54 



Encyclop^di^ Lib. X X I. 



Obftinatio cauen- 

 K(iwi.i.^'.5.i.r«»7. 



OBSTINATIO. Sbntenti.« 



daD(r«f.io.x'.i6.I'/«'-9S-'^SP''''"-^*-'^--9 c r 



,!.,i3.H.^.3.^.8.ii.>5.SalV"ahamligacas.noafertoaheno 



led mea ferica voiuntate. VUlemcum t , 



- 1 c -1 • £■ ,r Fv ncviipiAaenun vo^untace tacia eu 



coniuetudo, & dum conlUetudim nou refiftitur faAaeft ne- 

 ccffitas. Quibafdamannulis fibiannc.is , tenebacmeftr.de 

 duta ferui;^. AH,uim:6.Co„f.j].^^c cumu^cundia.aut pe - 

 tinacii rccle difputari poteft. Ou. i . defimb. Inut.hter ahquid 

 concuprfccrc, &in co pcrfcuer.intcr moran, ex.t.o vicina cft 

 ca dulcedo. PV... Af..v./;^.7 •^"■tmac.a qu. errant.non f un t fa- 

 cile curab.lcs.r/.»;«.'« «.f«/V^.«-6-'-^- i • Homm.bus n.m.a 

 percinacia atquearrogautia ..ccidcre folct, vt eo recurrant & 

 id cupidifllmeappctant.quod paulo antc contemfer..it.C.^r. 

 .h bHlo chUL Ad.vg i A . Oftrei in morem hirct:Mord.cus te- 

 lere-Toto corpo.e:Oitrnibus vnguicuhs.Gladiator.oanimo: 

 Gtadura fi^-crc. Exbmpla. Caim , Pha.ao , ludsitemporc 

 Chris ri,& varij fophiftx,ciui fcntentiam lemel conceptam 

 iwordicus defenduut , ncquc veritati manus dant.quando er- 

 roris funt conuiai. Hi debcbantco£;itare illud Ar.ftotchs m 

 Ethicis ad Nicomachum- iHc de ideis contrapra-ceptorem 

 Pi3tonemdifputatu!us,prqf.tur,vcrii;atispotiovemrat.onem, 

 qaimamicit.x afc habcBdam-cum philofophorum fit, vcti 

 t«cis tuend.r caufa vcl fua ipforum decreta euerccre. Hiero« 

 GLY PH 1 c 1 M. Oftieorum fiue conchyliorum natura cft, ca- 

 pilLamearisquibufda.Ti incer fc cohxrerc. Poceft itaque hoc 

 ani.nalis ^enus hierogWphicc nota.e obftinacu.Ti & pert.na- 

 cstTi. Huc etiam pertinccilludjGermanomm : tr/><j»^«* «» 

 'vvie einkUtt. 



C A P V T V. 



Df Cognatis & oppojitis virttitis moralis. 



Pr^cepta. 



t,^i O G N A T A virturis moralis funt virtus in- 

 ^^ relkaualis, vt lapientia , icientia,2cc. & virtus 

 jheologica,vt fides,fpes,& charicas. 



Oppollta virtutis moralis funt vitium morale , & 

 fimulatio virtutis moralis. 



Vitium morale eil habitus cum peruerfa ratione 

 cleiliuus. 



Eftque excedens, Vel deficiens. 



Vitium excedens (^ft , pej: quod hotno a mcdio ad 

 nimium declinat.. 



Vitium deficienseft , per quod homo a medio ad 

 parum feu nimium declin.ir. 



Simulatio virtutis moralis eft , qua homo impro- 



idfc 



alien- 



Vitij for- 

 sn« quid? 



bus fpeciem apparcntem vucutis mduit, 

 dum alios, 



R E G V L .«. 



t. ritijforma ejl recejfM a medio. 



ATque hic receffus facit vt vicia fiiic pa.ia definitions.fed 

 non gradu.quod ica patet Receflus ifte eft vcl defcdus, 

 vel exceifus.Vtcrque cll: dolus,vel culpa Et rurfus vtrumque 

 illiid opponicar virtuti vcl priuatiu^ , quatcnus fpeftatur ca- 

 lentia boni ; vcl contrati^: quatenus fpedtatur adus & habi- 

 tusmalus.Dc/^^eftvitiuinjquodexanimolcEdcndiproficifci- 

 lut, & vfitat^ dicitur dolus malus:datut cnim & dolus bonus, 

 vt i'n bello funt ftratagemata feu fophifmata beUica. Calfa 

 eft vitiumcximprudentiaortum. Eftque i. tar^i cum quis 

 pet craffam ignorantiam peccat : v t quando aliquis ex|monte 

 deaoluit lapides in viam,quam multi neceffe habent praetcri- 

 le, &qnando pr.xcptor modum cxcedit in calli^ando difci- 

 pulo, autmedicusindofimcdicamenti. i. /.£»«; ciimquis 

 nonadhibcccamdil!gcntiam,quam ho.no coiifideratus pra- 

 ftarelokf, vcquaiido parences Christi ,ipfum duodccen- 

 aem reliqucrunt Hicrofolymis. j.LeuiifimaiCum quis adhibec 

 s^uidem diligc.-itiam, fcd nonfummsttn. Quale.n culpam ad- 

 mifit Adraftus apud Herodotu.n , qui, cum in venatione ha- 

 ftam in aprum torqucret,aberrante iftu Crosfi fiiium interfe- 

 cic. Talem ctiam committit cxmentarius, cui in tedo labo- 

 ranti ccwula c."ccidic,qua: prxccreuntem interimit.Dehac cul- 

 pa dici fjlet : Caufa tor tiia Uberar .) taritD,fednon a toto.ViX- 

 terca vitium eft vel infirmitas , vel malitia. Ad infirmitatera 

 pbrtinet ignorantia nfgatiua, feu pur:K negationis : ad mali- 

 tiara io-iiorantiaaffcftata,fophiftica. feu prau.! difpofitionis. 

 Vitiumdenique fa:peinduitlaruam virtutis,ita vt non videa- 

 lui receclercamedio.Ethic teueantut duse iegul.K : i.Jiutex 



faBi^enere ^formalitcr bontt efi aHiOy ex dreum^antia fieri fe - 

 tefi Tt.aLi : vt,freqaentarc tcmplum eft bonuiB,fed male agcn- 

 do fit malum : fi Bempehypociita hoc faciat,vt vidcatur co- 

 ramhominibus.Huc pcrtinet diftum vulgatum : Dewefire^ 

 mtmeralor aduerbiorum^noninlieEiinorHm : Sc vcrfus, 

 AdieHiua fttrurr, profemt adierbia mullum j 

 Honbonntamfenfat qiiam benefaHaDem. 

 1 . A^io , quA exfaSifHigenere mala efi,profter circum{ian~ 

 tiam bonam ,peri nonfotefi hma : etfi poffit indiiere fpeciim boni. 

 Hic quceritur ; Vtrum vitium fit detcftabilius, illudne, quod 

 induit fpcciem boni,an vero iftud,quodmaximediftat a mc- 

 dio ! Refp. Prius illud hoc nomine cenfetut magis noxium, 

 quiafaciliuspoteftnosdecipere : porterius,qu6d fua natura 

 fit hortibilius. 



1 1. f^ititim opponttur virtuti ccntrarie &priHatitte.EtJt 



vitittmfn paruum, dicitnr error &c inRtmias-Ji Jit 



grande,dicitHr fcelus & facinus : fiplane 



ohnorme , dicittir beftialitas. 



COntrarie:c^VL3xexx\it aftus vcl etiam habitus bonus oppo- 

 nitur aiftui ycI habitui malo. Priuatiue , quatcnus virtus 

 tanquam habitus opponitur vitio, tanquam priuarioni. Hic 

 non ab te fuerit , paucis rccitarcdefcr.ptionem mundivitio- 

 rum, ingeniofamillam minimcquc ridiculam , qux extatin 

 librojcui hic cft titulus: Mundm alter (jy idtm. Mw d.'/i^ fuor" 

 bif vitiortim dicitui Crapulia , diuiia in quinquc partcs.Prima 

 pars eft ?amfhagcnia, fcu terra Gulonum, inqua (unt InfulsB 

 fainclicx,Planities,Patellaria,Colles Zukcri),vibs Cibinium, 

 campi Offulix & Lardaui; metropoliseftArtocrcopolis. Hi« 

 legesin templo Pamisrecitantur : VentcicftDeus:Pampha- 

 goiicspcrpetuum bellum gerunc:infigniarcg.ii (unt Digere, 

 lmpera:voces foknnes,Vtcrc,Fruere:l:aniilix prxcipux funt, 

 Bucconum.Comedonum : Ventriconum,&Palatinorum. Se- 

 cunda pars Crapulix eft ■'er a ebriifa , diuifa in OEnocriam 

 fcu Phro:niam,& Lupulaniam fcu Zyth'ccniam:vbifuntequi- 

 tes aurei doli],facrificia Bacchi pcrpetua:lacus Mcthius,pctc- 

 grinatio ad S.Vtrem,vrbcs varis,liacchera,Cadilla,Chytrxa, 

 Vomitoria.Tcrtia pars eft yirajiui.x, feu tcrra fosminarum,iti 

 qua h.c icciones:Linguadocia,Aniazonia,Aphrodyfia,Aman- 

 tiiia,Eugynia,Rifia maiorjRifia minor,Plorauia, Rixatia:Par- 

 Limetu.n ibi perpctuura:ara lunonis : fceptrum facefque funt 

 plumx & fpecula:Superbia dca. C^uarta pars cd Wii/o»i<?,feu 

 terra ftultorii vaftiffima & populofilfima, cuius quinque funt 

 prouiixcix ; Moronia fcil. Variana fcu mobilis, Afpera, Feli):> 

 Earaa,& Pia. ^uinta pais cft Lniierniitjtexiz fcil.furii,quorum 

 dcaeftLaueina , qux diuiditurinTerramlatronum , Furto- 

 franciam,Phlagianam,& Codiciam feu terrani auaritix. Vide 

 pr?diftum libellum illuftratum tabulis mjtho-geographicis. 



III. Vitittm efi habitm rna^m ; peccatum , a£iui 

 maltii ; vitioJitM, ipfa malitia. 



Hlnc Ariiiotelei ■y.I.tJiic. Sicom. vitium compara: hydropi, 

 fcu fiti permanenti.Et Auguflin.lib.de ferfeHione iufiitiA 

 r.^.fimileeffe dicit vitium cuDuitati.pcccatum vero claudica- 

 tioni.Sicut enim curuitas cft qualitas,permanens,i qna oritur 

 clauuicatio tanquam effeftum a fua causa: ita etiamvitium 

 eit qualitas permanens^a qua oritur aftio vitiofa.Potro vitio- 

 fitas eft pura puta ptiuatio bjOnitatis alicui enti incffc debitac, 

 ac proindc eftnon-ens, ac vitium eft: ensmaIum,vtpote quod 

 connotat habitum. Et ita quidem in accurato dicendi genere 

 hxc vocabuladiftinguuntur ; atin vulgaricoufunduntur. 



I V. Fitittm morale mn contrahitur vno peccandi aHu. 



NAm quia eft habitus ptoxreticus viio aftu non acquiri- 

 tur,fed affuetudine,qux cottat ex multis adtib. iteratis. 



Vitiurr, 

 vt virtucj 

 oppona- 

 tut? 



Vitium, 

 peccatu, 

 {Sc vitioli- 

 tas dittc- 

 runt. 



Vmum 

 tnorale vt 

 conttaUi- 

 tut? 



V . In comparatione virtutii cumfuis extremis triplex "^"f^^t 



r-t I » r • op(>o'"'" 



jpeaanda efl oppofitio. virtmis 



VT virtus eft naturalis , intclleiftualis , vel moralis : ita «c vitij. 

 etv.m vitium eftnaturale,intelleduale, vel morale.De 

 folomoralihicagitur:inquo triplex occurrit oppofitio. Vri- 

 waeft medi) & extremorum, vbi virtusfuis extren-.isita op- 

 poBitur,vt alterumexcedat feu fuperet, alterum deficiat feu 

 fupcrctur : atquc ita cum vno extremorum comparata fit ma- 

 ius quid, cum altero autem comparata'fit minus quid. >>(•««- 

 dat^ extremorum inter fefc : vbi maior eft pugna duorum 

 extremorum vitioium'inter fefe,quam cum virtute:cum quia 

 excrema a fe inuiccm lorgius diftant , quam amedio ; tunx 

 quia maior eft diffimilitudo inter extrcraa , quam inter rac- 

 dium & cxtremum. Vnde fit.vt vitium intcrdum virtutis fpe- 

 ciem induat.Nam,vtIuuenalis canic Satyr.4. 

 laUit nos ■vitinni Jpecie virtutu ^ -vrrbra. 



Cumquoconfentit illudOuidij : 

 tit malafunt 'viiin» bonis, erroref^b ilii 

 P« vitio virtm erimina f».fi tttlit. 

 .-,) lertla 



