46 



Encyclop^di^ Lib.X X I. 



Veneris nolunt vefcicarnibusritcm Epiciuciis& Cyclopicus 

 Dci contcnuus, qualis ab Homcio dclcnbituL- Otljijj.^. 



He hibeMfuferns ,-vt ego -veredrve, colemve , 

 NilCyclope, enim lUit^^rum m>"i'>'>' curanr. 

 Humil.tM erga Denm elt , qua memctcs noftri immundi- 

 tiei libentes nos fubiicimus diuina; maicftati : & quando arca- 

 Txos Sciiinutx fcniiis nos alfeciuimur , eos rcueremur potius, 

 quAm rcprobamus, vt ait Dionyfius Alexandrinus. Cum hac 

 pui;n.at fupcrbia , qu.c cll fine timore Dei : ciiius cxcmplura 

 claiilfimiiin (in:;uli in nobis ipfis cernere ponunius. Patientia 

 eft , qua obcdimus Dco in tolcrandis aduerfis. Cum hac pu- 

 ^'nat impatienlia irafccns Deo in a-rumnis , vt in lobo , lere- 

 jniajfraclitis vagantibiis pcr dt;lcrtum,in Catonc, CiceronC, 

 &c. & hvpocritica tolcrantia cruciacaum fponte acceifito- 

 rmn,vt in ercniicis Si monachis flagcIiatonbus.Pe-iyiwera».'»* 

 e(I,quaconftantcr Deoadha-remus.Cum hac pugnat dcfcdio 

 a Dco,& ptrtiiiaciain fupcrllitionc.Harum virrucum lucidif- 

 fima fpccula funt Carolus M Hcnricus Auccps , Henricus 

 Banibcrgcnfis 5: alij,quidoniit!scchnicis delcucrunt idola,& 

 coegcruncdomitos audire veramdodrinam : in qua ipfimcc 

 quoquc pctfcucrjrunt. Et Carolus M in inftitutionc cpifco- 

 patus Hamburgcnfis fcripfit : Volumus gentem Saxonlcam 

 non nobis, fcd Deo lcruirc rctcnta libertate. Gejlw externtn, 

 quod dcbcnius Deum honorarc, debct elic conformis virtu* 

 tibus primi pta:ccpti iam cxpofitis. Initocntio Veied , qua fo- 

 lum Dcum ardcnter & frcqucnter rogamus , vt nobis adfit. 

 Cum hac pugnat oniilho inuocationis ; inuocacio echnica, 

 Tuicica, idololatrica; & inuocatio mortuoriim. Inuocatio 

 auccm non cxcitat DL-um, qui clt omnifcius, fcd nos Gr,itia~ 

 rum aciio cd , qui Dcum toto & deuoto pcdore laudamus ob 

 beneficia nobis data. Huic repugnant ingratitudo &; hypo- 

 critica gratitudo.qualis cftPharifa:i,i.«r. 1 S.ConfcjJio eli:, qua 

 coram hominibus ccftacamfjcimus nollram de Dco fcncen- 

 tiam.nihil moraci fupplicia. Huiuscxcmpla funt Danicl in- 

 ter lconcs,Matthatias patct lud.c Maccabii,omnes apoftoli, 

 Paulus , & marcyres , vc Laurenciusin craticula , 3c Igaacius; 

 qui cum in circo bcftiis obiiccictur , Fra»zite , inquit, me, (y 

 comminuite inflarjrratii,-ur liam p^tnis Chrifio gnuto'. Cum hac 

 pugnac pcrcinacia impia dcfcndcndis erroribus,qi.ialis fuit 

 Scrueti,qui anno 15 ^i.Gcncua; combuftiis cft:& defefliofcu 

 negatio , cuiusinnumcrabiliacxcmplafucrunt confpcda fu- 

 pciiori fcculo in Principibus , ciuitatibus, dofloribus , & pri- 

 uatis.cum liber ContclTionis Auguftanxpromulgaretur.Ta- 

 lcsqaoque fucrunt Interimiftx.quiTiJ Intcrim amplexi funt. 

 7.vyJ'..?--j,>«/«f»eftinuocatio vcri Dei ,quapetimus vtfitnoftri 

 fennonis teftis, &fallcntcs puniat. Lcgitimum autemiura- 

 mcntum cft , quod vcl imponitur a magiftratu , & dicitur 

 i.THKiat, vel fufcipitur cogente vocatione. Dc hoc gcnere 'fo- 

 er.ites aii Demonicum a\z : luramentum a magiftratuirapofi- 

 tumpropccr duas caufas fufcipito : aut vt tcipfum curpi cri- 

 mincliberes , auc vt amicoscxpcticulis ferues. Devtilitatc 

 Jegitimi iuramcnti dicit poeca : 



'A«J)to5 ^"tvofKH yjijtii mloTTiS-lv a/ptiav' 

 Viri fcruantis iuramentiimpofleritof fAicior erit. 

 Et Paufaniasin Arcadicis refert,Philippi rcgis Macedonix !i- 

 beros ideo in tantas incidilTc calamitates, qniapatcromnia 

 promi(ra,paifla,& iuramcntaconculcaucrit. Pugnantcum lc- 

 gitimo iuramentofophifticK & calumniofi intcrpretationcs 

 iuramentoruin ,iuramentaimpia, vt monachorum; periuria 

 jnagiftraruurn,mercatorum,& omnium Chrirtianorum; quia 

 omnes violamus iaramcntum , quod Deopra:ftitimus in ba- 

 ptifmo. Obfernatio certi temporu ficri , facrorumijj iflo tempore 

 r:/««OTcft,quaconuenimus temporc certo, Dciimque in pu- 

 blica pancgyrilaudamus. Vultcniin Dcus, aathor cemporis, 

 vt certum aliquod tempus impendamusculcui eius. Atque 

 hoc diiflat natura. Hinc TibuUus : 



Luce facra requiefcnt humtu , reqniefcat arator: 

 Et grat4i fulpenfo vomere ce']et opfu. 

 EtlieniinD,;usfit fpiritus,locatamen facra , templa facra, & 

 resfacrx ipfius cultui deftinantur: quia nos fumus corporci 

 talibufquerebus excitamur, & aequum cft,vtrerum corpora- 

 lium datorijCorporibus noltris rebufquc corporeis feruiamus. 



FLORILEGIVM. 



PIETAS. Sentent. Pictas & impietas non Deo, 

 fcd homini prodeft aut nocet, ib j j Pictas eft mignus qux- 

 ftus,i.r«OT.4.& 6. PenesDcumnec pictas fine iuftitia cft.ne- 

 que finepietatc iuftitia , nec fine pictatc ccelefti fcnfus , fine 

 bonitate squitas , fine a;quitace bonitashabetur. Virtutes Ci 

 feparata; func,di!abuntur:xquitas fine bonitate fa:uitia eft, & 

 iufticiafinc piccate crudelitas eft.C/j;-^/»/?./:'/-»;.!^?. Pictas cft 

 iuftitia aducrfus Deum Cic. i. de ntt. deir. Pictas fundamcn- 

 tum cft omuium vircucum Id. pro PUnc. Homo nacus eft co- 

 lcndiDcigratia, qui nos ideo gcnerauit, vt fcruiamus. LaB. 

 iib. 3 . cap. j,. Confiliorum gubernaculum fit lex diuiua. Cyfr. 



Primuseft dcorum cultus, deoscredcre ,dcindc illis rcddorc 

 i-aaieftatcin fuam. Sen.epifl. 96. Pietatiscft , ita dc Deo loqui, 

 Vt eft. Bias. ^i ^ ^zs^; <->io]i cm £e^.^«v : Non dccct cum Dco 

 contendere. i^ind. hym. 1. Pyth. Omnis fapientia hominisin 

 hoc vno eftjVtDcumcognofcat, &colat. LaB. lib. 4. dei/er. 

 fap.cap. i8. Ha;cfapicntiacft lumcn cordis humani. Id.lib.t. 

 de orig.err.cap.j. Qjri qu.xrit, an Deus fit,non verbis, fcd fu- 

 ftibus rcfutandus. Diog. Laert. Tisf ,2KAo/4"Sf «>««j»s «»«f, 

 Cn (^j)» iiiirtoii; y^ an^^io";. ylWiflh. Euirtoeici iTn^n/uii 9^^' %^~ 

 tj-Hos , Tietof rfl fcientia diuini cuUm. Zeno. Clttic. Animus 

 pius maiorc fuiparcc illic eft , vnde defccndit. Scnec.epift.4i. 

 CJucmadmodum radij Solis contingunt quidem tetrain , fcd 

 ibifunt, vndc mictuncur : fit animus magnus & faccr , & in 

 hoc dcmiffus, vt propius quidem diuina nolfemus, conuerfa- 

 tur quidem nobifcuin,fed hxret originifua:. Id.ibiii.HKpHhtifoi 

 iofn~; ©£» fivhfiii. Fcftilumma, Dci eft inemoria V«7M»r. 

 notxJeAiTfi&^ajeJf 1» i3^ti)ir^ tJ0£ J. In alto non altum fapcre, 

 Dco chaiiirimum , apud homines rariflimum. Ber?ih Piecatis 

 ert fpernerc mundum. Munduni cnim fpcrncrc , eft Deum 

 eligerc. Obiicitcaro: At pius eligit crucem. Regcrit piusr- 

 Quisnon lubcnsaurum argento, fiiiccin gcmina, vitruin la- 

 pide vitiofo commutarct ? At amici ofFcnduntur? Quid tuin? 

 lucuudiorcs cum obtincantur. At rainuuntur rcs ? Sed crcf- 

 cunt opes illae ,quasnec tinea; demoliuntur , nec tollunt fu- 

 rcs. Definimus elle in prctio apud mundum ? Scd probamui: 

 authore Chrifto. Placcmus paucioiibus ? Scdmclioiihus. 

 Mactefcit corpus? Sed faginatur animus. Marcefcit nitorcu- 

 tis ? Scd eniielcit decus animi. Carcmus voluptatibirs coi» 

 poris ? Sed frulini.U' internis. Sicut cnim non licer fulcaie 

 inarc finc pcriculo & vcntis , comparare carnfs finc oITibus, 

 bibere vinum fine f.ccibus ,colligctc frunlehtum fine paleis, 

 inel comederc fine infcllatione apium, rofas colIiL;'-re line 

 pidura fpinauim :ita ncc rcgnum Dci potcft nobis fine rri- 

 hulationibus obucnire. Anonym. S i M i L i T v D. JPietas a 

 C iccronc confcrtur fundamcnto , a Mantuano cynofurar: 

 pij in Scriptura comparantur lapidibus viuis , bonis pifcibus, 

 arboiibusplantatis adriuos aquarum, tcrra; bon.T:, tiitico, & 

 quercubus : a Chryfoftomo confcruncur cum niercatoic, qui 

 non lcntit laboris molcftiam. E x e m p. Abcl , Enoch.Noe, 

 Abraham immolaturus filium , Dauid , lolaphat , Ezcchias, 

 Daniel inter Icones , Conftantinus M Theodofius , Hono- 

 rius , Laurentius in craticula i Achcnicnfcs , quorum formu- 

 la in iuteiurando hxc crat : Fugnabo pro facrn , ^cum aliis 

 ^ folu/'. Icem Alcxander Scilerus Impcr. qui, cum Chriftia- 

 ni publicum quendam locum orandi gratia occupafient, con- 

 tra autem caupones quidain gcntilcs iam antc fuum effe con- 

 tendcient , audita controuerfia, etfi ipfe minimc Chriftia- 

 nus erat , rcfpondit , quoquo modo clTet , fatius cflc eo in 

 loco Dcuincoli , quamcauponas excrceri. Icem lohanncs- 

 Fridcric. Dux Saxoniie Eleftor , & Philip. HafTia: Landgia- 

 uius : Henricus denique Georgif Saxonix principis frateti 

 qui , cvim poft mortem huius lcgati diecrent , multumeire 

 paratx pecuni.i; , multum exquifitx fupellcftilis & argenti 

 plurimum a fratre reliiftum , qux fit confecucurus omnia, 

 modo voluntaci fratris de nihil immutando in rcli^ione 

 morein gerat , mox e vcftigio , Sanc , inquit , hxc vcftra le- 

 gatio plane mihi reprxfentat illud, de quo proditum elt ia 

 S. literis , ciim Satanas Chrifto pollicerctur totius mundi 

 regna , modo ptocumbcns ad pedes ipfum adorarct. An vcro 

 tanti cfTe apud mc putatis vllasopcs , vt carum causa vclini 

 ab agnita vcritatc, puraquc religione decedere?MuItuin certc 

 vos cxpcdatio vcftra fallit. Epiphanius Salaminc Cypri cpi- 

 fcopus, cum templo quodam veluin Chrifti, aut fandfi alicu- 

 ius iinaginem depiiftam vidifTct , fcidit , deditquc confilium 

 Ecclefix cuftodibus , vt pauperem potiiis mortuum inuoluc- 

 rcnc. Et licet Damafcenus fcribat , fimulachra ignbrantibus 

 literas elTe veluti trophacaconftituta,&Iicet Gregoiius dicat, 

 elTc libros laicorum : hxc ramcn fcntentia cft icfcrcnda in- 

 ter ca,qux Patribus ignofcenda potius , quam coinprobanda. 

 Rcdfe igitur Tljeodofnu /^ yalentinianu-s l.i.C . nernini itcere, 

 fanciuerunt, crucis fignum& Saluatoris nec in folo, nec in 

 lapide fculpendum. Et Plato canibus & lupis comparari, in- 

 quit, qui deos credunt donis placari lib.\o. de U. Et ideni ve- 

 tuit, dcorumfimulachraex auro & argento fieri. Quanquam 

 idcm hacin partc peccauit , quod fiinulachra dcoiumcx la- 

 pide & ligno fieri voluit : vt illo mentis ftabilitas, hoc men- 

 tis fragrantia fignificaretut. 



Pifturareligionis. 



CJuaenam age tam lacero veftita incedis amictu? 

 Relligio , fummi-vera P atru fobole . . 



Cur veftis tam vilis ? Opes contemno caducas. 

 CJuis libcr hic ? Patris lexveneranda mei. 



Cur nudum pedus ? Decet hoc candorvs amicam. 

 Cur innixa cruci ? Crux mihi grata quies. 



Curalata ? Homines doceo fiiper aflra -volare. 

 Curradians? ^enrii difuiiotenebras. 



Quid docec hoc frxnum ? Mentis cohiberefurores. 

 Cut tibimors premitur? Mers quiamortis ego. 



Huic 



