56 



Encyclop^dte Lib.X X I. 



Cum hac diulfione concidit illa : Viitus cft vel phyf.ca, 

 quSpTrficitres naturS conftantcs : vel morahs fea etl,i« & 

 ciuilis , qux perficit virum bonum : vel rat.on.il.s , qu« con- 

 ftituit virun^fapientem, & alias dicit..r y.rtus d.anoet.ca 

 & intellediua, feu i.nellcaualis: vel d.u.na, qua: format 

 Chriftianum. Vittutes ab Ariftotele expl.catas ..icludunt 

 Voci memoriali .>^^«<p«'<^, cuius exphcat.o hasc cft : lA-O- 



iJrfxTnXicc ,<pixia,tetd^; , nftK^IS, ilyjtfoinvsi, Alij dicunt i.<nu~ 



fji^Tmti^ouid •■ & ita aiiSfttx. & m(pfojvtii , id eft, fortitudo & 



temperantia proponuntur , tanquam duo virtutum 



moralium capita. Conimbricenfes difp. Eth.S. 



art.i. virtutes diuidunt in intelledua- 



les, & morales , hoc ordine : 



■ f Intelleaualis<( 



f-Theoretica, feu contcmplatiua : vt Saplentia , &c. 



Crradica : vt Prudeatia, &c. 



fVoluntatc luftitia ; cuius partes<( fit 



f Intcgran- <Dcclinare a malo. 

 tes funt 'Facere bonum. 



5 Generalis. 

 Subieftiux j i- ^ Particularis. 

 feu fpecies j 

 funt , qu6d"S 



Vl R.TVS<( 



I 



'Difttibu- c Remuneratiua. 

 tiua. <■ Punitiua. 



Moralis in -^ Appetltu concupifccndi Tcmperantiaicuiuj partes^ Subieftx 



I 



^. Appetitu irafcendi Fortltudo i culus partes-^ 



Vwi. •( Commutatiua : cuius aftus numerant ii.vt 

 I funt Emtio, Venditio, Vfusfrudus, Nu- 

 I dus vfus , Locatio paffiua , Conduftio, 

 I Adio deponenda.Acceptio pi^noris, Fi- 

 I deiuflio , Promiflio fimplex , Stipulatio» 

 ^ Tranfadio. 

 fReligio. 

 I Pietas. 

 I Obfcruantia. 

 i.PotentiaIes< Obedientia. 

 Veritas. 

 Gratitudo. 

 Liberalitas. 

 AfFabilitas. 

 V^Amicitia. 



f Integran- c Verecundia. 

 tes <■ Honeftas. 



Abft.nentia. 

 Sobrietas. 

 Caftitas. 

 Pudicitia. 



f Co.itincntia. Manfuetudo. 

 I Clementia. Modeftia. 

 LPotentiales^ Humilitas. Studiofitas. 

 I Moderatio. ^iiiamxiu. 

 V^Ornatus. Simplicitas. 

 fFiducia, feu Magnanimitas. 

 I Magnificentia. 

 flntegrantcs.^ 

 I 1 Patientia & Longanimitas. 



{ 



\.Perfeuerantia& Conftantia. 



motum 



In 



plantaconfi-y 

 ilderantur 



Subieftae nullae funt ; quia fortitudo vctfatur circa 

 ! materiam valde fpecialcm. 

 LPotentiales esedem funt integrantes. 



locantur. Et haec quatuor dicuntur virtutes cardinalcs,qu64 

 vt forescardinalibus:ita illisomnismoralis vitae honeftas& 

 fanftitas fulciatut. Reliquae dicuntut fubieftiujc , quod fub- 

 feruiant cardinalibus. lohannes Cafus in fpeculo morali pro- 

 ponit hanc virtutum & vitiorum tabulam. • 



/ 



f IruiSus : nerape Ielltitaf,qax eftomnium virtutum palma. 



f Intelleiftuales : vt Intelligentia, Scientia , Sapientia, Prudcntia, & Ars. 



f I. r««;Vtti/» i quae eft columna ciuitatis : cuius oppo- C Audacia. 

 fita funt <■ Timor. 



z. t,.Temp 



fiib qua (Jontinentta : cu.us oppoli 

 4. 5. Magwficentia , fub qua cft 'JberalitM , quac eft f Prodigalitas. 



reip. velut gaza. Huius oppofita funt <■ Auaritia. 



6.7. MagnanimitM ; fub qua eft SiodeHia, qux eft re- -.Seditiofa 

 £ta honorum appetcndorum norma. Eius oppo- i ambitio. 

 fita funt i PufiUanimi- 



V tas. 

 g. Manfuetudo ; qax eft furentium afFecSuum do- 5 Iracundia. 

 mina.Huius oppofita funt ^ Lenitudo. 



Si malis dichotomlaifl , habc iftam. Virtus eft vcl intelle- 

 flualis,vt Prudentia::vel moralis,eaque in appetitu,vel Mytxa, 

 rationali, puta in voIuntatc,vt lultitiae^vel in '^m^jvfiky.StConcu- 

 f«/?i^//5,vtTempcrantia:vel in '^ftiKiS, iri7fcil/ili,yt Fottitudo. 

 Sic igitur prudentia & iuftitia in xtyu.^ tanquam in arce col- 



Palmites ; vt funt vlr- 

 tutes, a quibus fru- 

 ftus , nempc felici-.{ 

 tas pendet.Sunt au- | 

 tem virtutes 



nperantia ; quae eft voluptatum habena; C Libido. 



lua Continentia : cuius oppofita funt ' Natura; ftupor. 



VMoraks, vt.^ 



! ; quae eft in jocis honeftis dulcis quafi c Scurrilitas. 

 la. Eius opofita funt ' Rufticitas. 



9. AjfihilitM ; quae eft facetiarum regula. Huius op- C Adulatio. 

 pofita funt ^ Moiofitas. 



10. CemilM; 

 philomela. mus opol 



11. luliitia ; qu£E eft humanarum adionum C Da.Tinam inferre. 

 trutina. Huius oppofita funt ^ Damnum pati. 



II. Amicitia ; quje eft animorum in virtutc quafi vin- C Indulgentlaf 



culum aut catena. Huius oppofitafunt c Odium. 



1 3 . Vcritiu ; quae eft certa diiftorura fado.umque c Airogantia. 

 regula. Eius oppofita funt ' Diflimulatio. 



Radix ; nempe H umill t m ,c[nx eft primus veiuti gradus in fcala virtutum , & quafi C Superbia. 

 U fibra, qaa iuter fe vniuntur omnes. Huius oppofita funt c Abicilio animi. 



Ia 



