6 o Encyclopsedia^ Lib. XXI. 



JuflTit, Laboremus .•Pettinax, Militemus. XUtu Sj>arta. Florus 

 fciipfcrat lios verfus in Cxr.Haiiriauuni ; 

 E^o nclo CAfa' rjfe, 

 AmbHlnrefer Britamos, 

 Scythiciu pati pruinai, 

 Cui Carfar tcfpouditJ 

 £^0 nolo 'Blortu cfjn, 

 • AmbuUre fer t«bernil<. 



Latitare per popinnsy 

 Vnlices pati rotimdos, 

 SenticiiS,honeftas occupatlones turpi & InutiIi|otio ptsfe- 

 lendas cflc.iWfA»'» Adrian. Scipio Africanus cciUurionera,qui 

 pucna; non adfiierat, ciim increparet,atque illc diccret, (c in 

 callris cuftodi.T: giatia renianfiflc,dictbat : Non amo nimium 

 diligcntcs. Adagia. Ad amu/Iim : Ad vnguem : Rumina- 

 re ncgotium : Oailis fixis intucri : In occipitiooculos gerit: 

 Vnum ad vnum : Incudi rcddcrc : Ariftophanis & Clcantliis 

 lucfcrn.i : Luccrnam olct : Mctiii digitis : Somnnm non vidit: 

 Vel acum inucniflfes inProns occipitio prior. S i M i l i T v d. 

 ririlo laborcm confert cum Iticc, finc qua nihil vidcre poilu- 

 mus : ita l.ibot cfl: oculus anima'. Idem confert laborem cura 

 «iho. Difficukas & vtilitas laboris oftenditur hoc modo : Ro- 

 fade fpinis nafcitur; Ager.vt ftiidum fcratjfcinditur.aratur, 

 occatur; Ferrum vfu fplcndcfcit,fitu corrumpitur ; Aurumex 

 vcnis eruitur multo fudore. E x e m P l a. Cleanthes philo- 

 fophus ob ip/Ai-ij-ov/wfappcIlatus fuit altcr Hercules,itempro 

 Ciaathe <pi^('j*T\yii , qiiia noftu hauriebat aquam c putco, 

 »t diurnum viiflum paraiet ; Alexander M. Miiiit lUxSxXt^.i- 

 l3f/3f i Apclles piftor ; Et agendo res Romana crcuit ; Mafi- 

 fflilTarcx Numidaium , Vcfp afianus, Carolus M. Alphonfus 

 rex,& Maximilianus I. fucrunt laborum patientiffimi. H i e- 

 R o c L Y P H. i.Formica pUiazH laboris indefcfli fymbolurru 

 Laboratcnira intcrdiu& noftu , fi quidem luna fit pcrnox. 

 i. Afirtw clitelii inlirarw. ?. /ipic CJuoquc laboris ed: fymbo- 

 lum. Vnde Salomon ntes ad eam ablcgat. ^.iepwn^nA JEoy- 

 ptios erat hieroglyphlcum vigiiantiac ; quia inter dormicn- 

 dnm oculos apertos odcndit. ^.Leo apud jtgyptios ficerdo- 

 tes crat nota vigilantii:quiafolumhoc cx animalibus recur- 

 «os vngues hibentibus, fimulatquc natgm eft,cetnit <;.D/-<i- 

 to cfl nota vigilanti.E. Dicitur cn\m ^uicm quafi ^i(K.a». E M-> 

 B X. E M A dc vigilantia & cuftodia : 



In{i»ntii qnod jlgn» canens dst CalltM Eoi, 



Et remcet fctmulcu ad noun penfa manut ; 

 Turriytts in facrit effingititr treapeluis, 



Ad fuperes mentem quod reuocet vigilem. 

 EJi leo,fedcufies, oculis quiadormit apertit, 

 Templorum iccirco pouuur anteforcs. 

 Ap o L o G I. i.Pabulade formica& cicadaefl:nota. z.Ru.- 

 -fticus moribundus accerfit filios,& ipfos alFatur hunc in mo- 

 <lum : Quod potui in vita mea comparfi : & hoc omne inue- 

 nietis m vinea. Filij^quod credetent in vinea thefaurum de- 

 foflura , arreptis ligonibus folum vines vniuerfum vertunt, 

 ac thcfaurnm quidem inucncte nullum,terra tamcn fodien- 

 io perculta, viics vberrimum fruftum tulcre. 



CVRIOSITAS. SENTENt. Curiofitas vitanda, 

 Exod.iy. 1». ii.i I. loh.i i.t/.i x.M. Actor. i.v.j. Rom.jz. ■u. 5. 

 i.Cor.i.v.i. x.Cor.it.v.z. £fhef.6.v.l^.Col.z.v.i8. i.ThrJf.^. 

 •v.i. t.Thefz.v.i. i.Tim.i.v.j^. r.y.f.i j.f.6.a;.i j.T/V.i. v.i^. 

 Curiofum genus hominum ad cognofcendum vitam alicna, 

 defidiofum ad corrigendum fuam, lug.lib.io.Conf. Compe- 

 fcat fc humana temeritas,& id quodnon eft, non quatratj 

 ne illud , quod eft, non inueniat. Id. de gen. contra .Manich. 

 I.i. Plus puifator plerumquc inuenit, quod temerarius fcru- 

 tator inuenire non poteft^. Gregor. fup.Cantic.ferm.t^ Qus 

 Deus occulta efle voluit,non funt fcrutanda,qua5 autem ma- 

 nifcfta fecit,non funt negligenda : nc & in illis illicite curio- 

 ii , & in his damnabilicer inueniamur ingrati. ProS^.de vocat. 

 gtnt. Nazianienus : 



tJ» jS' Tmfip^v 'e»5'ip/>»i"!Tf'»v: ideft, Laborcm non-ne- 

 cefTarium nequaquam labotem voco : Nam non-neceflaria, 

 iiegllgcnda funt. Plato in legibus hanc quoquc fert,vt finguli 

 ciucs vna m tancummodo artem difcant & excrceant Nam,vt 

 iuquit Xenophon, impoflibilc eft multa fim ul f .cerc,& cadcm 

 omniarefte facere. Curiofusnon eft, quinon fit malcuolus. 

 ^laul. 'itich. Ita comparatam efle naturam omnium homi- 

 num, vt aliena magis iudicent, quam fua. Ter. Heaut. A p o- 

 '"j" '^ "' "^^^'^* '" ctrliim fufpiciens inciderat in barathrum. 

 Id ancilla confpicata , mcrito id illi accidifl"e dicebat , qiiod 



, 'P« . 



contemplaretur.Mox rogauit.an videretur.tali vultui conuc- 

 nirc quxftiones eiufmodi proponerc. Laert.lib.j.c.l. Socratcs 

 intcrrogatus a quodam.quid agcretur apud infcros,deridcns 

 f.ominis cuiiofitatcm rcfpondit:Nccego,inquit,vnquam iui, 

 lec ciini ..lu jquam illuc reucrfo fum collocutus. Max.ferm. 

 36. Sic dHguiiinitt liv. 11. Confefcap.iz. meminit , cjucndaia 



quxienti, quid Dcus ante mundum Conditum feciflTct, re- 

 fpondifle : Alta fctutantibus geheniias parabat. Socrates illud 

 Homeri femper habebat in orc : 



O T?< T; C11 fiiya,foia-t y^Mi iyajuv tf •nnxTKj ' 

 Mdibtu in noHrit qtu reBa aut praua gerantur. 

 Idem fubinde iis,qui afttologica& meteorologicatantum 

 curabant , refpondere folebat : Qux fupra nos , nihil ad nos. 

 iaeVr. Ariftotelcs cos,qr.i res euidentes demonftrarc conaren- 

 tur , fimiliter facete dicebat, vt fi quis folem pet luccrnani' 

 oftcndere conetur. fAax.ferm. 1 1. Demonax,cum quidam ex- 

 quirerct,an mundus eflTet animatus,& rutfus an globofus,re- 

 fpondit : Vos de mundo foliciti cftis, & veftrara ipforum im- 

 niunditiem non curatis. Max.ferm.11. A d a g 1 a. >cit,quo-» 

 modo lupiter duxerit lunonem : Canes vcnatici : Nodum in 

 fcirpo quaetere. S i m 1 l i t. Curiofi confcruntur cum galli- 

 na, qux afiorura domos ingreditur ; cum gigantibus , qui ii\ 

 CQ^luni fcandere parabant ; cum Argo , qui centum habebac 

 oculos. E X EM p L A. Eua,Dina,Ofias, Herodcs , Petrus, 

 Pharifa:! : Dcmofthcnes, Pcrides , Lyfander, Funccius Chro-. 

 nologus, & fcrmc homincs fapientiflirai Ita cnim eft,vt D«- 

 uid Chytrntis ait m rfgulis vita : Vitiura ^roA'JOT?«f/.<5irK«');? 

 communiflimum eft fere omnium fapientum. Funccius poly- 

 pragmofyncs fuae pa:nam fupplicio capitis luit.Quod ipfe te- 

 ftatus efthoc emortuali difticho : 



Difce tKei cxemplo mxndato mtinere fungi, 

 Etfnge cett fejiim liw ■roM^rc^a.f/JisTLujljj. 

 Non mal^ addideris monachos, iuxta verfuin : 



§liiidquid .igif rnun.iws, monAchusvul; ijjefscundttf. 

 Apologvs. Cuiri diuinator in foro refpondct confuien- 

 tibus,accipit nuntium, paterc foies domus ipfius. omncmque 

 lupclledilem dirept.^ni eire. Quo nuntio petcuUus doniuin 

 propcrauit. Cui quidamex turba : Heus tu,inquit,ciim alia:^ 

 rum rerum prxdiiftioacs profiterere , cum tuas neglige- 

 bas? 



IGNAVIA. Sen t en t. Pigritia damnatur, Prc«. 13. 

 1 9.10.1 i.ri.xk .'Ecclef.M .v.i.. Re?/).:n.ii.v.\ i. Pigritia: niala 

 Prou. zo ii.i4.0tium vitandum,PM).'(.6.9.io.i6.i8.3l.'/'>>''/ 

 4.V.1S. 1. TheJ]'..^.v. 11. z.Thejf.^.v. 10. Tir.i.v. i^. Ouid.i. 

 Pont.cleg.6. 



Cernii nit ignauum corrumpant otla corptu : 

 Vt capiant vitium , nimoueantur, aqua. 

 Piftorius in Epigram. 

 ^uo te cunif. die >iil fanHi egijfe videbit , 

 Hunc tibi vel fenitks deperiijfe pnta. 

 Catullus ad I.ensiam : 

 Otium ^ reges ,jimul dr beatas 

 Perdidit vrbes. 

 Ouid.i. deremed. amoris: 

 Sluiritur , Mgyjihui quarefitfaBu^s adulter J 

 inprotntu caufa eji, dejidiofta erat, 

 Martial. j.epigram. 

 Cras te viBurum , cras, dicis ?oflhume,femp0f. 

 Dic mihi , cras ijlud , Pcfihume, quando venit ? 

 Rerum occafioiies tarditatem noftram & iguauiam non ex- 

 pedfant. DemoJih.i.Philif. Nobilis equus vmbra quoque vir- 

 gx regitur ignauus necalcaiiquidemcoucitaripoteft. C<<rr. 

 ^/^.^.Qui uihil agunt,mortui ambulant inter viaos.Lipf.dial. 

 de reciapcnunt. Defidia humcdat , & imbecillum corpus flui- 

 dumque reddit : labor ficcat, & robuflum ftridiimquc corpus 

 facit. Idemde milit. Rom. ex Hippocrat. Emollit otiumviies, 

 ficutrubigo ferrum. Sc;». Fax immotaturget ,agitataignein 

 rcftituit. ld.de Clement. Omnia alienafuut: tempustantum 

 noftrum eft. Sen, efiji. t . Otiolus non fibi viuit,fed,quod tur- 

 piffimum eft , ventri & fomno. /<<. Vitara nobifcum diuidic 

 fomnus. Id. epijl. 1 18. Flincfomnus diiluseft lcthi confan- 

 guineus& frater. TurpiSalto fole femifomnis iacet : cuius 

 vigilia in medio die incipit:& adhuc multis hoc antclucanum 

 c ft. /</.«•/>//?. 113. Vigilare deccthominem,qui vult fua tcmpo- 

 ri conficcre negotia. Plaitt. Rud. Quidotmiunt libentcr, Une 

 lucro & curamalo quiefcunt. Id. ihid. 

 Ennius : 

 Otio qui nefcil vti, plttt negotij habet , 

 Gluam cttm ejl negotitim in negoiio. 

 hleq. domi niinc nos,nec militid. fumw. 

 Imits huc, hinc illuc ventum ejl, ire illinc liibet. 

 Vbi focotdix te atquc ignauix tradideris , nec quicquam 

 deosimpiorcs;irati,infeftique funt. Salujf. loniur. Catil. Pro- 

 fcdo vita vigilia ed.Plin. prsfat.ad yejpaf. ^ftimatione no- 

 fturnx quietis,dimidio quifque fpatio vitx iux viuit. /</. lib. 

 y.cap. jo. Quantilluminter induftrium vigilantcm,& iiitcf 

 ignauum doimientcro intcrfit , docet Seneca epift. 94- A.ltet 

 poft mortem quoq;eft,altcrantc mortcm pcriit. A rorrtTH. 

 Diogcnesotioforum negotiura amoreni efle dicebat. Lneri. 

 lib.6. Idem frequcntcr vfurpabat illud Hefiodi : 

 E"^j3» y' i^t oiifd?!^ , ^ti^yi;) ^l r' ovfiJ"®-, 

 Non probrurr. eji cperari. ajl eft ccJfiUio probriim. 

 Plato ^ difputatione difcedens , folitus eft diceie : Videtc 

 pueii, yt otium iu xc quapiara houeXla collocstis. Laerr.iib.',. 



Auguftas 



