6x4 Encyclopa^di^ Lib. XX. 



.fcicntij inteife dll^ant nunieri, (jque continue, vt 1.1.5.4. 

 veliliiiun<5lc,vt ?.6.8.n.lbidifFcrcntiae(i vnitas.lvictetnaiius. 

 Dehide j;eoinctiica;cum pluiiuin ceiminorum intet fele com- 

 paratorum cadcmcftratioxftquevcl coiuinua.vt 4.8.16. vcl 

 diliun^Sa, vt 1.4.S.16. Denique proportlo niufica, feu Iiarmo- 

 nica , coalcfcit cx Aritiimetica & Geomctrica : niiiilque e(l 

 aliud, (]uam fynimctriaconce.nuum,c|u3: c<;initur perteitiiri- 

 ma in Ttiade Mulica ; quani Lippiu: idco vocat compendium 

 Alelopoctice Mulica; maximunj , duicifrimum , 3c pliniin- 

 mum. Sed plunbus hxc peifeq^amur. Profonio miifi:a , feu 

 h.%rmonica,ejl [ymmetrik, feuiqualitiu, concentuum,qui. conU' 

 fcit ex propcrtione arithmetica ^ gcometricd , tta vt pejitif tri- 

 bm terminis , quemadmodum maximus fi hahct ad tninimum, 

 fc differentia medij ^ maximi ad differentiam medij ^ mini- 

 rni: ■vt 5.4, f!. Hic vt fex funt duplumad tria : fic duof^qus eft 

 diffcrenti^inter 4. & 6.) fum duplum ad vnitatcm , qu.Y e(l 

 difFcrcntia inter ;.& 4. Talis cft proportio in tadice vnittv- 

 fona 1.3.5. itemintcr <.g.ii. Reperiuntur autem trestermini 

 niufice proponionalcs cx tribusarithmctice proporrionali- 

 bus,(i primus atithmetice proportionilis in fecundum & ter- 

 tium,fecundus vcroin tertium ducatur.Itaex his tribusarith- 

 metice propoftionalibus 1. 4. 6. reperiuntur hi trcs muiice 

 proportionalcs 8. 11. +4, Quodautcm numeri mufice iint 

 proporticnales , inde cotiiiat , fi i.T iis rcpcriantur tres ilia: 

 proportipnes , ex quibus tora Mufica depcndet ; nimirum du^ 

 pla,fiue ifta Ttv.i>ui , qu.-Eodlauam conftituit ; fefquialtcra, fiue 

 eia W»T» , qua; quintam conftituit ; & fefquitertia , fiue Sut 

 TiM-afi»» , qua: conftituit quartam. Sic in his numeris 6.4.5. 

 Inter ^ & 3 eft dupla.inter 6 &4 fefquialtera,inter 4 & j 

 fcfquitcrtia. Ttia,inquam , ad quatuor , funt in ratione (t^i- 

 quitertia, vt fyftenna diatefliirOn : quacaor ad fex funt in ra. 

 tione fcfquialtcra , vt diapcnte': tria ad fex funt in ratione 

 ijupla, vt fyftemadiapafon. Et ex his rcliqu.-e componuntur, 

 videlicct Sit ii)t ■mx.a-ZvjSic. Hoc ctiam valet in Mufica or- 

 ganica. Nam fi dua: choidi xquc cralfa; & tcnfi differant 

 in longitudine ratione fefquialtera , pulfi- paiiter fonant 

 harmoniam diapentc ; fi diffcrant longitudinc fcfquitertia, 

 diateiraron ; fi dupla, diapafon,quam vulgo oftauam vocant, 

 ficut diapente quintam , & diatefTaron quartam. Idcm fit in 

 cauitate.fiuc in fiftulis. Ab hac ergafia fempercxcipe radicem 

 vnitrifonam,quippe fundameptum icIiquaramptoportioQum 

 mulicarum. 



/ 



Capvt VIII. 



De Forma cmttleriA hnrmonicx. 



Pr>€CEPTA. 



5^a Mc de matei ia cantilenx harmonicx : lam dc 

 l^ forma ipfius , quJC e(t mon.^diim , dyadiim, &c 

 triadum mu/icaium i;ixta textum artificiofa difpo- 

 fitio,qux diciruimciodia. 



Mclodia eft firoplex,vel compofica.///^ monodia, 

 h<£e fymphonia dicitur. 



Mclodia fimpjcx cft , quae vnica vocum mufica- 

 lium feiie contenta eil: :qualis cernitur in mufica 

 chorali. Dicirur Vnicinium. 



Melodtacompbfiueft,quxplnresfimplicesinter 

 fe confert melodias:& yfitate dicitur Contrapun- 

 ■dus ; qiialis ccrnitur in Mufica figurali. <^b perti- 

 ncnt Biania,Tricinia^Qn.idricin'ia,'(S;c. 



Conrrapun£lus efl: fimplex,vel coloratns. 



Cona.rpLindtiis firnplex eft,qgi minus habct arti- 

 ficij : pOteftqiie dicicompofitio pura, cuius regnls: 

 fcu momenra funr vel longitudiiiisjvel latirudinisj 

 vel craffitudinis foni. 



Contr.Tpundliiscolor.ntuseft,qui plus hahet arti» 

 fici) : poteitquc dici compofitio ornata, cuiiisregu- 

 \x feu ornamen'arefpiciunt longitudincm,iatitudi- 

 ncm.vei cr.iflitudinem fonj. 



R 



E G V 1 ^. 



I-^ ^f^ms Aitijiciti animam ^unp dat cmtilena 

 harmonict!.,tMi^uanifu(t imagini. 



Quare curo talis fir imago,quaIis eft archetypus, multum 



opcra; m eoponendum cft Muiicb praflico feu Componifta;, 



vti vocant,vt tcxtiis fui naturam piobc habcatcognitam , ta- 



^M9ne tcrum & vcrboruni. Nara catitiohanBonica dcbet efle 



accoramodata & rebus & verbis.Res pofTunt efrcomncs diui- 

 n.x & humana: materi.T , inprimis pradlicx, qux concernunt 

 hominis felicitatcm adliuara , cuius acquitcndx mcdium efl 

 virtas modcrans affcftus,qui pendent arcbusfiue obiertis vel 

 grandibus vel humilibus, vcl mcdiis ; iifque rurfus vcl iucun- 

 dis & ixtis.Ycl accrbis & triftibus, vcl modcratis. Vcrba pof- 

 funt efle oracionis folutx vcl ligatx , ita tamcn vt fint tebus 

 praiflicis fimiIia,xqHata,&congrucntia. Vbi profuerit litera- 

 runi fingularurri naturam nOfVe.qua de rc in Rhctoricis.Porro 

 cantilena htrmonica rite tcxtum exprimet, fi Muficus attcn- 

 dat ad trinain illam fouorum diiucnfionem , loneitudinemi, 

 l.ititudincm.&crafTitudinem.Nani res graues re(f>c fonis ion- 

 gis & profundisjleues breuibus &acutis,durx afpcris, molles 

 tenuibus,lxtx vcgctis & citis, triftes languidis & taidis,me. 

 diocres me<iioctibus cxptirauntur : qucmadmodum in poifft 

 ficfi vidcnius. Videris liac dc te fupra Pocticam. 



/ /• J[IelodiaJtmplicior,cjHi!, dicitur »fonodia,primo 

 efl componenda. 



Pmniqm primo componcnd.-E fant tyroni huius' artis rae- 

 lodix fimplicilfiitix, qux nafcunturnon ex dyadibus & triadi- 

 bus Muficis , fed ex monadibus, fcu fimplici vocum Mufica- 

 liumdifpofitione.e.g.hic textus,Laudate pominum.hic potc- 

 lit mclodia cani ; 



Monodi» 

 ^fimbeft 

 compo- 

 ncnda. 





•-—^ 



z^SEiE^M 



-Z8S 



Vcl Bftuo modo,quem Lippius habetjquique pendet a tabu- 

 la Syntonica cap.^.fupta propofita. 



18S. 310. 2.88. 170. 170. 188. 

 Lau da te Po mi num. 



i. 1-^ -!- -i- -i- , 



Hic numeri fupra textum ppfiti jndicant notas tabul^ {yn- 

 tonicx.infra fcripti exprimunt menfutam tadus.Taiis itaquc 

 fucrit fcrics iuxta nouum iftLjra modum ; 



-4 



4i-^ 



ce o 



■4-h4 



30. 



-H 



44 



h^ 



l 



1 1 L Metodia cornpo/it^ relpicit vel duof^vel tres,Vel 



quatHor melodias /implicei , cardindes, 



CT radicales. 



Ex his compofitio (lue connexio quatuor melo^iarum cft 



erfcftiflima. Slcut cnim cx quatuotelcmcntis corpus mix- 



ex quatuot homoribus tempcramentum cxiftit : ita ex 



quatuor mclodiis fimplicibus oritur omnis ■m-oXv^ptiua harmo- 



nica. Ex iis duxfunt extremx.graui/Iima, Baffut ; acutiflima, 



D-fcanttts : & dux intcrmcdi.x,vna vicinior Bafro.Te/Jonaltera 



Difcanto, ^/m, iuxta MStQ, quatuor clemcntorum , tcrrx, 



aqux,a(^ris,& ignis:c quibus duo funt cxtrema,& totidem me- 



diana,qucinadmodum in Phyficis annotatum. Atque hsc eft 



Tctras Mjjfica^in ^ua rrtelodia Baffi eft fundamcntalis , vndc 



ipfi nomcn vel a bafi. vel baffo , id eft profundo ; Tenotis Sc 



Difcanti (quorum elcgans vicifTitudo ) cft principalis fcu re- 



g.^Iis : Alti deniquc cxplcmentalis. HxcTetrat fcu Quadricl- 



nium complcftitiir & Monades,& Dyadcs, & Triades Mufi- 



cas.tum fimplices.tum compofit.ts, cftque radixomnis perfe- 



ftx compofitionis Muiicx. Hic igitur eft ordo in Muficis. 



Monas Muficacft radix mclodixvnius feu Vnicinij,Dyas Bi- 



cinij,Trias Tricinij.TctrasQuadricinij.Porro lixccompofitip 



dicitut«»im/!/<;;i!if«^,gubdpuu£tumcontrapun(flumponatut. 



jy, Qompqfitio pitra , fiu contrapunntu fimplex, 

 hec habet ^rtijicium. 



1. Comfofitie pura ctnftituit qutUuor ptfiadiai , fimpliciores, 

 pkaniores,^ faciliores ; ita tamen vt trinamibni dimenfioncm 

 o\>(cx\iet-i..Regulalongitudinisf»ni hic eft : Quxlibet quatuor 

 niclodiarum tadicalium ita progrediatur pcr fuas monadas, 

 vt adhibcantur nota-valoiis fimplicioris,ta<flu vbiquexquali. 

 3 .Regula latitudinis hic eft : In cantilcna harmonica pur.' pro- 

 cedant mclodix radicales vna, fpiritu xquali & pIano,4 Rvgu- 

 li craffitudinis hi funt. \.'CunHa memb.ra (ingularum melodia- 

 rifm efficiant confonantiam ; qux (cil. nitatur Vnitrifona illa 

 radice harmonica, dcqua cap.antcced. Et quia pattespartiil- 

 que iftiusTriadis funtvarij,raifccantur intcr (econlonantix, 

 fcd ita, vt pcifcdliorum pr^-cipua liabeatur ratio. Nam quod 

 cft pcrfcdiirimum in aliquo gcncre, id eft menfiira rcliquo- 

 rum. I l.Sfnguls. melodis, quiim diligentifftme inter fe conferan- 

 tur : videl. Bafius cum Tcnore , Tcnot cum Alto, AIius cum 

 Difcanto : BalTus cum Alto , Tcnor cum Difcanto : denique 

 BafTuscum Difcanto:vci brcuiiis.Tcnor cumBaffo^AltuscuiTi. 

 Tenore & Baflo , Difcantus cum Alto , Tcnorc & BalTo. Sic 



cnim 



Melodla 

 compofiia 

 qualis } 



Contrapu- 

 Gifimplicis 

 artiticium 

 quale ? 



