jeculi l'la- 



tiiiEqiieomnino folis rajiis colluftrantur in toto mundo.Cer- 

 to etiain aairicio fcripr.-c liter.-E noifle fcrcna plcn.^ luni (Ic 

 opponipolTunt, vt radiis lunam irradiantibus , idcoquc rc 

 fiexis , videas & legas , qua: Conftantinopoli Lutctiam tibi 

 iiuntientur.Hictamen magicaa natiiralibus probc difccrnen- 

 da. 6. Loci diftrentu infpeculls fernie lidentur ertcrfd : vidcli- 

 cet prorfum, uiifum. dtxrr6tfum,(inirtrorfum ; furfum, deor- 

 fum ; alta profundaquc perpendiculatifcr , obliqua obliciuc 

 cuerla. Itaquc ima<;o varia eft pro vario fpeculi iltu. Q_uia 

 enim iucidentia partis dextra; tit in /inilham , dextra vidctur 

 /iiiiiha. Nam qualis crt incidcntia, taiis rcflexio. 7. Imagoferc 

 ttjimilaiur fpeculo. 8. Sifpccidum partibus tffraiits contiguum 

 jtt , -jno intucnte populus vidcbititr. 9. Poffioit Juofpecuta ita 

 fiatiii , vt ta aitero imaginem accedeniem.:n altero re cedentem 

 vi/icM. , I o. Vijfunt fpecida ita contigtia fi.itui, -vt -vno infuen- 

 1e chorei* faitantiiim ■videatur : itcrn, vt imago volare vid&a;ur. 

 ' 1. Imago in fpecuU vifa non ita efficaciter monet vidcntem vt 

 'in.igovifa per radiiim direiium. Atque hxccaufaell, quud 

 homo fuain imagincm in fpeculo vifam facile obliuifcatur, 

 imagiucm alrerius rci non itcra. 



X 1 1. Specnlomm planortcm Optica e(i ifld. 



I. Infpeculo plano m.iior efi ileritas minorque hallucinatio 

 <ju.im in gibbo. Ratio eft ; quia in fpeculo plano propter 

 omnium partimn xquabilitatem | plures rcflciftuntur radij 

 pcrpendiculares quam in fpecuJo gibbo , in quo cfl magna 

 partium iiiiquabilius. i. Specalum planum reddtt mediocria, 

 ncque omnino magna , neque otnninoparua. }. Infpeculo plano 

 recle facio paulo minor apparet imago quam rcs efi. Etfi enini 

 fpcculum tota facic fit maius -. non tamcn .rqualis faciei, fcd 

 riiinor fpecies rcfertur. Cuius rei caufam vidc a.^v.AScaitgerum 

 CKerc. 81. y" 4. Im.tgo femper videtur poni fpeculum. ^.Siver- 

 lex montis vei tiirris incidens in fpecultim pianum reflectatur ad 

 ociilum, erit vt reflexio ad fuam perpendicularem : fic inciden- 

 tia montis fiue turris ad altitudinem. Hrc ^codxfia , qua: cli 

 apud Euclidem zo.th.Opt. inprimis obfeiuanda cft : qux non 

 pcrfolTis montibus illorum perpendiculum pcrfodit. rotell 

 enim cliuus montis.vt quarlibet longitudo dcprchcndi : tum- 

 que in duobus triangulis proptcr arqnalcs rcftos & a;qualcs 

 incidenti» & reflexionis angulos (imilibus , cum prqportio- 

 nis tres teimiui noti fmt, qu.rrtus eruiiur. Sicut enim v. '^r.fe 

 liabent i8 pedes a fpcculo ad altitudincm gcod.rta: pedum 8. 

 ita fe habcbunt ; 5 pcdes a fpcculo ad turrim vfque, ad'ip(am 

 turris altirudinem. Et hac ratione vcteres deprchendcrunt. 

 Pelion altilTimum toto terrarum otbc montem loftadiis, id 

 eft I i 5 o palTibus, aliiotem non efle.Cleomcdestaraen ij fta- 

 diis,&: montium & marium altitudinem dcfiniuit. 



oiU le- XI IJ. Tot fint ff)ecKlaregtdaria.,ciU0t fimtregidares 

 fignr£ & copora in Geometricis. 



Optices Pars II Cap. IV. 6 1 1 



giffimefeiunctarum irt albam chartam for.tmini irppofitam euer- 

 fareficctentur. i, adnbca^ut ch,,ta t-^intun, . ZLLZ.^Z- 

 Jum & fisurarcpra;lcmantur. hic pra^rer illaet.am coiores 

 /ingun otcnduntur Talc hiu Ifecu um , qu. d Ptoi.m.eus 

 in ti-u,mpho Muhrida.KO por:auit . i„ quo atmari exercitus 

 conipK-cbaiuur. 0,.^.,;,«.4. dc fiibiil. etiam tradit iimplici 

 icu plano Ipeculo ..d quinque milha pafluum calira vdcri 

 Pofle.-nempe fifpccuUimah.iTimo loco ad perpendiculum 

 luipendatur, aliudfluc nunutcnens, cuius facies ncquc pror- 

 lus iiipina , neque ad pcrpendiculum cxquilitc ercfta ccfpi- 

 cat.Ilmsfauem fcndmabfccdas, altcrneque moQo dcxtior- 

 lum, modo iiniihorlum , doncc optatum locum plane afpi- 

 cias in tiio fpcculo tunc illud vix moucns .i fitu vidcbis qua.-- 

 cunque ill.c a,i;untur. Sed impcdai facilc iitud Ipcculum pof- 

 e millihbus machinarum globulis. 8. In fpeculi, concauis fo- 

 h oppofttis gencratiir tgnis , pr.frtimfifint chalybca. Si nempe 

 fpecu u.n concauum M. opponatMr foh , ita vtccntrum 

 ipecuh &. ccntrum fo hs i,nt in eadcm linea rcAa , fi, 

 i.Kiuam,lic opponatur.vehemcutiflimus ignis e^citari potcA. 



XFJ. Speculi come.vi Optica h^c efl. 



1. Imago Itne^ rea^ videtiiraii^ recla, ali,is conuexa t 

 Imagonon Itncansvidettirconuexa. ^.S. vifibile. quantumefi. 

 viderinonpofilt, diquandotamen ^quaitsimago.aliauando rL 



dtflantiaquemtnorvidcbttur. 5. Imago tanto mincrvidebittfr 



qiianio mtnus efi fpeculum. 6. Imago tarito maiorv.debitur 



qiianto vifibtle eft propmquius. Itaque tam longc femoue- 



n potellmagnum Ipcculum , & paruum tampropc admoue- 



n . vta-quahs m vtroque v.deatur imago. 7. Spcculum con- 



ticxum cjlindrtcum fiue columnare ttapotcft collocari, vt nui 



inlpeculum tntuetur , vtdeat cxtra fpeculum ,n acre tmanncm 



rct alterius afe non vifi : imaginem fcilicet a fuperfici: iliiu, 



jpccuu reflexam. ,Dc hoc ipcc^lo accuiate doccnt VtteUo 7 



prop. 6c. a- Cardanus ^.defubtil. Nimii-um /i tale fpeculum in' 



aib,culovnd.queclaufo itenmfilofufpendatur. & rei.nqua- 



turahqua nmula pe. parietera , feneltram, aut unuam ilhus 



cnbicul. , & extra cub.cuhim ad illam rimam ponatur larua, 



velftatua. yel .mago p.fta, vel pucrulus aliqu s , ita fcilicet 



vinma ifta d.rerte l,t opjofita fpeculo, tum liet vt intra cu- 



biculum ce.natur .mago pcndcns in aere valde monftro- 



la inftar Ipcrtn mrernalis : quia n:m.rum reflexio.qua; fit i 



Jpeculo co lumnan_. fitrer vadibs v;ilde d.ftortos : & qui.. fpe- 



culum pendet dc h'o rcnu .fubinde tremit.Hoc fpecuio itun- 



tur n.ag. & .mpoftotes, vt fuis admitatot.bus incut.ant tcr- 



Speculi 

 ton.c.xi 

 Ojjuca. 



ciilifib. 

 )j' ica. 



nili 



i-ecli- 



Confer igitur hanc doftrinam cum Gcometria. Specula 

 auteni regularia dicuntur , quo: vnic»in & fimplicem habent 

 tigutam.ita nimirum vtlit planum vel rciflilincum.TcI Iph.t- 

 ricum,vel pyramidale,vel cylindtaccum. 



XIV. Speculi gihbi Optica h^c efl. 



I. Speculiim gibbum dicitur fphiricum ; quia fuperficiem ha- 

 bce rotundam. Ipfius autem diamcter & centtum eft diametcr 

 & centrum fphxrx. 1. Verpendicalaris incidentii tranfit per 

 centrum fpecuii. j. Vnicum imaginis punclum eft in fpeculo, 

 piiirima funl extra. 4. Imago fphirici e fphtrarum diwerfarum 

 fcgmentis compofiti eft monftrifica. 



XV. Spectdi concaui hac efl Optica. 



I. Si oculuspcn.itur in centro.folus videtiir. Itaque tibicy- 

 clops videbcic, vel totus oculus.Sic fi totumcaMum clTct fpe- 

 culum, oculus videretfe tantum.nonautcm alias ics inciden- 

 tcs;in fpeculum iftud concauum. i. Si ocitlusponatiir in peri- 

 pheria, veiextraperipheriam, non radiansper ccntnim.non vi- 

 dctur, quimuis aiia videantiir. ^.Siocuius fpeciet in qiiadran- 

 tcm , nihil illic incidcns videt. 4. Si ocuii ^quidiftanles a cen- 

 tro , ponantur circa diametrum , vident perfonam ■>' aee :\n- 

 te fpccuium fiipero inferoqiie fitu euerfam ': dextrofinfir qt-.evt 

 eft : minore diflantia fy imaginc.Sx ponatur vltta ci.,iiiaiuin ie- 

 midiametii , diamctro pcrpcndicularis , fit contraiium. Vi- 

 d'-turn.imque pcrfonafupero inferoqiie fitu , vt cil ; dcxtro 

 rini(l;oqiie eucrfa : maiore diilantia &• imit;inc. Intcrmc- 

 dio .■'.utcin loco nihilvidetut oculi. Itaquc primo te afpeclu 

 antipodem, fecundo gigantcm, tcrtio nullum piorfss \idc- 

 bis. 5. Imago imedrccls. videtur mH.ii reil.t, aita« conuexa,aitas 

 concaua , aim muitiplcx. C. Ima^o pone fpccuiiim fcquitur lo- 

 r.ilrm dtfferentiam rei viftbilis : ante fpecuiiim , feqiiitur con- 

 tiarium. 7. Si obfcurum in lociim per angiifiitm foramcn iii fpc- 

 adum concaunm rad^ incidcrint, fitus, color , figtiri rertim lon- 



11 pen- 

 t^eoruui 

 quoin ido 



XVI I. Prifmapemaedrum,fe,t vl,rcttm,feu cr^flulU. p,,Y,„ 

 num, muhoruM fpeculorum inflar habet. 



- «]-j,jiniao 



tnerium namque hommcm capite pedihufque nunc '" "' ''"■ 

 mouoculum. nunc quatuor oculorum oftendit. Lon^ltu ■"" ''■""'' 

 dine aduerfus folem oculis applicatnm puichernmas ir.des fta""""' 

 cffic.t. Sed p.arcipua volupt.is cft in hortis & pntis ilia va 

 rietatc colorans. Fimtorcm feu ho.lzontem fingit, & qui- 

 dcm dillantia raaxima. ScJ pi.x-cipue fi m,-.!rnum fit pu 

 r.ffim.iquc cryftailo faftum , infcra fupcrficles reddit vatios 

 u.dis colores : lupera item eofdci,, fcd permutato fi;n Am- 

 bul.intcs_hoin,nes .n airre vclut «angelos ollendit At ciuf 

 dem pnimat.s infcra fuperficies infra vel fupra oculos ex 

 pnmit ablque coloiibus cuerla omnia , fed inflexa ob ocu- 

 oruin conuexitatera. Quod (i fuperficicm manu c tnbus 

 lon.;.s opacaucris, prilmaque varie rcuolueris , vnricras ea- 



dcmco.iiequctur.ScdinfinitUinfit, hocopticumpcifcquiTam 

 nenipcefttoecundum. 1 • " 



XVJJJ. SpecitU irregidaru flne varii 

 Optica loxc ejl. 



I. In fpcciilis irregularibiis imagine, apparent admodrm 

 dtftorti. proptcr trngularium reffexionum mfturam i Specu 

 lum n4tndracciim fy conictim fcre imiiatur afcchone, fhhsrici 

 coniiex, : paraboUcmnmaxtm\- im„a:ur fph.ricum concauum 

 Atqucli.1:c(unt tna fpcculorum irrcgulanum "•cncia ■ S/,,' 

 ciiium trregulare feu varium foit oppofitum vrit .- ia^au.dem 

 quod eplanis cjmpofttiim cft , vehcmenter ; ciicd iconucii', -c 

 hementtu, ;quod i concauts , om>,ium m.%x,mi. 4. Concaurm 

 fph^ricumfiin^Iexvrit, obnquiim^gre. Itaquc cmultiscon- 

 cauis compnlitum vrit etficacius. ^ Spindumc.^mpcfitum > 

 con.ci fcgmcnti,^ vritvehcnentcr. 6. Specuium paraooiiLm ve- 

 hcmentijtme omntum vrit. Eiu^ gibbus eft liclix conica & 

 concauita, inftar p.lei .icumiiuti. In hoc fp.-o:lo cin, omncs 

 ommnoradij paralleli incidentesin vnumpnni>um rcftccOan 

 turtornlTime. necclTum cft vt "ehementiflimi. i.-nem eraic- 

 tant. H'..U5 fpecul. inucntor puMtur Atchimcdes , qui ci 

 nianibus^ Svracularam triremev Romanorum corabnllit. Et 

 hmulmod. fpeculistcr feruata cft Conlbntinopolis a r.odo, 



vtau- 



Spfculi V». 



rij IVrfpc- 

 Qiuj. 



