Ethica; Cap.XIV. 



6i 



Augurtus Cxfat iiifulam illam , Capreis vlciiiam , qu6 folc- 

 baiu [c confcirc,qui cx ipfius coniitatu fcccdcbaiu, folitus cfb 

 appcllaic «vrf«yi-niA(», ab «Tf«-/<a:. Site-. in Attg. Piobus Im- 

 pcr. tliccbat : Annonam giatuitaiu militcm Cikrc non dcbc- 

 rc Scipio Africanus , fi quando vacans a nc;^otiis bcllicis iii 

 licciis vcrfatetur , folitus cft diccrc , fc numiuam minus cllc 

 otiofum, quim cuni cllct otiofus. tliirarch.in apoph. Themi- 

 ftoclcs pigritiam, viui hominis fcpultuiam vocauit. P/« .M. 

 Catonis pcrficquens fuit fcntcntia , Nihil agcndo liomincs 

 niala agerc difccrc. CdinncL l.\t. Sigifmundus Im^crator, 

 cum iguauus homo focneratoics eo noininc plurimum lau- 

 daflct, quod dormicntcs ctiam pararent c.k rcbus lucrum: 

 Ac tu,iiu]uic Irapcrator, vigilanJoomnia confumis. JEti.Syl. 

 lib.^.geft. Alpho»fi. Draco Athenicnfium lcgiOator ftatuic, 

 vcqui dainnaci forenc otij , capitc pletocntut. Anaxarchus 

 <liccbac,(i quis alccrum audirec (\W\ imprecancem manus & 

 pedes inutilcs ,' iratum illi proculJubio foie : diuiccs autcm 

 cum rcipsa luanus peJc(i]uc taciant inutilcs , ob hoc ipfum 

 fc bcatos cxiftimare. Stni. de O:io. Ad A c Otia dant vitia: 

 Dic cut hic : Ora&: labora : Alccr Epimcnidcs. Dicitur au- 

 tcm Epimcnides millus a patrc , vt oucm rure dcfcrrct , mc- 

 ridiano tcmporc diucrtiilc ex icinere , acque in fpclunca 47. 

 annos pcrpctuos obJormiuiirc. Plin. 0- Laer/. Ignauis fem- 

 per fcrix : vcl,vc Germani dicunt, Ignauis fcmper dies SoHs: 

 Ncquc natarc , neque litcras: Mulieris poJex : Barbarus cx 

 triuio : Ab afino Jclapfus ; Nc yllopum quiJcjn niuilli:Nui- 

 lain hoJic lincam Juxi : Ncgleftis vrenJa iilix innalcitur 

 agris: Nc viJit quiJcm olcum : Nequc compluitur, neque 

 folc aJuritur : Inutile pondus : Nos numcrus fumus & fru- 

 gcs confumcre nati. Simil itvd. Lipfius ignauos con- 

 fcrt cum nuri mortuo ; pigritiam cum occulta ccrcJinc, qux 

 ligna coulumit ; Apulcius cum ferro, quoJ rubigine obduci- 

 tur,nili vtarii : Ouidius cum aqua.qux rcfcs pucicfcit. Otiuui 

 cum tabe comparacur S: vcncno mellito. E x e m r l. Ifracli- 

 ta: Siim.i 1.^51' ii. Scruus nequam, Maah.i^. Honotius Im- 

 parator, qui fubfcrrbcbat nomen fuum libellis fupplicibus 

 non lciiis, de quo fupra. HiEROGLYrH. i. Hisroglypht- 

 CA otij afiid Salor?io>:em vide Pr<)«. 6. "t.j.io.i i. c.zG.v.i^.c.zo. 

 'v.^.c.io.v.^c.xo.-JA ^.c.^i.-v.z^.z6.e.zz.v.ij.cap.i6.v.i !. 

 e.i4.-:i4..Erclef.\o.~J.\S. i.Fucm, qui apibus eripic mel , cft 

 ^•- fymbolum ignaui vcntris. Huc refcr emblema dc templo 



Vacun.r, feu Vefidix ; quod folum ciat Romi in humili loco 

 cxtra vrbcm , ciim reliqua templa cITcnt in vrbc , & afccnjc- 

 rentur. ?. >?/>»<« eft hieroglyphicumoti) &:ignauix. Fabvla. 

 Apicula defcrcrix fuigeneris fa<fla,qu6d pcnfum quotidianum 

 ipfi viderccur difficile,tran(iit aJ fucos,intcique illorum furta 

 coco tempore xftiuo commode vixir. Sed appetente hycmc, 

 ciim fuci cauernas tcrri fubirent , ipla repctcre voluic aluea- 

 xia fui generls : qux cum obftruda inucnircc , gelu & imbri- 

 bus opprelTa inteiiic. 



C A P V T XIV. 



De Snfficientia. 

 Pr>€cepta. 



^^. ^ '''• T V s vedrix dcficierij opiun efl: primana, 

 , Wf^ vel (ecund.iria. 



Primaria ell; Sufficicntia,qua quis efi: contentus il- 

 la opum menlura,quam Deus ipli eft menlus. Alias 

 dicitur Frugalitas , qu^facit loomines frugi , t^uos Gritii 

 ;(j^!)(^ju«s' dicunt. Grdt.cis dicitur P^uTv.^x-eia.. 



Extremum ipfius in excellu eft lolicitudo etlinica, 

 die htidfiifche Bauchforg , & immodica habendi cupi- 

 do ; in deteftu faftidium rerum prxfentium , quale 

 fuit in Ilraelitis faftidientibus manna , & fimulatus 

 opum contemtus , qualis eft in Monachis & lefuitis, 

 qui dicuntur paupercs fine defcitu. 



R E G V L ^. 



Sufficicn- I. Sujfuientia nohis debet effc commendntta ; cjuia is diues, 

 nobis dc ^'" ^'"^ fi'^^ contemui efl , & cjHta ille efi fapiens qui 

 fctat tiTe contentw efi rnenfura, ^uamfihi menfm efi Dei*i. 



Rcftc icaquc cecinic Chriftianus Pofta: 



friliat fupellex fobria, 1 6yuam rapta fer vim diuitum 



Recie^j parta recula, I Vaflidiofn cofia. 



Animus 1 1. ///^ animtti fua forte contentm ef} , qui pritfentihni 



lua forte A • • ^^ -r ■ ■ ..,''' 



contentus '"""* '«^«<? acjtitjttis^etiiim ext^uis, Uto animo acqme- 

 lujs i' fit , paupertatemque placide perfert , memor reguk, 



PatipertM efi gymnafium virtutis, & pietatis. 



On tamen pugnac cum fufficiencia , fi quis bono ciculo 

 accumulec opes. Nam benedidioni diuina: hoc eft accc- 

 To/n. 111. 



u 



ptum fetcdum, non auce dica auarlcis allcui fctlbenda diccn- 

 davc : Auarus enim is cft,qui (cruic Mammona: tanqna Dco: 

 non autcin is qui impcrat pccunia:,& cx illa facit (Ibi ainicos. 



III. f^r hontu diuiti.u in domim recipit , non 

 in aiiimitm. 



NAm fi Croefo CrafToquc fic ditior , prxclarum ftatuit 

 habcre opes,& non habcri ab iis i regcre illas, non regi 

 ab illis. Cogitat fiquiJcm Jiuitias ^ tcvra .aninuim fuum e 

 cccloducercorigincni,iJ(.oquevalJeiniquum elVc,vt eccuuin 

 iinperct coclo. 



I V. ViElfu & vefiitus funt diuitiA Chriftianorum. 

 Hicron. 



ID eft , illis cciarn parum facis cft. Concra cupidicaci nihil 

 ell facis. Hinc vir bonus cH offula conccntus & mica, imi- 

 catus Vlyffcm , qui non lcbete.ii,fcd luicam depoiccbac : fcd 

 auarus infaciabili quaJam cupiditacc ccnecur; vnde Ciccroni 

 dicicur Cupidicas inhians : & Pocca aic, 



Crefcentevi pecimiarr» maior fecji.itui fatner. 

 Quod Curcius de Aicxandro M. expreific : Qiiid tibi diui- 

 tiis opus eft , quac ce efuiire cogunc ! Piimus oinniiiin fatie- 

 cace parafti famcm , vc quo plura habcrcs , amplius qu.'E 

 non habcres cupercs^ Atquc hiiic eft , quod auaros perpe- 

 cua maneat excarniircina : ciam e concrario illi , qui forte fua 

 funt contcnti , viuant in diem, imo in Iroras , mcmoies illius 

 verfus : 



Xm prifens cura, Domhio com^ni^-te fwnra. 

 Sedquis noftrumeft t.rm compofits fclicitatIs,vcnon cuixi 

 ftatus (ui qualitate rixctur ? qux ("unt vcrbaiJ?iv.y i.c-r^C'!. 5. 

 Nimiritm nas noftram fclicitaccm, moleftiam;aIcerius infor- 

 cunium.quicccra nominamus. Nos racioneiTi,quam alij inre- 

 bus fuis gerendis obfcruanc , approbamus , (ed no'!ram con- 

 demnamus. Nos nobis imaginamur , quod omnes alij dc- 

 ganc vitam v(que adco pacac.im,nos vero folos torcun.x cclis 

 c.vpofitos c(ic ii.ituiinus. O^ioJ fomniamus , id verum mox 

 eife credimus i id quod vigilautcs apertis confpicimus oculis, 

 fidc dignum non arbitiamur. 



V. Trcs fttiit cLtlJes eorum, ejtti htc exorhitant. 

 I. Carnifices animari4m fnarum: qui more gencilium per- 

 uerfa & inutili (olicitudine defuftentatione huius vit? feipfos 

 excruciant. i.Vhilofophi qui Iprcutrum dinitia^ honelta^ : ideo- 

 que illas in mare abiccerunc. j. Dsliccfuli : qui cum afRuanc 

 rebus necelTariis illas cor.ccmnunc , & fuo niurmurc aduerfns 

 Dcum confpurcanc, ad inftar murium,de quibus vfurpari po- 

 ccft illuJ : Mel nimium eft amanim. 



FLORILEGIVM. 

 SVFFICIENTIA. Sententia. i.Timoth.6. 

 Esj h Tn^Tf^; uiy::; ■'. ijdiofic. f/J? &u-mfKei3K : Mngnus qunr- 

 ftus , feu magnx Jiuicix func piecas cum voluncace conccnta 

 fuo boiio. ProH.iy.v.i ;. 



Horac. Bene efl, citi Dem obtulit 

 Farca, <juod fntii efi, manu. 



Pcrfius Sat. j. Rure paierno 



Tfi tibl far modicum purtim, ^Jine labe fali.nutn» 

 J^uld metuM ! Culrrixq, foci fecura patella, 

 Hocfatis. Claud.i.Ruff, 



Vir bo- 

 nusvc it- 

 cipiac Jh 



Diuitle 



Clirilli». 

 noriinv 



Qtiot mo.? 

 liis viulc- 

 tur Icges 

 Scdulit»- 

 tis? 



■ContenfM honeflo 



F.ibricim paruo fpernebat munera regum, 

 Sxluab.itque graiii conful Serranm aratro : 

 Et cafa piignaces Curios anguHa tenebat. 



Iuucnal.14. 

 Sinfit Altxander, telia cum vidit in illa 

 Mngnnm habitatorem ; qttanto feliciorhic,quf 

 Hil cuperet, quim qiti totum fibi pofctrel orbem. 



Aufon.epigram.9. 

 lama efi fiHilibm ccenaffe /Igathoclea regem, 



Attf; abacum Samio fipe tnerajfe luto : 

 Tercula gemmatts citm poneret horrida vafis, 



Et mfceret opes pauperemif. fimttl. 

 G^irenti caufnm, refpondit : Rexege quifum 



SicaniAyfigulo fumgenitore fatui. 



Tortunam reuerenter habe, quicunijue repentt 



Diues ab exili progrcd:ere loco, 



S'\ quem volueris diuicem efficere , non eft quod augea* 



opes , fed minue cupidicacem. Arifiippu^. Diues elt, qui nil 



cupiec. Biof Aufontanuf. Si fapis , eris concencus menfura, 



quam tibi Deus eft menfus. Bernh. Gott gibt einem voU ei~ 



nen leffel , dem andsrn gibt er voU einen fchejfet. Cui alTecu- 



to fatis , quod opcanci nimium videbacur. Sen.epifi. 1 1 S. Bea- 



ta fors omnis eft xquanimicace colerancis. Boe'.i, confol.^. 



Apophthegmata. Phociou cencum calenca ab Ale- 



xandro (ibi domo mi(fa remiccic, dcmonftrans, fe qui non in- 



digereccancis opibus, opulenciorem clfe AlexanJro , qui de- 



derac. Ec vxor Phocionis , cilm ornamenca muliebria ipfi of- 



ferrentur , mpdefti(nmc lefpoadic , iysii »«o-|«(^ '<?^ ipaxta», 



F j Mium 



