Ethic^ Cap. XII. 



55 



o.cmuni viicrit, cuius animum nec proriicT.i foituna fl.nu fiio 

 ctVetct ,ncc.idui-tUinftint;ct. Dcuuk cailcni vittusclt nio- 

 tkratioin omni rcrmonc &adionibus , caucns , Ncquid ni- 

 mit. Etcuni nicdiiim attinscte tcmpcr lit dilficilc, fempor 

 fcic ftudct niinus f.iccrc potiils quam nmiium. Ita mclius cll 

 minuscirc fcucrum.quam nimis crudclcm,nnm\s tcnipcran- 

 [1111, cjuamcbriofum. Sic M. Anton. fcrilnt Capitolinus om- 

 jiia crimiiia minorcfupplicio ,quam lci;ibus pIeflifolcat,pu- 

 niuille. Hinc Vlhi. lii>.i\.a[z rcrniciolillimum inomni vita, 

 »]Uod Nimium.pr.rcipue t.micn corpori,nnniiU]Uc i]uod gta- 

 uat cjuolibct modo vtilius. Ell infuper modciatio fcu pru- 

 dcntia amplcdcns mediocrcm vit.x llatum , nec appctens ni- 

 niis ma;:;nas fiuK^ioncs in fublimi talligio vitx , vt mouCt 

 vcrfus Pliocylidis.quem Arillotelescitat: 



Omn!» fu/if meliora i>irii mediocrihtt!, ipfe 

 Huic vrbi mediw ciiits iiirffe volc. 



Et fcitcHoratius : 

 A<ire»mq"ifqUK medwcritatcm \ 



Vill^if, tutti, ciiret obfoleli \ 



Sordibut tccii , caret intiidenda ^ 



Sobriii'! atila. 

 Ouidius ctiani hoc intellcxit .' 

 Vfilm edocioji tjuidijiiam crcdu amico , 



Viue tibi, ^ lori^e nomiiia magrn fuge^ 

 Viue tibi, quiintumq~ fotes priltiflrin 'vita , 

 Siuum prnluflri ftitmcn ab axe vcnif. 

 Ex his patet,appctitioncm gloria: modcratam regi hEc vit- 

 tute. llliusdico gloncE, dc ijuadicitur: 



(Jloria ■viriuns comes cfl , 'vt corporis vmbra. 

 H.Tcgloria cft approbatio Dci& proprix confcientiacrc- 

 ftc iudicantis ; & aliorum bonorum ac rcdc iudicantium ce- 

 lebratio, refpondcns ver.-c pietati erga Deum , eximix virtu- 

 ti ac bencmciitis erga Ecdcliam & Remp.Gloria namquc eft 

 Cliriftiana vcl mundana. IUa rcfcrt omnia ad gloriamDei, 

 idcuquc fub rationc mcdij , non vcro finis aut fcopi rcftc cx- 

 pctitur. Illa refert omnia ad fe tanquam ad fummum finem, 

 idcoque Diaboli geniiina cll fiiia. Huic virtuti quatuor ia 

 piiinis liiiaopponuntur: l.Vanitas & iadantia , immodice 

 & falso fe pr.xdicans : vt in Thrafonc ic Pyrgopolynice. De 

 Jiac Hom. lA. i. ait : 



Cc<r>m,emor.ire maltim eft ventofa ^ inania, verba. 

 1. J^mulacjo, dolens a!terumnobisantecellcre,& propterca 

 cupiens eum premete atit toUeie.ne nos inferiorcs ducamur.' 

 Ita Saul inuidet glovix Dauidis, Cain Abelo, Aharon & Ma- 

 ria Mofi ; Eufcbius epifcopus Cxfarienfis inuidet Bafilio De- 

 metrius epifcopus Alexandrinus concipit flammas xroul.i- 

 tionis aduerfus Origenem! Themiftoclcs odit & pellit Ari- 

 ftidem xmulum , Peviclcs Cimoncra, Agefilaus Lyfandrum, 

 Sylla Marium. Cxlar Dompcium. 

 Nimirum 



«f y.l^ftiu; K(^/^H HSTlti, X. TtKtgvl TiKTUI 



Illuftre rcprelfx xmnlationis cxemplum refertura Plinio 

 lib, 5 y.de Apcllc,qui fuit in xmiilos beniguus.Hic quxritur, 

 An hxc fit vera modeftia, qua quis alios leipfo prxftantiores 

 exirtimat;Rcfp.Siciubet Apoltolus fhilip.z.v.:,. Hocvidetur 

 prima frontc pugnare cum iuilitii fed eft fallaciain voce 

 ^''(M,qux non gencralitcr accipicndaclt pro quouis hominc, 

 fcd pro quouis prxftantiori,ica vt hic fitfcnIus:Modeltus cft 

 qui aliosle ipfoprxftantiorcs pro talibus habet, idcoque il- 

 lis conuenicncem honorcm cribuit. ?. Ambitio ; qux eft vi- 

 tiola cupiditas glorix,cum fcil. cxpctitur anteccllentia inor- 

 dinatc , tcntatis aftiombus non necefiariis aut inuilis , extra 

 vocationera, fiduciaproprix fapientix & propriarum virium: 

 vt Pompeiusvolcns 



A(£» iig^^ti^» , K^ iWh'^»;^;^ 'tlUf8//Mf k^ii» 1 

 hoc eft , ftm'r-rr tenere frincipattirn , (Sf fublimiereffi, confidens 

 'propriis viribus, vtiaflitabatjfe fupplofionepcdis totam Ita- 

 liam cxcrcitibus repleturum cflc: vndemouit bellumciuile 

 non-nccellarium &i iniuftumin quo mifetabiliter periit. Sic 

 Antoni.is volcns folus clle monarcha totius orbis, infert bel- 

 lum Au^ufto. Arrius appctens gvadum epifcopi Alexandrini 

 & r> puifam pallus , moucc perniciolum dogma de filio Dei. 

 Sapi:jnicr autcm Plaio Po//r. i.dixit : Si eflet aliqua icfp. vito- 

 rum vcriibonorum ,haud alitcr fugiendi imperij gratia pu- 

 gnarctur, qu.';m nunc ccrtatur imperandi cupiditate. Ideo 

 Alc.\ander Scuerusapud Lampridium , fccit prxcorij pr;cfc- 

 <n:um cum,qui no ficrct fugcrat.dicens, inuitos.nonambieu- 

 tes in rcnip. collocandos cire. Ncc tamen proptercalaudahdi 

 funcqui Epicurcum illud, X«?5 /Siaicrx4, ampleftuntur, & om- 

 iiem docendi & gubcrnandi fundionem fugiunt.Nam D E v s 

 vult , vt finguli confcij fibi mediocris induftiix , vocati ad 

 Jundiones obtemperent. -i.T^motlj.i,. Pcccauit igitur Ammo- 

 jiius Origenis difcipulus , qui cum ad epifcopatum ccclefix 

 A lexandrinx vocaretur, dextram aurem fibi abfcidit:qui cum 

 ideo reprehenderctur ab Euagrio fugientc funftioncm epi- 

 fcopi,aixit,.\ttamult6 grauius peccafti,qui linguam tibi ipfi 



excidilli,nec vis confcrre eam aJ glotiim Dct pia pridica- 

 tionc Euangclij illufttandam , & ne tibi arrogarc videaris, 

 grati.l Dci non vteris. Hiit.trifart.l. 8. *-. i. 4. Lcuitas & impu- 

 licntia ncgligcns aliorum iudicia, & non metuens infaniiam: 

 vc Alcibiades, Sphodrias, & Hypcrbolus, qui non afficieban- 

 tur,cum alij dc ipfismaleloquercntur. Vcrilfimcautcm Xc- 

 nophon , vlw x. ai^ujuleiuiii fa-ynLu «'«f ... 'mcvm ■m xi^fk >}yt- 

 ftatx , impudintiam effe maximam dncein ad iiirfiitHdin^rn. Cu- 

 ftos enim virtutis cft timor Dei , & metus iudicii diuini & 

 aliorum tcdc iudicantiuni. Q30 remoto , in omnia flagitia 

 homines facilc prxcipitantut. 



V I. Crimcn ttmbittti efl vitium Reip.pernlciofiffmum. 



PLato ineptos elTe dicit ad Remp.qni per ambitionem fefe 

 ingerunt. Et Reip.intercft , coerccridignitatum & rcrum 

 per ambitum concupifcentiam , idquc iuxia legcs , qux (unt 

 contra ambitum !atx:v't eft lex Potilia,Cincia, Licima.Pom- 

 pcia,Iulia,&alix.PoIybiusnotat Cartiiaginenfcs,qu6d apud 

 cos impune licetet magiftratusambire. Alexander Imp. lau- 

 datus , tju6dofficia& honorcs non palfuscft vendi , aut pet 

 ■ambitionem impetrari. luftinianus quoque otficia voluic 

 cffe gratuita,propter multa, qux ab eo enumcrainur,incom- 

 moda.adeo vc hoc vitiumaliorinn fontemappcllct.C»«i/;'/.8. 

 Extat Cxfarisin Syllamfcomma , qu.x cumprxturam largi- 

 tionibus adeptus fe fua poteftate contra Cxfarcm vfurum 

 minaretur,Iure,inquit, tuam vfuramdici^, quam tuo xre re- 

 dcmifti, vt docet Flut.ircn.in Sy/.a.Modeftinus aicQj^i contra 

 legem magiftratum aut (acerdotium peticiit, per S C.iu cen- 

 tum aureos cum infaniia punietur. '.T,«/<-,i.j5f! ii-Heg-»! luliam 

 de .imbtt. Huc pcrtinct (acerdotiorum pel: ambitum & Simo- 

 niam aucupium. Si enim hoc vitium in piohmis culpatur, 

 quant6 magis in clericisincuciet opj>iobriuin,vt iiuiuit Vy/«_ 

 mach.Can.ciuUa^.i. i.i. Et luiiiiiianus Ni^ri'//.ii3 hacviain- 

 greiTos ini^ar publici criminis & li(x maieftatis posnaa gra- 

 du dciicicndos confiituit.scd hodic h.v leges, ficut ali.cple- 

 txquc,mjgno rcip.detrimento,aItum dormicaut. 



VII. Adagnanimi efl Uues imnritu contemnere. 



REfte igitut aitille: Si magnanimtu fueru,non iudicabii 

 tibi contumcitam fieri. De inimlco dices,non mcuit mihi , fi 

 animum nocendi haOiiit : ^citm illum in poeftute t-.a viderts, 

 vinJili.impntabii , vindicare potui[f.\ Nimiiumvir magnani- 

 mus eft tanquam equus gcnerofus , qui latratum catellorum 

 inluper habct : fed molofibium morlus fcrre non fuftinet. 

 Porro magnanimi eti.tm eft, non mugna putare , qux vulgus 

 admiratur , iuxtaillud Hihil alitid iiue ,v!iirnu)iisnr;b:i- hn- 

 manis eft,ac animm m.ign-i defpicien . E contratio magna du- 

 citdicicque ca,qu,-E cum virtute (unt coniundta Magnanimus 

 itaqucimitatur SocratisxquabiIitacem,quiad calumnias cu- 

 iufdam fic refpondic : Mihtnon mali dicit , qunndoi^uidem ea 

 JH< dicit, mihi non inhi.rent. 



V I I I. Mdgnc.mrnitits & modeflia diffaunt 



grad» , non jpecie. 



NAm modeftia eft vircus,pcr quam honores minorcs 

 conuenicnter ac dccor^ appetimus, acquirimus, perfe- 

 quimur ,& tuemur : ita vt obictlum eius internum fit appe- 

 titus honoris ,quem regit, ne vltra ("ortcm ac mcritum appe- 

 tat honorem : cxternum, honor minor , itque verus,non fal- 

 fus. Et verum quidem houorem docet modcracc appeterc, 

 falfum vero rcfugete ac refpuete. Magnanimitas autem eft 

 virtus,magnos & emincntcs honores , quemadmodum opot» 

 tet expetcns,adept6fque pro dignitate tuens:ita yt ipfius ob- 

 ieftum intcrius fit appetitus honoris magni , extprius honor_ 

 magnus.Etfi Teromagnanimitasrefpedu modcftix fit virtus 

 hcroica : tamen quia potcft altlus alfurgejre , & iu fpccula fu- 

 pcriori collocari , tum denium dicitur virtus hcroicaabfolu- 

 te , quando gradum illum fupcriorem eft affccuta, vt reifte 

 difputat Picolhomin^usin gradibus moral. 



I X. Nota, ex ejHihm , velut eM vnguibtu leo, magnn- 

 nimiu cognofcitur, hAfnnt, 



I. /"^Mnis nlagnanimus fingulari prxditus eft fortitudi- 

 V_^ne. Opottet enim vt dcfpiciat inuidiam , cui expofi - 

 tus cfTc folet. Quam ob caufam magnanimitas dicitur vir- 

 tus periculofa : non quidem ex fe & fua natura , fcd tamen ex 

 accidenti. Aliasfuanatura eft purpura teliquarum virtutum. 

 1. Magnanimus contemnit honores minores, & folum dc 

 maioribus hxtatur, ita fcil.ne infolcfcat. Etfi cnim honor efl 

 maximumbonorum externorum: maior tamen eftmagnani- 

 mus.quam vt ipfi fit efcaadinfolentiam ;.Magnaninnis ad 

 iniutiam notoriam, a tali prxfertim pcrfona perfeftam , qua; 

 illumfacile in fufpicionem trahetepoteft , non conticefcit, 

 fcd omni conatu famx fux opitulatur. 4. Magnanimus iniu- 



tiaium 



Crimen 



ambitus 

 ciiulc t 



Officium 

 magnani- 

 mi quOi£- 



Magtianl- 

 mitas & 

 model^ia 



differant? 



Notj ma« 

 gn;iiumi 



