3^ 



Encyclop^dicE Lib. XXI. 



Vkms imperfedla eft, quse confifti: in !u<A.t. : vnde 

 viitiis ludlans, fcmiuirtus, & virtus per an.ilogiam di- 

 cicur : Gmci vocmt iyKfi.reii.v > Lmni coutineniiam: Ci- 

 ctio JifmUchrum viriitits. 



Ms con- 

 tlimcn* 

 tum vir- 



Conllan- 

 tia co- 

 Jumnti 



virucis. 



An virtus 

 h^roica 

 diSerat 

 f|«ecie ^ 

 «rolgari? 



Virtas 

 Jieroica 

 5h qoos 



# 



Jfrgcni* 

 Jieroica 

 tar4. 



R E G V L v£> 



i. Sinceritof eji virtntii primum condimftitum. 



Vlrtus quippc cfl: fimplci, non phalerata vel filcata. Hiflt 

 vctt.Tum illa foiiiuila : Rcilo pcdtoie, \A ell , ingeiiue ci- 

 tiaque liitTiniularioiicin. Sic qui yirbbiilt quod piobaadum cft, 

 damiiaiit quod Jamuandum cfc, re^tO pciTloie loquuntur. Qtii 

 niliil non proban:, auc niliil non damnant , non agunt rcilo 

 pciftore : vti nec hypocritx qiti rtmulandi & diflimulandi ar- 

 tem faditant. In hos tales optime qiiadr.-int illa adagia : aJ!- 

 nm Ciimmm , Simia in purptird , B.irhAteniii fnpientes , Paries 

 tlealkzrrn ; i-j" Bifions Mercnriiit , Aiitidin tinilo ,aliild infyxi- 

 de; item Comti fufercilio breuitr. Contia de (inccro hominc 

 reftc dicitur, qiiod fit fronte apcvta,lincrua paica,mente cUii- 

 sai quod fit totus tCrds atqiie rotundusiquod cor inlingua ge- 

 rat. Huc peitinet quod frideiicus II I. Inip. fi quandodon- 

 Iiliarios Vienns curiam ingrcdi vidcret, optare eft folitus , vt 

 ad vnum omncs priufqtiam intraicnt, dcponerenc duas peftes 

 Rcrumpubl firoulationem & diffimulationem. Vide /tnenm 

 Syiu. de diciisVriihrici. Q^uamuis autcm vii bonus interdum 

 fimularc poffit,& dolo bono agercfquo pcrtincnt ftiacegcmata 

 milicaria ;nunquaiti t.imcn tranfiUt limiccs linccritatis : quia 

 Jiajc non facic vt SefquiulylTcs , non vt i'roLcu<: politicus f de 

 quo dicitur , Politicus eft oinnishomo, )fcd vr Vlyffes, Scimi- 

 tatat Dauidem qui obfcruauit illarrircgulam: 

 Stnltitiamjimitliijfe Uco fapicnciafu/nma efl. 



I I. Conjiantcit cfl velMlcolimna ftfleutans JJilenili- 

 dijfir/mm tiirtutii paLuitim. 



VNde Sorrates foUtilseft diccre, vt ftatuamta fuibafi , ita 

 viruni viitutis ftuiliofura bono piopolico nixum immo- 

 tum efTe & qu.idratum Idcm Socratcs eodem fcmpcr vultu 

 reueifus eft domuir. quo cxicrat.Qiieinadmodum aucem con- 

 ftanria facit vt homo fit quadr.itus , ica inconltanua facic v6 

 homo fit Trocho vcifacilior, Chamslconcc mut ibilior Hinc 

 inconft^ns dicicur Chim.tra , Frotcus , Polypus, Evripus, Vcr- 

 tumnus, Cothurno vcifatilior , & deniquc homo Suoir.^iif/^ci- 

 t^--,dtiodccim ar.ium.^a3\r,\xis ailtem fa:pe prematur,nunquam 

 lamcn oneti ccdit, fed eft vclut hctba quxdicitur feirpcrui- 

 Ka. Quorefpexit Scipio AfricanuS , qui legatis Antiochi hoc 

 lefponfum dcdit:Neque Romanis , fi vincancur, animos mi- 

 nui.nequc fi viucant, rebuj fecundis infolefcerc. 



III. f^trtm ordinnH.iJiife communii non fpecie,/ed 

 gradn dijfert k virthte beroica. 



COnaeniunt cnim definitienc , adeoque fatma effcntialii 

 Vndc virtus hctoica datur pcr cmnes virtutis moralit 

 fpecies : vt quando diciinos iuftitiam, ptudenfiam, temperaa- 

 tiam heroicam. Sid Ariftides fuit prsditus iuflitia heroica.Sa- 

 lc>m.on prudcittia heroica.Iohan.Baptifta heroica tcmperantil 

 Herosfcilicctcft veluti Pharus inhoc vcl illo virtutisgcacrc. 

 Deordinariaaccipcillud Horatij: 



Uemo adeo fertts efi, qui non mitefcere fofftf, 

 Si moiio culturipntieniem accommodet aartm. 



IV. Heroica virtm mn cadit nijiirt heroica ingenia. 



D efl, talia quorum tcmpcramentum eft quiuta: , vt itadi- 

 , eflenti.x ; adcoque fe habet ad 4. tcmper.iment3 , cho- 

 lericum, fancuineum, phlegmaticnm, & meIanchoIicum,ficut 

 ccclum fe habet ad ctcmcnta. Hinc rcifc dicitur , Herculis 

 cothurnos non pode aptari infanti'.& Herculeos laboreSjHct- 

 tfulis clypeum , Hcrculis deniquc columnastequirerc uonni- 

 fi Hcrculem. 



V. DsM nonjingtilis annis , fedjeculi^ excitat 

 heroicaingenia. 



QVoties fcilicet vttlt rerormari mores vel artes,& fieri ma- 

 gnam aliquam reruinpubl. cataftrophcu. F.xemplo fint 

 Mofcs , lofua , S: Snmfon, rcformatores Ifraelis , Cyrus libe- 

 rator ludxorum.AIeicandcr M.rcformator luiusPerfici, lulius 

 Cxfarauthor Monarchix apud Romanos, Conftantinus M. 

 primus orthodox» tcligionis dcfcnfor , Carolus M.Gcrmanis 

 vetbrmator Idcmiudicium efto dc artibus , inquibus heroes 

 &S velut Atl.-.ntcs cxciteninc Plato , Ariftotelcs,Thomas Aqui- 

 nas , Picus Mirandula, Fjiafmus , Mel.Tnchthon. Sic in reli- 

 gionis nf gotio fasifli -^.pc.loii fc martyrcj fHcrnnt prxditi he- 



I 



loicavirtute fpirituali.Inmcchanicis deniqUcDeui ctiam cx- 



citauit hcroicasnaturas vt Atchi;riedcm,Albcrcum Durenirii, 

 &c. Hxc vircus vocatur diuina duas ob caufas ■ tura quia ili- 

 iiinicus pocias immifla quam acquifita videtur , adcoquc cft 

 diuuium quid & afflacus diuinus : tum quia homincs hjc tili 

 viicuce prxditi a'd Dei pocius nacuram altcnderc, quamadhu- 

 manam foitem fe dcmittcte vidcntur. 



VI. Tres fnnt effentiales pnrtes virtutis heroicii\iT/)p6tni . P^rtes 



,. . p ' , . ' y:r:utij 



e.vtaorciinaniii jme raptttf diuintts , conjt.imia itimrna, hcrolc» 

 fcUciTas mcrtdihdis : qtta trta Ittlitt.' Cafirfic effiitHs ejl: 4"*- 

 r««», Fidii Fici. 



IMpettff cft vocatlo diuina intcrna fc extraordiaariaivt quan- 

 do J^l^fcs intcrftcic .^-gyptium. Sic VYicIefus , Huffus ,j£ 

 Luchciiis tali fuerunt impctu pr^rditi , qumdo fulceperunt 

 rcformationcm rcligionis. Coniianiic eft,qua hcroes fic a Dco 

 confirraantui in fuo propofitp vt nullis minis, machinis ,tort- 

 mentis , ii procellis a luo cuifu dimoucri fe pa[i.intut, oiiiiii.A- 

 quc cctriculamcntahabeancpro brutis fuiminibns ritavchic 

 locumhabcatillud : ?M'f«ri» »3C ^t/w/ »^» me tio. Hanc con- 

 ftantiamfequitur /e//V/.-«(. Nam opasI>ei in heioibus non 

 potcft non fclicem fprtiri exitum , ita vc virtus hcroica fit 

 vcluti pa!ma,qux qub liiagis ptcmitur,c6 magis emeigit,coii- 

 traque onus nitituf & tandcm e contcmtibus cxit j vt canif 

 Poeca. 



VII. fiirf»» heroica interdnm eflfiahUum, interdum virtme 



fi.^gellum Det^ v: Deifi 



vtatai? 



NAmquoticsEcclcfias&Refp qujc ficut ftells oriuntut 

 & occidunc, & vt luna ijitremcntum & decremoncuin 

 capiunt ,erigcrc Dcus vulc & inftauratc vel peffundarc, totics 

 hcroas excitat,qui vivtute & fclicitatc lua bonis prolint, malis 

 noceant,& omnia in inccgtura reftituaiit- Sic Attila fc voca- 

 uit flagellum Dei. At Cyrus fuit nutritius Ecclefix pius , felix, 

 auguftus. HicquEvi f<jlet,An viitus hetoica etiam cadat iQ 

 foeminam Rcfp Onmiiio SicDcbora,Araa^oncs,& Elifabeiha 

 Anglii legina prxditx fuciunt heroica foicitudine , & Lucie- 

 tia caftitace heroica. 



VIII. VirtHti heroiciS oppeniiur feritat fiiic l>efiia!itaf, Virtotf* 

 i^Hi dicitur confcieniia dedoletnia , eaque fictmdum am- opoofi- 

 «».1 vitiormt genera. »»">, 



Hj£c eftviciumttuo liienS eftauerfa abomni humanita- 

 tis fenfu.Sic Abfalomisfericas fuit inobedientia aduiJifu^S 

 patiem.Neronis fericas fuitcrudelitas. Atque ha;c fetitas dici- 

 tur moralis ,item afF.-ftata, accerfita,& culpabilisicuiapponi- 

 tur feritas miferabilis, qualis cft phteneticotum & Anthiopo- 

 fiigorum in India onininoque Nomadmti. Prioris feiitatrs 

 cxempla confpciftiota fueriint Gigaates,Titanes,8t Cjcloges: 

 vnde illxphrafcs t:t,i\te.x\!.x\r,tjigantif.%rt , Gi^antum pu^na , Gi- 

 gantum arrogantia , Gigantum jmterculid, Giganteum'nomen,Tl- 

 tanict<m iiieri , id efi.trjgictim^ t.iurictim , Titanicus njfelitu,Cf- 

 clofica Mtifica , Cjclopica vila , Cyclopiciim monftriim, Cydopiim 

 more ,Cyclopic;» chtuittn , Cyclopis dcnnm ,Cyclopsexci.eatM4, 

 Huc pertinct fabula de Cltce, tjUEC poculo & virga 

 In porcos quondamficios mumiiit ytyffis. 



t X. Vlrt/fi lnElans cfi , cum inpugna rati» 

 vincit affeRwn. 



HAc eft viitus inchoata , fiue difpofitio ad virtutcm per- 

 feftam. Huic opponitui vitium impcrfedlum quando in 

 pugna lationis & afFcdius vincic afFcdus Hurufmodi lufta fuit 

 ctiam in Ethnicisiqus accutat^ difcernenda cft a ludta pecca- 

 toiis refipifcentis , vbi caro & fpiiitus pugnant. Hic cnim 

 pugna eft nota ekftionis. Hanc defciibic Apoftolus Rows.y. 

 fcstcrurain luiftarationis & afFeiSunm cft adhibenda virtus 

 tanquarh gladiusDelphicus : & cum nodus folui non potcfl, 

 debet incidi ,quemadmodum Alcxandcr foluic nodura Goi- 

 dinm.Prsteiea fic pugnandum eft ia afFeftus , non vt nc vin- 

 camui, ( nam id parum, ) fcdvt vincamus ipfi:non vt ad illas 

 vererum exoliua , gramine, quercu,aut ilice coronas curra- 

 niu5,fed ad eas qus digniores , quam quaj cx lauro, vel auro. 

 Ncmpc fpes illi pisEmioium calcftium in his factls ceitamini- 

 bus pio coioiiis , nobis ceito penfitands , fi athleca: fiimi fue- 

 rimus.Sicitaquccogitandum , duin parimurinhoc ducll<|i,& 

 vclutimonomachiaDauidis & Goliathi, iioncfre pocnam ; fcd 

 malitiamjnon conuptionem,fcd cxpurgationem.vc fic in auro, 

 quod feptima flamma rccoxit.Mundas quippc eft fornax, im- 

 pij palea;iuftiaurum,calamitas ^gnis.sarifaber Dcus. Demus 

 itaqac operam vt non palea fimus fed aurum : quod fiet, fi in 

 fuo impcrio rcgnarc nicntein noftra tantifper patiemur,aoncc 

 decurfo brcuis huius vics laboiiof* acpalxftrsplcno ftadio, 



brau;ur& 



VirtHs I*- 



