfe 



f-cforrion.ilis dijl^smtiainu-rvijibiie ^-viforiam. Nimia fiqui- 



d- n longlnquicace iK-befcunc vifibilium puniftorum fpccics, 



d:!0.irbaniut , alio difilpautur, incermcdiilque vmbris permi- 



fctnriir.At radiationc oropinquiorc cra(ra',turbida',& conhifo: 



ipcoits ad oculuiii deferuntur , qua; in aeicmpaiilo lonj^ius 



dilfu.^a; actenuantur, purificantur, & in ordinsm adducuntur, 



obque tenultatis modcrationcm videndi fcnfuni laccllunt: 



non fccus ac floruinodorcs c breui intcruailo multa cra(ra& 



farculenta fecuni adnares dcfcrunt, qux cofdeniinluaucs red- 



d'in;,c nicdiocri auceni & loncjiultulo inceruailo aduolances, 



f.cculentis cralTifque partibus dccidcntibus, puriorcs (inccrio- 



rtfijuc cfFcfli natcsfuauiusfcriunt,P/«/-,^w/7«; 'i.qiufi.i. fym- 



pofiMttm.Alhn-z..-i,-j.prop.\.ViteU. \ ^.prop.-^.Rifn.i.Opt. ^.Qujiie 



vt vi(io fic diiUncT:a & ccrta , rcquiricur radiatio nitdia iiitcr 



Ionaiiiq'.iiorcm& propiorcni. i. Etfi quiidam corpor.t ( puta 



C'T:lcl\\a.j fi^ifgant de fe r.idioi,qiii propter diflantinm nobis im- 



f»i;>if.iin dici pojfunt infniti,acliir.imcn jj> injc infiniti non finnt. 



Ra:io , vt paulo antc diximus, li.vc tlbquod rci finitx fimula- 



chruni n.-^n polfit cfic Infinitum. Dicuntur tamcn radij vifiui 



inhniti duobus niodis : partim ob longitudintm fuani nobis 



imnicnf.im , vt in ftcllis vidcic cft ; partlni ob muliitudinem 



fuam.qua fit vtdicamus vnum corpus , cciam minimum, puta 



nil;iinn,radios infiniros fpargtrc;quia fcil. abinnumcrabilibus 



hominibus vno eodemquc ttmpore vidtri poflunt obitcla vi 



fibilia.Hinc crroris conuincuntur illi.quicxiftimantbencficio 



cjttotuiTi fpcculorum non pollt vidcri radios rcruni abfcn' 



tium:&cur(iis illi.qui rcsomnts,ctiaiii nimis tcmoras.ope fpc- 



calorum putant filii polTc ob oculos. Nam vr illl lonn;itudi- 



iitn: raJiorum non attcndunt, ita liiinfinitatciii quandaniiil' 



d:m a(finr;unt.Hocvt melius pcrcipi qucat,fin;;amus, nos in 



i", Minii coiiflitutos tlTe acrt.IIinc ccrrc vidcbimus , infinitas 



vrl":s , arborcs, homincs,& alia, qua; in tcriis conliituti non 



poflumus aflcqui. 



/ r. Radius -vifiitUi eft accidcns. 



R.a:io ; quia indis^ct fubicfto inhircntia;, quod cft corpus 

 pcrfpicuum. Dtindc radiiis vifiuus cfl inia^o fidcfpccics, & 

 proindc iu pr.cdicamtnto rclationis , cuius tundamcntum tft 

 Tom I I. . 



quancicas vel qualitas.Quod autcm obiicitnr, radium habcre 

 iiguram & trinam u;ni.nliontin,idt(^que e(l't l^ulMtanti.im loc- 

 portam, hoc faci't foiuitut.Radiiis quippc opiicus liabcc iJta 

 duo pon per fc , ftd accidcns , niniiriim refpcftu fui fubicdf i, 

 in qiio rccipitur.Ais:Qi;idqu:d rtflL-cticiir & rcf.^-angirur , e(i 

 coipus. 'Vcrumquc autcm coiiipetcre notcft r.idio vifiuo. Aio; 

 C>iidquidpropric rtrieci:itur& rtfrangitur, id tft corpus. At 

 radiusopticus impropric rcfltditur & rcfrangitur.Nam qti«- 

 tcnus incidic in corpus opacuni tcrniinatuni, & gignit cx fc iv. 

 codem intdio alium radium fiinilcm integrc , eatcnus dirftur 

 reflci;ii :quaccnu5 vcro iii aliud mcdium craffius vci dcnlius 

 incidens non incegtc in eo pioduci pote(i', diciiur rcfVjn-ii. 

 Ca:tcriiniradius vifiuus non cli nitdi.v n.^tur.t: intcrcorpus & 

 tpiritum,vt vult Patritius;fed cfl qualitas corjpotis. 



F". Omnevifibile radiat. 



Siue fit vifibilc pcrfc,fiuc pcraccidcns.radiat.Nam fi obie- 

 «fluni vifibile iudicari dtbct talc , qualc elt, ncccfllmi c('t vt ("ui 

 fpccicm feu imaginem ditFundat. Quando autem vifibiliaper 

 accidcns negantu/ radi.trc , hic c(l fenfus , quod ipforuih 

 radius a nobis pcrcipi non polfit abfquc radio lucis & 

 coloris. 



F I- Radij fine pcimixtiofje & cenfiifione per niedium B-adii qutyJ 

 franfeum. 



Omne viC 

 l)ilc ladiat. 



inodo 

 tian^i-ant 

 ptr ;i!c- 

 vjiiim 5 



rtxrtamia 

 ladij opti.^l 

 vnde ; 



Totum medium fcmpcr completum cftradiisvifibilibus,& 



quidem ita,vt radij illi non pcrniifccantur vcl conf"undantiir. 

 Si enim confunderentPr, diliindla vifio non polVtr fitri.tj.v.'6 

 pcrtinct e.vperimcntuni , cuius fupr.i meminimas. Nimitum 

 pofitis facibus compluribus t regionc vnius corporis opaci, 

 vnibr.x" in alrcra parte cotidcm eruncquot faccs.Id suteni fiorj 

 non pofi"et, lif.icularuniiftarum radijcommifccrentur. G.Tte- 

 rum quod diximus , mediuni fcmper completi.m cffe radiis, 

 hoc vcrum tft dc omni vifibili. Nam omne vifibiie abfquc in- 

 tcrmillionc radiat,id eft,(ui fpccitmdifFundit:ct(i radij i(H fine 

 luce non polTint videri.Confcr Rtfn.T.Opt. 3. 'Vnde facHe re- 

 fponderi poteft ad iftam qu.rftionem,Num radij vifiui femper 

 fint noui ; Ctim enimvifibilc feniper radiet, (iue radios cmit- 

 tat.heri non poteft,vt vnus & idem maneat radius vifiuus^fed 

 nectflum cft.vt ftmperalius alij indcfinenter fuccedat,& vno 

 ptreunte alius cflluat , fic t.imen vt nunquam hic detur in- 

 tcrruptio, 



K//. Radins radio per /e mhil pmflat : fedtanthm 



ratiotie iiJ.iijcea-io>( , vel ratione 



ebieSli. 



"Vna eadcmque cft omninm radiorum vifiuorum natura. 

 Nam omnes func linex rt(it:i; c quolibet pundo vifibilisin 

 quodlibet mcdij perfpicui pun -'tumcmilfi. Radius igicur,qua 

 radius,alij non prxfbt.Sed rarione obiedi & cafus,vt loquun- 

 tur,, radij non funt ciufdem dignitatis, virtutis,& tenuit.itis. 

 Nam radij corporumlumino("oruni funt fenfiliores reliquo- 

 rura corporum radiis:&quo longius txtenditui radius vifiuus, 

 co maf is dtbilitatur:& deniqucr.idiorum c vifib li in otulum 

 reftus vel obliquus cal"us,facit , vt radius radio fit pr.^itantior 

 fortitudine. Hinc radius ptrpcndicalaris cft forriflinius : quia 

 fcil. vis radii retlangulorum .x'qiialitate congrcgatur. Virtus 

 autemvniraeftfortior difperfa. Obliquus vcro radius tanto 

 cft fortior,quanto minus obliquus, quoque pcrpcndiculari cft 

 propior , Angulorum cnim in.vqualitatc diflipatur vis. Atquc 

 hinc fit,vt niotusnaturalcs,qui fiuiitlincis pcrpcndicularibus, 

 itcni radij folis cxifttntis in apoga-o, proiciftioncs deniquc & 

 iinpuIfioDcs pcrpcndicularcs fint l"ortiorcs obllquis , & cx o- 

 bliquis fint foriiores,qui pcrpcndiculari propiorcs. Hinc igi- 

 tur ratio rcddi potcft varietatis,qu.v tft in diucrfis anni con- 

 ftitHtionibus,in zonis itcm climatifquc dlftctc ntlbus.Hucctia 

 ptitinct,quod Optici doccnt, radiuni vifiuum,quo rcmotior c(l 

 k fuo principio,co clCc debiliorcm ; & radiuni prinium , qui a 

 vifibili cmiritur, clVc fortiorcm fccundo, qui .-i primo pc rcflc- 

 xionem vel rcfr.u^ioncm oritur.Cx-tcruni quod diximus dc ra. 

 dio pcrpcndiculari,illum cflt fottiflimuni & rrxftantilfimuni, 

 idvcrum cft-vniucrft.^iuc rcftc,fiue rcflcxt\(iuc rcfrailt con- 

 fideretur.Rcclus cnim cft omniuniacutiflimus :rcflcxusin l^c 

 redit:rtfra<:1us tranfit finc icfraAieinisla;(!one. Mancatigicur 

 illud acroam.r.Fort;^/i;n«j radius cft, qui ad angulos iqualts ^ 

 ad pirpendiculum incidit. 



VIII. Radii ^encrales rernrnvifihiliumpriiisoccur- Radijgenf 

 runtf<jHarn Jpecialcs. 



Ita fi homincm t longinquo aducntum vidcmus , prius 

 vidtmusipfuni confuft vt homincm, ciuam dilliiKlt vt liunc 

 vcl illuni homincm. Similittr fi bcftiam cminfn intucamiir, 

 prius ccrnimuscamconfufi , vt bcftiam,quam vt cantm.vul- 

 pcm,lcporeni,&Ct 



ralcs ptiiis 

 oc^vimint 

 qiiam Ij.c- 

 lialcs. 



