Ethic^ Cap. L 



21 



Jugtt, j>§< mtnu-i tenxei 



Yirit id^ coriJtt morfu. 

 Tertio , non crt (uiiplicitcr vetum , quamtilict naturam ma- 

 ximc appetcrc fui confi-iuationem , lautiuii vt fit : kd hoc vc- 

 lum dt , Omncsoicluiateappetunt , vt lint incolumcsin illo 

 Itatu , ad qucm natura ell eondita. ,Sic Diaboius mallct niliil 

 clic, quain i!c cllc i ac hoiiibiliter dolet , quod non poteft 

 leaigi in uihilum. lam vcro horao non ell conditus, vt in vo- 

 luptatum cceno l'c volutct , fcd vt iu co tuigcat in^aj^oDei. 

 j. Dito bona jntit potioni -otio.yirttu ^rcsjecttitiin ^unt daobo- 

 na. tr^o^virimnenefifiimmiim bontim ,fcd coiiiiinBio diiornm 

 bonornin. Rcfp. Duo couinnc^ta bona magis cxpctenda fuiU, 

 fuo ordine , vidclicct ita , nc principulc & ncccn"anum amitta- 

 tur , fi coniun^i ambo non polVunt. Nccellafia enim non- 

 necelVatiis antcVcrenda funt. Eil autcm prmcipale bo_num& 

 neceflarium, viucre cx piiiciipto virtutis. Deinde ii vnum 

 bonum (it infinitum , negatut duo bonacouiunfta mai;iscl- 

 fe expetenda quam vnum. Dcus autcm clt bonuui intinuum: 

 ac proinde fummus nollcr finis. Ita Dcus iiCc communica- 

 bac tribus viris in tbrnacc Babylonica : qui bcati el:ant hoc fo- 

 lo nominc. 



AOio vir- X V. ^Elio virfitis eji reguU & menfura relltjnorum 



""*! '^ bonorum animi,corporiSyCS'forttin£. 



Injuorum 



fconoruni. "K TAmbonaifta.vt eruditio ,pulchntudD, d!uitis,hotior,& 



XX.fimilia, nonnierentur laudem , nifi referantur advirtu- 



tcm tanquam eius inllrumcnta. Itaque per adlionem virtutis 



lit,vtfcientia non fit infcia , fed Socratica; vt fapientianonfic 



infipiens & da:moniaca,fedafFeftiuai vt libettis corporis nori 



. . (icilliberalis , fcd comcs libercacis animi , vt fanitas corporis 



non fic anfa vttij, fed fomes fanitatis animiivc pulchritudo non 



fitincentiuum libidinis ,fedvittutiscomniendatio ; vtdiuiti^ 



non linc cxca: , auc itritamenta malotum , fcd neriiircrum; 



vt amicitia uon fit ollaris aut turpis , fed honefta ; vt honor 



non fit titillatio carnis,(ed vbcrrimum virtutis alimencum, vt 



denique bona fama non fit cymbaium tinniens,fcd lymbolum 



virtucis. Hiu^ patec , non rcde didum elle a Stoicis, folam 



vircucem eire bonam , diuicias , fanicatem , & fimilia non efle 



bona. Etfi cnim virtus fola fic bonum honeftum : hinc tamcil 



concludi non pote!t , diaitias , honorcm , & fimilia elfe mala: 



quiadantur variz diuifiones bonorum,hoc modo. Elt bonurti 



increatum , puta Dcus , qui lolus pronuntiatur bonus a Chri- 



fto , videlicet otiginalicer : eft bonum creatum : & hoc eft 



morale feu honcftum , vc virtus , vel vtile , yt aer,ignis , vel 



iucundum feu fuaue, vt latitia in .corde,Vel deleftatio in ner- 



uis. Illudifto,& illud hoc eft pt.T:ftantius. Prstereabonurri 



animi feu rationispraefcrendum eft bono corporis , & hoc bo- 



nofortuns. Etbonum animi a(5tiuum,Icu eleftionis, prs- 



ftat in focictate bono contemplatiuo, feu Intelleflionis. Hic 



bonorum ordo dicitur comparatio , copulacio & fororia con- 



fpiratio bonorum. SzA, inquis, fi fola virtus cft bonum hcne- 



ftum,diuiti.s & fimilia bona erunt iuhonefta; Sed,inquam 



C|;o,i)ocminimefequicur : quia fic eracoppofitio inllicuenda, 



aut eft honeftum , auc non honcftam. Dcindc diaitix & firai- 



lia bona, quateuus fubferuiunt virtuti tanqaam fini fuo prin- 



cipali ,honcftatis faleafperguntur & condiuntur. H?c ctiam 



quaritur \ Stoicis , An mors , morbus,paupetras , & fimi- 



lia fint accenfenda malis ; Quod quidem illi negauc. Hinc 



Polfidoniut S|toicus apud Ciccronem x. Tufcul. indolorc po- 



dagra: exclamac : Nihil agis dolor : quantumuis fis molcftus, 



numquam confitcbor tc malumclTe. Sed teneridumeft, cala- 



mitatcs iz&.i accenferi malis ,qaa:dicunturpccnnE & caftiga- 



tionis. Sane quoddeftruic naturam, malumcft. Iftudautem 



malum non pugnat cum Icge Dei , fcdraaiiihc confirmat le- 



gem : ciira fit executio ftabiliens legcm. Nam Dcas non vulc 



conferuarc naturain a fc auerfam. Ideo malunTpccnaEDeus 



velle diciturSc approbaic ptopter iuftitiam. 



XVI. Bonit externa re^HtrmtHr ad felicitatem 

 duobtet modis. 



SToici negant , felicitatcm rcquirerc bona cxterna , quod 

 illa fint fluxa & mobilia. Sed refte Peripicus hic infurgit 

 contra Stoam.Etcnim bonaciterna faciunradfclicitatis mo- 

 xalis cminentiam & fplendotem.e.gt.nobilitas generis facit ad 

 promcius excrcitium virtutum. Deinde quia animus noftex 

 pcndetab organis cotpotis,& vcro hoc fotietur bonis exter- 

 nis , quis eft , qui noi\ videat , illa rcquiri propter indigentiam 

 eorporis noftri ? Nihil itaque moramur farcafmum Luciani, 

 qui Aicxandrum M. apud inferos anercntem introducit , Ari- 

 Itotelem fibi perfuafilie boiia fortun^ neceffatia elTc ad fum- 

 mi boni integritatem , vt audcret ab ipfo petcre bona ifta. 

 Quire bona corporis & fortuns non debent appeci tanquam 

 fummus finis ,fed tanquam media &: infttumenca virtutis. 

 Nain fine virtute vana fpecics iftorum bonorum nec Ixtificar, 

 nec fatiat.nec liberat,nec cxakat.Sic diuitii nocuerunt Croc- 

 fo & diuiti cpuloni,nobilitas Catilinx,puIchricudo Helense. 

 Tom.lll. 



XV 



An bon» 



Cxtcrna 



requiran- 



tur adfe- 



licita- 



xttai 



I r. yaletude corporis eiiam ammoprodej} ; qHttt Varetu 

 corporisfultiirii ani/isit^ftjhtietnr. "'* ^' 



XVIII. Lihertate nuUa res c(} faitorahilior. 



l'bert»j« 

 cjua fitx' 



RErtc ergo dixir Diogenes,fc mallc lingcrc filcm Athcnis '*""' ' 

 in fuo dolio , quam frttiopipata mcns* inaulaAlcjan- 

 dtiM. Et ledc PoJ^ta: 



^ilrea libcrtM aure pretifjior Ofnhf. 



XIX. PnUhrititdo ejl muta comfnendatio. PKUhfi- 



HJi.c irnim ad commcndauduth hominem plus valet auam ti» 

 omucsepi(tolsc,ficUin vucucc fitconiundta. Hinc'vctfus, 

 Gratior c!t pulchvo vcaicus c coiporc vittus. Sic virrus in So- 

 crate & vElopo dcformibus non adco fuicaccepca vcin.Piato- 

 nc vel Alcxandro M forma cdrporis praeftancibus. 



X X. Diiiitijiftne virtute funt feli.x arnentia & "Diaholi in- DiiJitii 

 fidin. : ctirn virtutefint nerui rerwn. fint?^'"* 



Hlnc quod ille dixit de bcBo, pecuniam ibi primo , feciin- 

 d6,& tcrtioncceliaiiamctrc, nos poffumus cxtcndere ai 

 vniucrfam vicam. 



XXI. Honur is demufn prohatur , cjtdi k viris honora- '■^^r.oi 

 tijfmis defertur , & cititti fundamentuM Junt wtntes. «'"*• 



Hiuc honor vocatur confedarium virtutis. 



XXII. NohilitMrs Varij finitgradm. Nobilltat 



NObilicas eft w/ 'virrntts , cififque vcl togacsc vel fag^- quani va- 

 C3E,& ea quidem princcpsiquo fcnfu omncs dicuntur no- ''*■ 

 bilcs , qui virtutibus , in ptiniis heroicis , funt prxditi . -vtlge- 

 tierif.Et hxc eft velfnmiliij qua: a primo continuntur ftemma" 

 tc, quo fenfu Catilina fuit nobilis : ■vel ferfom, qua quic ad no-. 

 bilitatem familia: adiicit nobilitatem Virtutis.quo fenfuMau.. 

 ritius Iraperator Bclgicus dicitur nobilis, 



CuifimiUm totuti vix cfl ccmplexn! hic orbis. 

 Licci: autcm fola nobilitas familix non reddat beatum 

 (quippequod virtus ex ignobili faciat uobilem , & vitiumc 

 nobili ignobi!em,i) non idco tamen contcmncnda eft ; quia eit 

 nobile iuftrumentum vircutis quam cavitioncm (i obferuaffci 

 Frifchlinus,in cantum difctimennon incidiiTec. 



XXIII.' Lmdem ^iii quarHnt a viris illaiidiitli, 

 tjUAritnt luditm. 



1*. 



D 



E fama bona cogitccux illud : 



i£ofi bonam famam rnihi fernaljojftit ero diuss. 



FLORILEGIVM. 



BEATITVDO MORALIS. SSntent. Bcati- 

 tudo veranoneft,de cuius xcernitacedubicacut.<4«?J(/?..';^.i.</* 

 iternit. Dei. Cucphilolophi fummum boaum nou potiievulit 

 inuenirc ? Qu^ia fuir.mnm bonum non in fummo qaxliuerunt, 

 fcdmimo. bummumautem qiiid cft nifi ccSlum & Deus vn- 

 de animus oricui ? Imuro quid eft , nifi tcrra, vnde corpus cft? 

 taclan.l.i.dtfulf.f^p.c.ii. Quidhoc bonomelius .'quid hac 

 felicitatefclicius , viuere Deo , viucre dc Dco } .inihrcf. 0§c. 

 Dico beatam vitam confilierc in altitudine fapieutijE, fuauita- 

 te confcienti.T , virtutis fublirr.itate : non finc pafiiohc clTe,Icd 

 viftotem pallionis clTc, bcatum cft. /rf. «i^it/. Beatus effe finc 

 virtute ncmo poteft. Cic-denat.deor. Vir tempcrans,conrtan?, 

 fine metu , fine xgritudine , fine libidinc , is cft beatus. Id. j. 

 Tnfcnl. Apophth. Thales cuidam quxrenti , Quis clfet 

 felix ? Qiiicorpore , inquit,fanuseft , aniitio eruditus&cafti- 

 gatus. Cupidicates enim animoturh moib.i funt. Laert. l.i.e.i, 

 Diogenes verara felicicacem cfle diccbat, quxfaceret,vt mens 

 & anlma in perpecua tranquillicate hilariteque collocencur. 

 Stdhiwferin. i o I . Arifton , vc nihil,inquiebac,iuuat xgrum lc- 

 ftus, quem aurci pedes fliiiulciunc : fic nequc ftuUum fclicicas 

 excerna. S/iii.yi'/'OT.ioi. Demociicus eum felicemelTe diccbat, 

 qui cumexiguis pccuniishilaris cflct:infeliccm autem,qui in- 

 ter magnas opes triltaretur. Stob.iL-ld. A D a c. Felicitas.a 

 Deo. Virtute duce. SiMil.iTVD.Vt hiftrio non eft feli- 

 cior,qu6d in fccnis adornatus rex aut Deus videatur : fic nec 

 homo fortuna: muneribus. Senecn inmoralibtts. Qufmadmo- 

 dum vehemcntiores vcnti plura hominibus incommoda ad'> 

 ferunt , quam lcuitcr fiautcs: fic Iplendidifiima fortuna ma- 

 gis obeft hominibus ,quam mediocris. Maximttt Monachtts 

 fermcne i8. E x E M p. Abraham , Ifaac ,& lacob cum virtu- 

 te poffederunt diuitias : Apoftoli fuerunt vii:uteptxditi,ftd 

 paupcrcs. Conftantinum Maguum, non fupplicanccm ds- 

 monibus , fed ipfumDcum verum colcntem , Deus tantis ter- 

 renis implcuit munetibus , quanta optarc nuUus auderet. 

 jiH^uJiinlib.^.de ciuit.Dei.c.t^. HlRROQi-yPH. Cadtt» 



