6i 



Encyclop^dte Lib. X X I. 



Meum ornnmenmm eft Phoclon. Epi(5lctus rogatus , Quis cffet 

 intci hoiiiincs diucs ■ Cui, inquit , fatis cft,quod liabct. Stob. 

 Sociates intctiros^aiiti, c j^uiUiain libi vidcictur ditinimus ? le- 

 fpondit, C^i jMUcilVunis conicntus clt- Sociatcs dicebat, 

 cum cflc Dco limillimum, qui quam paucillimis cgerct , ciim 

 Dcus omnino nullius tgfat lei. Laert.lil). i. Idcra dicebat, 

 tamcm clic optimum condimentuni, quod & optime edulca- 

 rct oinnia , & uull;u> cllct impcndi). Vndeipfc (emper iu- 

 cunde cdcbat & bibcbat ^qwia ncutrmn fjcicbat nifi cfuriens 

 & fiticns. Laert. Idem aduocarat aliquot diuites ad cosnam, 

 cumquc Xanthippc ob id clfct folicita, quod apparatuselTct 

 pcrquain exiguus . Bono auimo es , inquit ; nam (i frugi fint, 

 boni confulcnt ; li niiniis, nuUa bonis hotuni cura debet effe. 

 Laert. Idcm, Xanthippe cum increpantc , quod tenuiter fc ad 

 amicos accipicndosprxpararct , di.xit : Si noftri lucrinr,nihil 

 curabunt . (in alicm , nos dc ip(is nihil curabimns. Max.ferm. 

 I ?. Idcm qucndam ex amicis conqucrentcm , quod Athcnis 

 omnia maguo vcnircnt, vidclicct vinum, mrl , puipura,& (i- 

 niiria.manu illiu' pichcnsaduxit in forum faiinarium • Obo- 

 \o , iuquicns , lcrailcxtaiius vcnit. Viiis igitur annona eft. 

 Hinc adolcra d'.duccns , Duobus, inquit , xrcis ("cxtariuf. 

 Non magno igitur in vrbc vcncunt omnia. Nimitum qui 

 paucis ac necclianis contcntus eft, libi facit vilcm annonam. 

 tr.tfm.y iipo:h Diogcncs, ciim aliquando a Cratero Alexau- 

 dri M prxfcclo ad coenam iauitatus clTct, rcfpondit,(c malle 

 falem Athenis liugcre , quam apud Cratetum adipatafrui 

 iTiensa. L '-er-.lib. 6 Cyrus rogatus ab ho(pitc,quid ad pran- 

 dium apparati iuberet , Nihil , iuquit , aiiud , quam panem. 

 Nam (pcro me propc riuuni coeiiaturum. /4mmian.lih. ii. 

 A D A-G. Vita doliaris , fcu vita doli| : Salem & cafcum ede- 

 re : Ne quid nimis : Olfula conteiitus. S i M i L i t v D. 

 Qjtcrnadmodum agcr fimo luxuriatur : fic animus humanus 

 vberiorc vita infolclcit,frugaliotc vero ac alpcriorc mitcfcit. 

 Flutarch. in apof.h. Tcm^lwm Dian.x Ephefmx tutos rcddc- 

 bat obxratos a creditoribus : fic fru;.;alitas & parfimonia tu- 

 tinimum prxbetafylum. Vlin.Hh. ^6 eap.14. E x e m p. Pa- 

 triarcha:,Prophctx,Chriftus , Apoftoli ; Paulus ApoHolus di- 

 cit fe efle iumfy.>i . Phili/: 4. Gvranarophiftx Indorum,Hcf- 

 feni Iuda:orum,Socratcs. H lERocLvrH. \.Otlna ; cuius 

 bacc^' apud vcteres perlxpe parfimonix causa funt appofitac. 

 a. f(i/ii,fcunianus claufa. 



CVPIDITAS fcuSITIS IMMODICA H A- 

 BENDI. Sentbnt. Cupiditates immodic.E damnan- 

 tur. I. Thfff.^-tJerf. ^ . i .Ti>n. j . t;. j . i .Tir?i. 3 .7.1. i . 1 . Tim. 6.v. i o. 

 Tir. i.v.ij. Non eft in carendo difficuhas , nifi cum fuerit in 

 habcndo cupiditas. /Iut^n/i tih. Confeff. Qui fcmel Chrifti fer- 

 uus eftefTciflus, noneiicmammona: famulus. Chryfojl.hcm.^. 

 in Matth. 



Virg. %. jEneid. 



§iuliinon mortalia feBora ctigis 



Auri farra famts ? 



Quimdiu tibi fatis nihil fuerit , ipfcaliisnon eris S^^nec. 

 epifi.i^ Nuaquamparum eft ,quod fatis , &: nunquam mul- 

 lum,quod fatisnonell. if/.epifi ly.Cupiditates lunt iulatiabi- 

 les, qu.-E non modo iingulos homines, fcd vniucifas familias 

 cncrtunt , totam etiam labefaiflant (a:pc temp. Cic. i .defin. 

 Apophthe c.Diofrn''! multa & magna fimul appctentes, 

 infigniter racndicos dicebat. Timon fcnrztvS^airi^ clementa 

 malotum elfc dixit, infatiabilitatem & ambitionem. S 1 m i- 

 L I T v D.Cupiditaseft tanquam fcbris augcns fitimjeft velut 

 hydrops, quifacit vt 



^tio pltis flnt potA , plm fltiantur ai]tii, 



E X E M p. Midas apud Ouidium ; lulius Ga:far , qui Bri- 

 tanniam petiilTc crcditut fpe margatitarum ; Darius, qui cum 

 legeret infcriptioncm monumcnti Scmiramidis , ^uicunque 

 rex pecunii indiguerit , aperto fepulchro, quantum opm eli , acci- 

 piat : protinus illud aperuit. Sed loco pecuniarum inuenit 

 hasc verba:Nifi vir malus eires,&pecuniarum infatiabilide- 

 fidcrio flagrares , haud fanc mortuorum loculos commouif- 

 fcs. HiEROGLYPH. Canis hiaiiti ore ; adolefcens infi- 

 densequo ferocienti & abtcptus eius impetu ; & palma fcu 

 manus eipanfa, funt fymbola incxplebilis cupiditatis. 



C A P V T XV. 



Bejludio honejle remfnrmAi. 

 Pr^cepta. 



E^p^ I R T V s rc61:iix defidenj opum fecnnd.^ria 

 ^!v»^ refpicit opum acquifitionem vel vfurpatio- 

 nem. 



Acquifitioncm opum rsfpicit fludium honefte 

 rem paraudi. 



Eius excefTus eft ftudium ditefcendi pcr fas & 

 nefas : defedus , pigritia in acquirendo. 



Re C V L ^. 



I. Hencjle deheTmu remparare : ijuia omnU vocatio 

 habctaDeo prorniffwnem , & hoc ejl mfxi- 

 me/icH:idkm natmam. 



ETenim Adam in ftatuinnocentix labores diuinitusprx- 

 fcriptosobiturus fuiiret:& omncs cteaturx munia fibia 

 Deo pra;fcripta alacriter faciunt. 



W.Aiodpti ac^utrendi lcgittmtu efl,ciHi mnpiignat 

 cnrn iuremturdt, O" gentium^adeoqHe nec 

 cu?ri iure diuino, 



HOuertc igitur rcm parat , qui prece ardente , & labore 

 frequente comparat facultates moderatas , vtvito; fux 

 aliorumque confulat , dum tempcftiuum eft , citra proxirai 

 difpendium Hic igitur pcccant i. f.«/>«/ii;''c^ <-«n/ , qui ho- 

 niines exedunt , vt (unt vlurarij, qui exercent vfuram roden- 

 tcm ; & omnes auari. 1 Inutilia tempondera ; vt homines illi 

 quidicuntur Numerus : Talcs funt validi mcndicantcs , lu- 

 dxi, Monachi , MoniaIes,& Malcdid^i illi homincs,qni opus 

 Domini faciunt neghgenter. Talis fuit Caligula, qui mufcas 

 cepit , vnde & muliricapitaneus , a quibufdam fuit diftus. 

 3. i7»/a(7/i,quidiuitias criminantur, &: ncgligunt pecuuiam 

 accipcrc in loco. 4. AlchyrT,i:li (^ co.pt.ilores h.fanrorumfub- 

 terraneerum. 5 . Hvpocrita , aui fim''L'nt cometr.ttfni diui^ic.rum, 

 quiquc pauca dcfcrunt v t mulca coiifequantur : quales func 

 Monachi. 



Cur dc- 

 bcamus 

 honefle 

 rem par»- 

 re? 



Modus 

 acquiren- 

 di Icgici- 

 mus quis? 



III. Studium bonefle rern p.irandi non dehet enertere Studium 



i.n.rT • rr ,r r • hoiieiie 



dtjtinctioncm tnter peiJefjiPnem feu proprtetatem, ^j, , „,. 

 & vfiim [cH cummunitatem. ^""'^' "" 



' tolUt di- 



Llcet enim bona debeant effe communia quoad vfum:do- j^^,,, j^^^j 

 minia tamcn ipforum dcbcnt eiredillinfta. Nam diftin- ^, ~ j^, gj 

 (flio dominiorum a Deo eft ordinata & fancita. Odauum .j^,.j.,,j 

 cnim pr.-rceptum prohibct furta. lam fi omniabona cflent 

 communia, nihil opus elTet prohibitione furti. Nam furtum. 

 cft tapere aliquid ex alieno. Deus igitur prohibens furta, 

 cxprefsc fancit diftiuiTHonem dominiotum & proprietatem 

 rcrum. Et lex naturx piobat eandem diftincSionem. Intelli- 

 git enim naturalis ratio in hac corruptione natura , cum non 

 fint pares caufa: quxrcndi & conleruandi bona, cum alij fint 

 iguaui, alij prodigi,aIii induftriofi, opus elTe diftinftione do- 

 miniorum. PractereaverbumDci approbat emtiones & vcn- 

 ditiones. i. Cor. 7. i.T^fj/! 4. Sic Abraham, lacob , leremias 

 emunt agros : & Abraham , Ifaac , & lacob fiunt diuites. lo- 

 feph, Dauid,Salomon, Daniel.Cyrus tenucrunt regna. Vult 

 autem Dcusnos tencre iuftc res noftras, vtagnofcamus om- 

 nia bona nobisab ipfo dari,noncafu obiici,aut induftria no- 

 flra parari ; vtque ipfum propterca inuocemus , ipfi fidamus, 

 ipfi gratias agaraus : dcnique vt pauperum inopiam fubleue- 

 mus,adc6que communia faciaraus noftra bona <\noii.pjg',!r.v, 

 qux funt proptia quoad x,Tyi(rti. 



I V. Tot funt modi honefle rem aci^ulrendi ,, ijuot 



fnnt artes honefls, atejue vtiles,/iue ill&Jint 



ingenun ,JiHe fellularie. 



Hlnc refte dixerunt veteresGerraani , omncm artcm ha- 

 bere aureum fundum.ExcIuditut itaque hiftrionica cir- 

 culatotum pragmatica rabularum,& empirica circumfora- 

 neorum& dentifrangibulariorum. Hic poteft quxri. i. An 

 fit furtum fi quis rcm inucntam dctineac , quando ignorat 

 polfelforeni ? Refp. Vcteres hic fuerunt nimisrigidi,quorum 

 regula fuit : Res inuenta & non teftituta , eft turtum, fiue fcit 

 cuius fit , fiue ncfcit. Non cn im furti tcnetur qui hcrum rei 

 inuentx ignorat,dummodo non celet. i. Anpra;fcriptio tem- 

 poris fit legitimus modus acquircndi ? Rc("p. Vulgo diciraus, 

 Gaudcnt po(ridentes.& , Harres iure prxfcriptionis iuftum 

 alicuius reidominium acquirit. Sed hxc omnia accipienda 

 funt cum hac reftriflione , fi proximior ha-rcs ignauus & ne- 

 gligens fucrit , non autem fi interuenerit ignoratio : Hinc 

 recSc dicitur : lura vigilantibus fuut. ; . An Chymia fit acccn- 

 fcnda honcftis modis acquirendi ? Refp. Chymiarationalis 

 vtiquc illisaccenfendaeft jquiaeft pars medicinae : fed irra- 

 tionalis non itcm De hac lepidc dicitur : Chyraia cft ars 

 fine arte , pars finc pattc , cuius initium eft fcire, medium 

 mcntiri, & finis mendicare. Item : Chymia cft multiplicatio 

 totius pct nullam. Itcm ; Chymia eft cafta meretrix , qux 

 multos inuiiat, neraincAiadmittit. 



FLORI 



Quot finl 

 miHli lio- 

 nclle rem 

 parandi? 



.j^l. 



