Ethica: Cap. XIII. 



59 



Omnss 

 TOcatio 

 habcc 

 promil- 

 ^oncin. 



Tres ho- 

 iniaum 

 cUflfes, S: 

 quacuor 

 ho/lcs vo" 

 cauoaii. 



Qiiz (it 



icdiilua- 

 Ui pars? 



apifiusj&omnibus omnino ci-caturis vidcrc cft.cjus D e v m 

 imitantur, o^ui rcnn'cr cft in srtu.Etijm Aii.im , li iv;rm.in(ir- 

 fct iu ft.itu iiinoccnti.c , ncccllc habuillct cokrc lioitum.Na- 

 Tura iijitur cd optim.! m.igilba , norma & mcntura ctficij &: 

 vocationis norti.c. Qu,i<i autcm natura ; III.i lcruat cliaraifto- 

 rcm l>oni, laboranJo non taci;;atur,agit lccuudiim lincam rc- 

 itam , cft in pcrpctuo motu,lciuac propottioncm Cjcouictn- 

 cam,& abhorrct a vacno , itcmquc a progrcflu iu iuHnicum. 

 Sic igicur & nos agcrc dcbcmu^. 



III. Omms vocatio hahet a Deo pmnljfionem. 



Hlnc illuil Caroii Magni, quod protulit dc fo:mina ucntc 

 ac cancnte : 



KfHtifila Dettf mentemconitingit Olympf. 

 Quilibct cr<;o in ftacionc (u.t mlliccc, cogitctquc tcmplum 

 Virtutis ducerc adtcmplum Hoiioris. Et (anc qui vitat mo- 

 lam, vitacfa[inam:&:arscftccnfus,opcra, vita. Vndcpoiica: 

 aluifquis afcs -jndnpf; cimer, Ipinafque rofeti, 

 tion mel, nonfifces, nc/i feret iUe rofm. 



I V. M.igH'* ptir^s vit£ hominum elahitur nihll agtndof 

 Viaiorpars male agendo,ma.xiwa aliudageniio. Et ijua- 

 tuarfnnt hojies vocatior:is lcgititm, videl.nullKt Libor, 

 imrnodcrattti labor,inutilis labor ,C^ inordinaitulakor' 



Hlnc vidcas alios agcrcinigas, numerare fluiflus,tra<rtare 

 nuces,teicbraremiliumiaiios difficultatc Ijborumter- 

 rcri,idc6qucillos vcl non incipcrc, vcl non toleiarc , vcl ni- 

 mis carde pcificerc:.;lios nimium fe maccrare laboiibus,cgic- 

 di mctas vocationis , raulca firaul velJc agcie : alios ftrcnuc 

 currcrfe , fcd cxcra viam : alios intcrrurapcre fuos labotcs, 

 aiiorura quincciam occupationcs iuteicurbarc. 



V. Sediilitas incHnat, vt facias, ^tufunt propriattti 



ejici] ,fen iegitima vocationin : atcjite hac 



efipraciptta fedulitatis pars^ 



FAcic, inquam.vt incra meras vocacionis tu.-c te contineas, 

 ncc ingcras ce in aliena , & intclligas propnum officium, 

 & adhihea<; cogitationcm.quomodo id reclc racias qua; co- 

 gitationominacut diligctia, &iV"'ja«^3iy/ii<.Rcg}tut acrtem hxc 

 virtushisdidis: x.Tli.-jfnL^.verfu t i.Contendatis quictielTc, 

 & rcs vcftras agerc:vel>vt vertit Mclanchchon.iicis ambitio- 

 fi in hoc ipfo , quicfccndo & faciendo propvia. Vbi illuftris 

 cmphaliseft. Vitiofa ambitio , feu cupiditas hono.is incitat 

 plunmos.vt fintinquieti Sc aideliones, vt extraraetaso,fficij 

 fui erumpant,vt Brutus,Ca(fius, & filius Alcxandri V I. Pon- 

 tificis, C.t:far Borgia.,qui fcripfic fymbolum, nl nihil,autCsi- 

 f^r.Wxc Vibinacem ducacum, periufinitatcelcrainuafit , fed 

 ad paucos dancaxatannos tcnuit. Tandcin ex ipfo dutatu, 

 imoex tota Itilia eiertus ,inuifus gen.nihumano - & vclut 

 hominuinaAiSi-K^iex hominum coniorcio exclufus, in culina 

 legis Arragoni.x mifercxul, mendicus,latitans,iurecuIinario 

 olFaquerancidavictitauit:ac tandcmillicingloiius , cxofus, 

 homlimm omnium vocibus allatratus infelicemanimam ef- 

 flauic. In huiufmodi horaiuibusnon fuit cupiditas veri ho- 

 noris, fcd vmbroe. Contraria fit, inquit Pauliis, in vobis vevi 

 honoris cupiditas , qua: cft ftudium tranquiilicatis , & docct 

 facciepropriumofficium, Hinc i. Pc-/-.^. moncmur , ne fimus 

 a».!iJsMt7nry^-!s-ei GaUl. 6. iubetur vnufquilque probare fuum 

 opus, vt gloriam apud fe habeat : id eft , confcicnciam habeat 

 non fauciam. Si quis cnim fuum rcifte faciat officium , habcc 

 gloriam apudfe, ideft, bonam confcientiam. Alij, qui ha- 

 bcnt lauciasconfcieutias.quxrunt applaufores, velobtrefta- 

 tores, vel alfentatores. Huc pcitinent dida ("apientum , quoc 

 pracipiunt, vt vnulquifquc intramecas officij fui maneat:vt, 

 Spartam nsdus es , han; oma. ltem,Qjramquifquc nouit 

 arccm , in hac fc exerccar. Item 'iTraitiS iirmvw iAii), i^ «m^V 

 ««<*«■/. Item : Textov ^ m , chi eVjjiSef ^u\iff)^ifol. Itcm :"a»9 

 <u mcZtT^it , iix^o ^e TO^.ii-.lf9ir. Et Lcontius dixit Imperatori 

 Conftantino , iudicaiiti dc duftrina : E^TT^jt JisTT»» ^x^us , ni- 

 g3<? t?n^3L"; : OrdiaatU! ai alia , alia tenteu : quafi dicat. Tu 

 cs Imperator , debcs icgere caftra , non dogmata.Et de CIco- 

 nc dixic Ariftophancs , eura habcre altenim pedem in curia, 

 alrerum in caltris Ita fxpe nunc fit, vt concionatores vnum 

 pcdcm velinc haberc in templo , alterum in curia , id eft, gu- 

 bernarc ccclefiani & polirica ncsotia. Sicontraria vitiain- 

 ■fpiciantur , raagis intelligi potcfb , qualis virtus fit Scdulitas. 

 Ignauis turpitudo manifcfta eft in Saidanapalo^qui pingcbat 

 fe fuco in gyn.cceo,& diftribuebat telas,cum hoftes regnum 

 inuaduent. naAu^i^ay.tyiriaii; cft , fe iin^^crere alienis ncgotiis, 

 cxtra vocationem , aut in proprio offii io mouerc non necef- 

 laria, aut quxrcre ea , quse Deus quari non prxcepit , oniif- 

 lis neceilatiis & pr.xccptis. Extra vocarionem erumpit Ofias, 

 qui vult facrificarc, quod faccrdocibus, & nonaliis faccre li- 

 C(Jit. Antonius & inuumcrabiles alii conaci funt impcrium 

 Tm.IU. 



occuparc. Pontifices Romani voluerunc rcgcrc poIitica.Pcr- 

 tinet huc fabula Hctmogcnis dc ,(j.,(j{,A.« (imiarum.His ho- 

 uiiuibus occiuctc oportctillud :'l2<i>i «y«T?«.. Et ilhid : 



teierti hniid ijuidqHat/,, >,ifi ■^ttvd fecifje iiecefle efl , 

 <iliur/.tfi ,hdil,mrm» cfl^vtiA fe<ji4end.t DeUi. Et: 



T« taiu iii>, fnciendaiibi fiic fedi^o, y vrge 



ffopcfiinm^nnthoriciteiu tin.jue DnD. ' 



In ipsa vocationc inouenc non uccefiaiii lofias , infcrcns 

 bcllum j£gyptiis,i ciuitas Attica , nujucns bellum 1'clopon- 

 nc(i.uuin . iceoj,dil"ceiu. i uoii ucce(ratia . omiilis ncccUaiiis. 

 Tcrtioquirunt uon iKtciraria,& non pr.rieptaa U» o omif- 

 fis iiccelfarus & |.u\vceptis, vc milcs nou volcns dimicar.-.nifi • 

 prius ctrcui (ic, ic rcdituiuin t!ie ex pugna fiue vulncrc ; do- 

 Cloi noiivolcns riotcrcnili prius ccrtus fic,fibi uihilforcpc- 

 nculi. .\ducifushanc fpccicm .r»At/..,^«y 1^»-««',,? opponantur 

 dicta Subditus tlto Deo,& cum ora:l'nmum quxritc rcgnum 

 Dei S: cxteraadiicicncur vobis : Nolitc ("oliciti cfTc dt ciafti- 

 no,vbi prohibetur folicituJo de cucncu , qucm Dcus non pa- ' 

 tcfacic, aonaucemlblicitudoarti'.& laboris ; vt loabiuquit 

 1. ,:■/. I o.Pugueraus Dominus aucem taciac.quod bonum tlt 

 in oculis fuis.Ec Siracides ait fa.-.^.Qus maudauic cibi Devs, ' 

 laacte cogita:necopus eft,tc fcire abl oudica.Porio quemad- 

 niodum folicitudo eftduplex,artis &euentus , quarum illa 

 pixccptaelt , hxc prchmita : fic & feturicas alia cft phictns 

 Deo.qua facimus prxcepca a Deo & pctimus ab eo auxihum, 

 & iu co acquicftimus. alccra glailiaioria & Cvtlopica.eoruni 

 lcii. qui dicunc, 1'ereanc, qui craftina cuiauc Q_iii hoc iiiodo 

 luut fecuri,necpetuncauxiliij a Deo nec in ipfoaciiuicfcuuc. ' 



V I. DiUgentia efl prudemia in projpiciendofine voca- Diligctia 



lioitts, & in o.dinuHns tnedtw a. 'iriimnda fcrenti- '^\^^f'^^., 



hm : c^ intentio animi ac affiduitMinmediis.illtspa- ijta? 

 tandts Cr tuendts, 



Slc dillgens eftdifcipu!us,qui cetnit finem ftudiorum priu- , 

 cipaieni.gloriamDti, & vcilitac.m Ecclefix, KLipubl.ic :' 

 puuacx vux,DeiiUe incclligit^rints mcdi.aos,ftudioium clfe , 

 c-iM r.i ic ^'Mi^f.it '.>^i.iw.'Jv.^.lw. Tumprolpicit n.ediaiadillos 

 fincsredaducemia,. vidciicet oidiuc dil'cerc prxctpca.vtilui 

 legtrcpauca,vtilij,& bona fcripta iu fingulis artibus; fufti- 

 pete labores in loquendo & fcrib.ndo. Quarco in iltis mcdiis 

 paraiidis adhibec attentioncm animi, curani,& cogitacioncm, 

 ncc peregrinacur^anlmo fuo. Quinto prxftat alliduitatcin: 

 vt Apcllcs in fua arte nullum dicm prxterae finebat , qu^ 

 nonaliquid fux artisopusfaceret. Hinc illud: nu^h dies fi- 

 ne linea. 



F L O R I LE G I V M. 



SEDVLITAS. Sentent. Labor manuum pr.Tci- 

 pitur i'faL\i%.Prouerb.io.i2..n.t%.^i. i.Thefjul.^. z.Tt.eff.j. 

 Diligentia com.mendatur Vrouerb i . n-MTa ^ii atihxtvHc^; 

 ;m,5iT4>«7Wf wf«y^c.i3c, ideft : Omnia negotia conficiuutut 

 alfiduitace. Mentnder: Ttiv rrliai/ ^oXxim kuh .ircmTa r' xyajT» • 

 %t. ideft, Petlabores vendicnobisomnia bona Deus. hiiith. 

 Mt^.iTti it 'n ippt J^iAA«. id ed, Cura augec opus. -lefod. Xng^V ' 

 fc)£K yi iht £i/7i/3jc7: Siue Dco nihil feliciter fuccedit. .■!no>i. 

 &ii fi.i <J.-Ji'»r.>' iiii if^iiemit!^ , Deo non dantc nihil cfficit 

 labi)rimprobus.Nfii{w?/«,.Qui in laborc hominum non fuut, ' 

 inl.iborc profefto dxmonum crunt. Bernnard.fuferCaniti,.. ■ 

 ClauJ.innupciis Honotij. 



Hon quilficam fruiturveris odoribitt, 



Hyblxos latcbris nec ffoliat fdtios , 



Si fionti cauext ,fi timeatrf.bos ; 



Armnt ffina, rofai ; n.eliti tegiint af/es. 

 Sencca ; 



Herculem duri celebrant lnhores : 



lUe Centatiros domuit ftiferdos , 



uibffulit fiUo ffolium leoni , 



Jixit ^- certit volucres fagittis , 



tomu cernenti rapiiit draconi , i^c. 

 Martial. 



lingue folum lafj'itt,fd iuuat iffe labori 

 Manil. 



Omnin con.xndo dccilis folertia vincit. 

 Gencrofos auimos lahor nutrit: Laborem fi recufes.parum 

 cflepotes. Non eftviri timere fudorem. Stnec.ep-fi Mulcum 

 abhorret opus,cuius inchoatio inuidia.continuatio eft labot, 

 finis elt odium./6;W. A r o i> H T H. Democritus diccbat, om- 

 nes labotes otioelfc iucundioies.Sfoi. /i?)-/». 19. Pythagotas; 

 familiares fuos hortabatur , vtoptimum viiiendi genus fibi 

 deligerenciquamuiscnim laboriofiifimum eficr,coniuetudinc 

 t.inicn fore lucundum. toc ferm.^o. Socraccs cnidam cupieu- 

 ti quidem ire ad 01ympia,fed itiuctis labore deteirito:Cum, 

 inquit, domi Ixpenumeto totum propc diem ambulcs , aute 

 praiidium, rurfusaute coenam , fi domefticas ambulationes 

 proferas adquinque ft-xvc dics facile peruenics ad Olympia. 

 £r,tfm. j. aioph, Scuerus Imperatot fymbolum tiibuuo d.iii 



F i iudit, 



