Optices Pars II. Cap. I.& II. 66$ 



PARS SECVNDA 



O P T I C E S> 



Qux dicitur 

 OPTICA SPECIALIS. 



A P V T 



I. 



reptxfentandi , quim vllus alius radius vifiuus. A qMtitaet 

 tntdtf ; vt rcs melius videtur pei tnedium purius Quim pm 

 itnpurius. * 



De Vijione xhfotut* ^ eomfttrtitm. 



PRieCEPTA. 



?J^n^^i Antum dc Optica gcnerali : fequifur fpc- 

 iVfr 1^^ cialis feu propria,qu£ modum bcne vtdcndt 

 ^J£JlJj^ in fpecie cxplicat. 



In ca occurrunt trcs diilribationet vifionis : vi- 

 delicct in abfolutam & comparatam , vcram & fal- 

 fam, fimplieem & compofitam : Alij maiunt dic<re 

 vi/um Ahfolwum &c. Sed nes protnifcue vtimHr vijiu & 

 vifonit vocuhdu. 



Vifio abfoluta cft , <jua aliquid vjdctur bcne vcl 

 malc. 



Vifio comparatacd , qua alitjuid videtur mclius 

 vel peius. 



R e « V i /C. 



7 Vijlbile videtur /tut *bfolute , Mt c»mp4r4ti. 



Si vifibilerefcratur ad anim»! vjdcndi facultat* Ptjcditum, 

 aut abfolutc S: exttacomparitioncm,autcoroparate cernitur. 

 Priori modo vidctut pcrfcdc.vel impcrfcfte: poftcrioti , pct- 

 fje.f^ius vel impctfc<SiuS/ 



ofavifio- n. Cdujk vifioms companttt, pendet vel k temperd- 

 . compa- netito videnti* , vel <i conditione vijibiln, 



vel a ejHalitttte radtj & mtdtj. 



jl temferamento videncis : vt iuucniividet mclius quam fc- 

 nct. ncmpc rcgulititcr. Vodc Ariftotclcs:Si,inquit,fcncxha- 

 beret oculum iuucnis, vidctct vt iuucnis. Sic qui habent oca- 

 los profundos.mclius vidtnt.quam qui ptominentes : quja in 

 oculis profunJi'; radijvifiui mc-ltus rccipiuntur, minufquedif- 

 fipantur, quini in promincncibus. Hinc ctiam illi qui conca- 

 U05 habcnt oculos , in maiotc dillantii vidcnt rcs obicflas, 

 quim ifti qui promincntcs. Atquc hinc cttam eft , quod alia 

 animaliaintcrdiu tantum vident,3!iinoc>u tantum,alia inter- 

 diu fic aoAa liniul. Primi gencris fuiit ifla animalia, qux hi- 

 bent oculos fjbftantir inediocricct quidcm fubtilis & pcrfpi- 

 cur, fcd non hicidx. Sccundi gencris lunt animalia, quar na- 

 bcnt oculos fubftantia: valjc fubtilis,perfpicux,& lacidx. Tet- 

 nigencris funt animaliaiqux habent oculos fubftantix me- 

 dioctiter fubtilis,pcrfpicur,& luciJi. Illa cnim ncccrtc habcnt 

 lumcn aliundc accipere.ac proindc de dic tantum vidcnt : ifta 

 a lumincdiurno IxJuntur.ideoquc de noite cantum vidft:hxc 

 dciiiquc & inrcrJiu & n0(f>u vLJcic polfunt, quia prxdita fuiit 

 luminc mcdiocri,quod intctdiu non Ixditur a luminc citterno, 

 & noctufatis eft aJ vicinumacremilluftrandum,vtita fpecics 

 vihbiles ccriii polllnc. Huius icaque diuerdcatis caufa pcndct 

 acunicarum, liuinorum.fpiriiuum , & neruorum opticorum 

 tcinprtic:vtcri.imiftius,quod ali] ptopc tantum,ali|Iongc tan- 

 tiim.alij tam longc quim ptopc vidcant Nam (1 fpiritus opti- 

 cus cft copiofus,t-oitis,&purus,homo tam longe quim prope 

 vidcrc potert. Si vcrocft putus quidem.fcd paucus 8i dcbilis, 

 honio tantuiii prope potcft videre. Si deniquc cft copiofus 

 quidcm & fortis,fcd non purus.domo tanciim longc poccft vi- 

 dcir. A eonditione-vifiMis : vt vifibile ptopinquum mclius vi- 

 dctut <iuim longinquum ; quia fcil. illud cmittit radiuni craf- 

 liorcni, &: pyrainijcm clficaciotcm. A qnalitate r»dtj:vi vill- 

 bili iiuiius vijctur pcr radiuin pctpenjicularem , quam pcr 

 aliuni ; quia fcil. udius perpcnjiciilatis cft axis pyramidis ta- 

 diofx , maiotcinquc vini habct alterandi oculum , & vifibilc 

 Tom. II. 



C A P V T IL 



De Vifto»e vera drfa/fa. 

 PRjCCEPTA. 



Ifio vcra & falfa fcquitur. JIU ett\m rtHs,, hte 

 ..prAHa dicitur. 



Vifio vcra cft , qua vifibile , vti cft fcucra,pcrci- 



pitur. ^ 



Vifio falfacft.qui vifibjlc ccmiturfccundumtp. 

 parcntiam accidcntarjiim, * 



In ca confidcranda «ft tum fallacia optica . cum 

 caufa fallacix. 



Fallacia optiea dicttur hallucinatio, eftque crrot 

 in vidcndo commifius : & i$ quidem varius pro nu- 

 mcro vifibilmmfupri cnumcratorum.puti lucis.cc 

 loris.& vifibilium pcr accidcns. 



S?"^*/*''"'* ^^ P*""^ •" obicfto , partira tn 

 caufa vifus , & in hac vcl principc.vt cft ipfum vi- 

 dens , vcl inftrumentali, vt funt radius vifiuus.ocu- 

 lus , & diaphanum. 



R B C V t .«. 



/. Gluin^ue conditiones ejfemiales re^uiruntttr ad vi- 



fum verum : <jh£ omnes &finguUfi adfint,vifibHt 



renerA prout efi,videript>tefi. Si verovel om- 



nes,vel aliejui ijl^rum conditienumabfim, 



contingit faUacia Optica. 



Alh*itnu4 , .Opt.cap. 5 .frof. 1 1.^ VsttU» ^.Oft. i . docent ad 

 vifionem pcrhciendam ofto cfli neceiraria.nempc lucem ' di- 

 Itantiam.fitum , magnitudlncm .foliditatcra , diaphanitateni 

 tcmpus.fanitatcm oculi : & vnumquodquc horumvifibilifym.' 

 mertum fiuc ptoportionatum cffc oppottcre. N'o$ reuocamus 

 ad quinquc conditionct circnciales,itavtaliiconcernantTifi. 

 bile.ahx radium vihuum , aliz fenfotium.alix medium . alix 

 iplum videns, ,u«a hxc theoremata. i. in xifibili r,<,u,ru»tur 

 ^«-«^«.: vt ncmpc iuftam aboculis habcat diftantilm.vt iu- 

 itum habcat litum.Tt modo conucniente oculij obiiciatur vt 

 lufto tcmpore commoretur ante oculos.vt dcnique mcdiocti. 

 ter . & non vchcmcntcr atficiacoculos. i.In rad,o:;,fiuo due 

 requ,runtur:st. ncmpc ad oculum bcnc ttanfcat , & fit quictus 

 }. /''/f«/morf^«,r««f«r</«<,.nimifum,vtfitfanum & quietum" 

 4. Inmed,or<iqu,runt„r fr<,.:nimirum vt fit modcrate illumina- 

 tum.fccundumnaturamfuamdifpofitum . & cxpers pcreerini 

 coloris. 5. In-jidente reqununtur duo : vt ncrope aliis rcbus 

 non lit intcntus,& vt not» crret in imaginando & iudicando. 



//. FalUci£ vifMfinguUresfHm numero infinittfiptcies 

 tamen tUarum certo numers comprehendi pojfunt. 



Qi>cmadmodum Logici infinitas fallacias reuocant ad cct- 

 tagcncra:(ic & Opcici. Et in iis nominatim Alhazenus x Ot:. 

 cuf.4.prcp. I j.omnes crrorcs vifus adtria rcuocatcapita. Aliuia 

 cnimdicitcilecrrorcm folius vifus.cumquc vctfari circa lu- 

 ccm duntaxat i colorem.alium crrorcmfcicntix. qucmctiam 

 vocat ctrortm in dcfinitionc rci.vcrfariquc dicit vcl circa fnc- 

 cicm.vcl cticaindiuiduum, vcl ciica vtrumquc.alium dcniquc 

 eriorcm lyllogifnu , (wa vd m propofitiouibus. vcl in pro- 



£cc j pofitio. 



^«t «an. 



ditioncs ic- 

 quiiantuf 

 ad vifum 

 v4tum I 



mtti€ 

 opiics «a 

 in£niiz I 



