654 



APPENDIX AD DISCIPLINAS 



MATHEMATICAS. 



Colophonis loco tibi damus , amice Lcdor , Schematometriam Iohaknis 

 Geysii : Facturos enim nos opera: pretium dc tibi rem haud mgra- \ 

 tam putauimus/i illi locum hunc afsignemus. i 



SHEMATOMETRliE PARTES IV. 



De figitris Geometricis menfurandts y 

 AvthoreIohanneGeysio. 



7yms SchematofnetrU. * 



■Generalis. \ 



Schematometria eft-< 



fSimplex-^ ^Epipedometria. 



.Specidis 



Stereometria. 



(.Collatiiia. 





SCHEMATOMETRI^ 



Pars I. Generalis, 



C A P V T I. 



Oitid & (jmtupUx Schejnatometria? 



Chematometria cftparsGeome- 

 cnxpraclica: dc figuiis raenfuranJis. 

 1. Efli^uc velfunplcx vel coll.itiua. 

 Simp'ex ell vel generaii.? vel ipecialis. 

 3. Geueralis compledituc arcificiiun figu- 

 ras m-iiruraadl gcncrale, & caufas oftendit, curtigura; ita 

 £nc mcnfuraudx'. 



A P V T 



II. 



AienfnrA figttralis. 



1. Schcmatometria generalis agit , tum de rebus ad 

 figuras mcnfui.andas pettincntibus , tum de niodo mcn- 

 furandi. 



i. Res huc percinentcs funt mcnfura figuralis , & figara 

 mcnfuranda. 



3. Menfura figuialis efl qua; metitur fpatium figurx. Sic 

 dicitui ad Jiffercntiam mcnfura; angularis & hnealis. Illa an- 

 gulos, \\xc lincas metitur. Scd mentuta figuralis mctitur fpa- 

 lia fupcrficictum & corporum. 



4. F.iusalfctliones func ex tetminis, angulis, Scdimenfio- 

 nibus. Ex tcrminis , vt (it pluritermina,rcrtitermina,.^quitcr- 

 tnina, & parallelo tcrraina. Talis cnim mcnfutaob .equalita- 

 tem ad menfur.indum eft apta. 



5. Ex anguiis,vt fit muitangula, teftangula, quadrangu- 

 la. Ha; affcftioncs mcnfuri figuralis oriund.x- lunc cx fu- 

 pcrioiibus. 



6. Ex dimcnfionibus , vt fit figur.r mcnfurandx o^h^jJs. 

 Homogencam cflc non cfl fcmper ncccflc , quia rcilum 

 metitur rci.tum & curuum , of^id^ autcm eflc feraper eft 

 neceffc. 



7. Hxc d- affeolionibus' figuralis mcnfura; notaffe pro- 

 dcft , vt, ciim dicimus, iugcti.im agri contincre 160 virgas, 

 viigacft mcnfura, fcd intelligenda eil non lincalis fcdfu- 



pprficialis virga , <juain quadratam votatit. Metitur enim 

 faperficiem. 



C A P V T III. 



Dimenpones figHrs. men/itrandit, 



I, Figura menfuranda fuas habet dimenfiones & qualitj- 

 tes. Dc vtroque caBtum ageinus , quantum ad propofirum 

 pertinet. 



i. Dimcnfiones figura; menfurandosfunt bafis & altitudo, 

 }. Bafisell imum figurx, cuiinfiftit altitudo. Dicitut a/8<t- 

 «if.idcft profundus. 



4. Altitudo eft linea perpendicularis a vcrtice figurx in 

 bafin. 



5. Bafis figurxcftvel vnius diraenfionis vel duarum, alci- 

 tudo fempcr eft vnius dimenlionis. 



6. Balisfemper eftin figurje pcrimetro , altitudocft vel in 

 perimccro.vcl intra pcrimetrum,velextra. 



y. In menfurandis figuris vel manct balis , vel minor furai- 

 tur,vel maior altitudo lempev manet. 



C A P V T IV. 



Figura regnlaris. 



I. Qiialitas figura; mcnfuranda; eft vel per fe vel inter fc. 

 Pcr fc totaliter vclpartialiter.Totalitcr, vtquod cftrcgalaris 

 vel irrcgularis. 



1. Rcgularis figuraeft cuius altitudo cft exaifle perpcndi- 

 cularis in balin.lrregularls contr.i. 



3. Regularesfigura: tantum funt mcnfurabilcs. Irrcgula- 

 res figura; ad figuras regulates , quam proxime fieri poteft, 

 funt rcduccnda;,vtmenfurentur.Ad quam rcra ingenio atque 

 arte opus cft. 



4. Sic .'\rrhimcdes coronamHicronis, qui irregulari figu- 

 t.iconft3bat,menfus eft, &;furtumauriiabri dcprchendir. Re- 

 plebat nimirum vas aliqiiod aqua , & eius capacitatcm ani- 

 m.iduertcbat. Dcindfc inieila figillatim niafla auri puti, & 

 argcnti puri, &: corona illaHicronis.cx cftiuxu aqua; quanti- 

 tatem fingulorum animaduertit ,&: rcgula alljgaiionis vfus, 

 quantum argcnticotonx Hieronis autc(; admiktum ellet , fo- 

 leiccr inucnit. 



C A P. 



