6io 



Encyclopasdi^ Lib. XIX.' 



tionis, qu* cft tefta per punflum oblicjuatioms m diuetfam 

 fupcficum id ell , in ipf.im obliquaiiuum. Tortto in vidone 

 f.mplici v.dctur ipfa rcs ^.1 vifibilc pnmarium : in compol.ta 

 fcu ecmin3ta cernitur imago tei.vt llclla ante ottum , nmn- 

 nius vcl anoulas in aqua demerlus. Hinc vifio gcmmata elt 

 debil.or&incerta, plur b.sq..c hall.icinat.ambus obnoit.a 

 auam f.mplex . iuxta .liud Opucorun, : AVm^ ccmfofu^-v,- 

 lons eftexigu» . ha!lucir,*th feri ferp,t»a. g«;,rr» .n v.f.onc 

 f.mplici tes vif.bilis conftituit bafin pytam.d.s OptKi:,n 

 conipofita imago. Q.aod cnim in v.hone f.mpUc. c(t -r v.- 

 fibilc, hoc in ?ompof.tieft .mago.Eft nutem illa imDgo cx- 

 tia locum vifibilis : & ciuidcm alias in concurlu obl.quat.o- 

 m$ cum pcrpendiculari incidentia: : alias pone obliquati- 

 Tum • alus in eo : alias intet ipfum & oculuin : alias in oculo: 

 alias pone oculum. Tribus pvitnis locis vidctur imago , duo- 

 bus vltimis non videtur. Porto imago videtut moueri auc 

 quielcete pro vifibilis motu aul quietc. Et , fi obliquatiumn 

 eit figura & quaiitatc varium , imago varia & vario loco 

 tedditut. Denique planum compof.tae vifionis continct 

 qaatuor pun^» > ridcliccc rei vifibilis, incidcntiac , imaginis, 

 & oeuli. 



tur lux fccunda &: rcficxa.N.im lux ptima efl , qoae per fene- 

 (Irani ingrcfla illuftrat domum : fccunda , quz rcflcftitur in 

 angulis &paricc.bu9. 



VII. Reflexio debilitat radium dittijum. 



Si ncmpc r.idiQS tfflexusinfe confidcretur , vt eft fimplex, 

 dcbiliot elt radio incidente feu tcfto. Sed fi iidcm Confide- 

 iftut vti niuUiplicatur , forcioreffe potcft incidcnte. Sic lux 

 prima, quae pet fcncftram imgteditur domum cft fortior fe- 

 cundaqux pcr refleftionem .n angulis domus apparct. SeJ 

 qaatcnus .llla lux rcflexa muliiplicatur,fit foriior prima. 



V 1 1 1. Dho reejuirmtur ad ffeculi e^entiam, 

 denjttoi & Iteuor. 



Dcnfitas quidem , vt tcfleftat : lasuor autem , vt imagincm 

 veluti pingac. Speculumquippepca:ter lucem& colorem in- 

 fuper rcfledetc debet imaginem. 



Reflexio 

 dcbilidt 

 isdiuin i 



Quotte- * 

 quiiatut il 

 fpeculi tt.1 

 fentiam > 



Vifio tott- 



?ioCta quo- 

 uflcx? 



vi: 



In tf ftexio- 

 neeftan- 

 gulusdu- 

 plax. 



t-ux feeun- 

 dafoicioi 

 eA piima. 



<^odnam 

 corpu^ iit 

 tcficxiuumi 



Jleftfxiofu- 

 giensvifum 



1 1. yijio compojita diuiditur in reflexam & re- 

 fraiiam refpeilu radij . 



Vifuj propr.eQon poteft rcflefti auc tefrangl : idcoque di- 

 ..fio ipfios in Bcflcxum & tefraaum nonnifi refpedu radij 

 etl accipienda. Ciim enim ille fit vcl fimpkx.vel gcminusj U 

 bie vel reflexus, vel refiaaus ; refte vificqus fitperradium. 

 diuidlcut in fimpliccm &: compofitam, & ha;c in tcflcxam 

 tf. refraiftam. Si malis , dic vifum compoCtum faeri per re- 

 flcaionem vel reftaaionem. Vbi tamen & illud tenere opor- 

 tet,tefleftioncm& tcfraaioncm folis corporibus propne 

 eompctere .corporibus inquam flexilibus & fragilibus .- ta- 

 dio autcm tanquam quaiitati nonnifi pet mecaphoiam ; non 

 fccasac fonus a Phificis dicicur tefran^i auc rcpcrcnci. Poi- 

 to vifio rcflexa Graecis dicicut ««tow7?«h & ^' ititt^^^C" > '=" 

 frafta ui»»«««J »g!*5A<«>»C»'- Et pats Optici , qu.E tia- 

 ^tac de leflexione , diciiui Catopccica.totaque eft inuentuni 

 tpibrs. Cum eoim in foncc pellucido , laeui faxo, auc quauis 

 aliafplendidamittetiaptifci horninesfuas imaginesTidetenc. 

 capti huius lei miraculo fpccula inucncrunt. 



///, Jn rtflexione diligenter perpendenditi eFi 

 angului duplex. 



Ptrmcis angulus eft incidentia: , qui comprehcnditut a ra- 

 cllo incidentii& communi feftione. Eft auccm communii 

 ftaio diuetfatum fupctficierum. Secundus angulus eft le- 

 flcaionis , qui compichcnditur a tadio reflcio , & commurii 

 feaione eiufdem rcflcxiui. Ciim cnim v. gr. a pariete vel ho- 

 mine in fpeculum incidit radius, fit radiuj atque adeo angti- 

 lus incidentix : cum porio reflcaitur ille radius a fpcculo in 

 oculura, fit tadius& angulus reflcaionis. Itaque angulus in- 

 cideniii fc-.Tiper eft 3:qual;sangub reflcxion.s. Et fi radins 

 tcflexiuoperpendiculariter incidat >refleaitut in fcipfum: fi 

 vero oblique.ad obtufumangulum. 



jy. Lkx reflexa , ^u£ & fecmda dicitur , e^ 

 fortior prima. 



Hoc theotema probatur per iitftruroentum reflexionis, 

 quodOpt!ci vocant :de quo Rifnetus .. Opt.^i,, Idemvidce 

 eft in fpcculis refleaentibus radios folares. Oportet autcm 

 hoc thcorema accipere de luce teflexa, quatenus multiphca. 

 tur.Coofercum reg.fcq.7. 



y. Jllud corpus tamum e(l repxiuum, ejuod habet fu- 

 perflciem terminatam & opacam. 



Non omne eotpus eft ceflexiuum , fcd illud tantum, 

 quad radiis vifiuis tianfitum denc|>at , eofque refleait. Hinc 

 radius teflexionis dicitur per eundum locum vcnire.pet 

 quemvenit. Q^od vcto tadiis vifiiuiseft petuium , id non cft 

 icflcxiuum. 



/^/. Reflexio lucis & coloris a fuperficie affera 

 plerumejue fugit vifiim. 



Reflcxiuumcft vel afpcrum , vel l2uc& policum. Afpe- 

 tam, vt eft terra omneque cotpus mixtutn , quod habcc fca- 

 bram & impoU^am fupetficiem. La:uc , quod habct fupcrfi- 

 eiem politam. Cstcium rcflexiuum afperum leflcait tan- 

 tumluccm&colotem .nonveio dift.naam aliquam imigi- 

 Bcm.qur itanocabil.tcr ccrni pnffit. Hinc rcflcxio lucis & 

 colorisa fuperficif; afpcia plcrum luc fugit vifum, vt quan- 

 doradij folaresa tcrtj revcrbciant ur, nonfacilctftillosv.de- 

 »c. Talis eft lux , qux rcScclitur in angulis aedium.qua- dici- 



I X. f^aria funtgenera jfeculi naturalit. speculu» 



, naiuialc 



piam ffeculum nathrale efl.i. Oc«/«* ; dequo teaedicunt qu^ipva- 

 Optici ; Vc fpeculum cft oculus aitis .-.ita oculus eft fpeculum tiuro i 

 nscurx. Nam Ueus humori cryftallino , nigtorem quepdam 

 a tergo adiunxit , vbi radij per cxteriote» tunicas & hurnores 

 transmiflr liftuiuur. z. Aer denfus ^jhi/fus , feu reple.us ha- 

 litibus dfofis. Sic Ancipheiohci ambulanti perpetu6 praeirc 

 vifafuiclua imago,vt mtxzi /Irifioteles in libro de mtmoria. 

 Siiwlc natrat Vitcllo de farailiari quodaro fuo, qui ciim tr.\il- 

 tarum noaium vigiliis debilitatus i c-aupiopc rif am in ae- 

 recraff.ore obcqvU'aret ,videre fiiivifu ficanum virum yrii 

 obequicantem :ctimqueipfc con 'cei?t , confiltcnctm, ipfo- 

 que progicdicnccparite. piogredicncem.omnes dcnique mo- 

 cus , gcttus , & llatus iraitantem. Cum autem c nebulofo a?- 

 tcm fcrtnum pcrucnilTcc , equcs ifte dilparu't. 3 jiqua lim- 

 fiJii,%ml>refa,^pliicidi;vttiOs docet canii jEfopicus, qui vi- 

 dit virbrani catnij in aqua. Q^o pcrtinec illudpaftoris Vii- 

 giliani^c/c^.i. 



. I Nuper me inlitore 'vidi, 

 Citm pladdum 'ventis fiaret marc " • 



Et quod JE«eidos 8. dicitur , Troianos fecare viridcs placido 

 xquore fyluas , hoc eft Tibrin , qui canquam fpeculum ic- 

 prefentabat lyluas virides in licQre ftantes,4.S(i/ , qui candi- 

 da lucc fulget : item /«»/», ^y emnesftells, ; qux tanquam fpe- 

 cula naturalia radios folares refleaunt. Aique ha:cputatut 

 caufafcintilUtionis ftellarum;quanqium alij nimiam diftan- 

 tiam, alij varietatcm mcdiorum , puca orbcs& aisrem , huiu» 

 fcincillation.s caufam eire opincotur. 5. Gemma fellucids, ; vc 

 fmaragdus,adamas.6. Marmor,chalyhs,%.&c fimiliamctalla vcl 

 lapidcs politi. 7. ir^wa/jo/if/ii vt in idibus fcamna& tabulata 

 nicida func fpecula. 8. Nwi^iqusreprcfcntancimaginem (o- 

 lis&Iunx , vcin pateliis & parafekne videre licct. 



SpccuU ac.<| 



tilicialis 



mitciia. 



X. Speculum artificialefit e metallii, tapidibus, 

 & vitro. 



B* metallii : vt auio, atgento, fcrroqucpetmiftis.c ftanno 

 ircm& xtcpcrmiftis.£' Ufidibm-.vi marmoribus.E' XJ/^yedc- 

 niquc, quod plumbo argcnio vmo tcmpcrato lubliium , lic 

 fpccnlumtxquifitilfimum :& opciinuin forer,!. ninlleabilc& 

 di.aile rcddi poflst : quod tcmporc ! ibtry quidam arciftx 

 pra:ftitiirefctiur,vt rcfcrt Plinius:qucm Tibeiius vna cum ai- 

 tc luliuliC) iic auiumpia: vitro vilefceret. Porro vitrum.quia 

 eft rarum & pellucidum , ficile in fc recipit fptcitm: fcdob 

 peilucidi'aicm non fiimiter fiftit & conrinct imagmcm acce- 

 ptam. Icciico vitroplumbum fublinitur ,quodob nigrorcm 

 8i dcofit^tm fuam fiftit ac fiimac .mag.ncm. Tria igirur re« 

 quirumar,>t vifibilepetfpcculum vidcatut : vclcilicccid fpe- 

 culo oponatut i vt tadms vifiuus in fpcculum fcratur,& dcni- 

 que a fpcculo reflcaatui. Vndc opinor, facilc colligi potcft, 

 qu5 ratione fpecula reddanc imagines: quaderc Pythaijorici, 

 Plaio,Stoici, Empcdocles, Dcmoctitus, Epicurus,Euchdes,& 

 alij portentofas fouerunt opinioncs. 



X I. Speculorum optica ingenere hcce eft. optica fpe- 



culorumii 

 1 . Si^eculum ^ vifibile fitu figuraque fimilia funt , imago genere. 

 efi verior.i. Speculum ira fiatuipttefi , -vt imagtnem rei nott- 

 vifi videas tunm non videat. j. Si tria (pecula ajualia ctnfii- 

 tuantut in medio trium cnterminorum <j <airati taterum, idem 

 vifibile per omnia videri potetit. 4. .5» plura IJti cuta ita dHpo- 

 nantur , vt atteri fit conlpeHw alterius , rmnia implenlur : tly 

 vnn imago a- vero eil , t/iter£ imaginum efflgies funt. ^.Sfecu. 

 lum foteft effe infiar ntintij. Nam, vc Rjnerus 1. Oft. 5 6. docer, 

 cxpcrien.iaqLie cnrficmac , beneficio fpeculorum quorundam 

 fubiiciunturoculis, quxaguntur in vicinis aedibu;, in platcis 



quxque 



