66 



Encyclop^di^ Lib. XXI. 



^arientia 

 Pnil.iTo- 



<juiJ? 



.Quomo- 

 do vir 



forcis CC" 

 tcmnat 

 mortem ? 



dimoucii poteft. Somtes apud Platoncm , nuUam habuit 

 rarioncra inortis,au:aliorum malotum magis , quam Tt tur- 

 pitudiaem eftugerct : atquc maluit mori , quam turpiter ta- 

 cerc Carterum huic virtuti rcpugnat i- MoUitJes animij 

 qualis fuit pleroruinqucgubcrnatorum fupcriorifcculojqui 

 inctu amittcndi Ca^faris gtatix, /?;/rWr>ample;ci funt. i.Le- 

 uitas &. inconftatia , mutans fcntcntias & idiones, aJ quam- 

 lib- 1 fortuna: auram , & feruicns tcmporinegleai tcligione 

 &difciplina: vtinEct;bolo&: Alcibiade. j. Iniiifta peruica- 

 cia Sc btoica inorolitas iu detcndcndis fcivtcntiis falfis , vel 

 non ncceffaria , qus falui honcftate & niagna cum vtilitate 

 pubhca mutari potcrant, vt in Gatone & Demei.Huc pcrti- 

 netfortitudo apparensia cbriis.de quibusPlato reilcdijtic 

 /. 4. iie Ug. illos tyraunicum gctere animum. 



VIII. Patitntia philofiphicit efl vicinaferlitudini, 



H^^cenim moderatut dolorem, nc oppiimat naturam,& 

 ue impcllat , vt contra iHllitiara , conltaatiam , mode- 

 Ifiam, vcl alias virtutcs aliquid committamus. Dc hac iiote- 

 tur didum Epiiitcti, quod cit.at Gelliiti lib. 1 7 taf. 1 9 ' .KHy^u kJ 

 a'<Z''> ^"fti"^ (^' aiji.ne , 1«;./ i'»;/ wei^i; quod vtiliflimam 

 vita:rcgulam contiuct. Vicinum eft illud Euripidis: «iVis» >^ 

 e'A;T/rs»» : lcfreHdum ^ Jperaniinm. Item ■sroAu.^paV.ijri/ iflud; 

 fi^iii, fffi. Huc pettinct virtiis iu omni vocatioiW & genc- 

 le vitx neceilaiia, qu.c -^ipyi -Trufonu , vt ait Ilocrates -dfii 

 tii^.r,';. Stigelius fabula: dc afino fabinde mutante couditio- 

 aeni, addii hoc sctkuAd/ : 



Sn aji/tiif, cfuemcun.j, a/irium/hrs afperafecit : 

 ^iuiflnclde ler:ei?i fcrre fcit, ille fnfi:. 

 Veriim cnim vero itacn;, vt Lucianus ait : Amor nouita- 

 tis & pr;«Icntium faturitas feu failidium naturaomnibus ho- 

 niiiiibas ineft ; & vc ThucydiUes lib. 1. ait : -70 Tiwao. «« /2«ju, 

 Pii.!'en> fintm jemHr efi f,rtui< : &:,quod idem tradit/ii.j.fcm- 

 per fumus fcrui rerumabfurdaruin , contcmtorcsrerum vlr- 

 tata rum. Dilcamus autem agnofcere hoc vitium , quodpu- 

 gnat cum voluntace Dei, &: tranquillitatcm aninii turbat , Sc 

 niaxLmam vitsepavtem rcddit infuauem : & fcmptr nobis in 

 confp.'rta fit iliud fapieutillimuai Pindari didlum , quod cx- 

 ^t j. Pythiorum ; 



iii.vtit vnnm boniim nMln (itBnl 



T>:i« d ftrilmtnt ijtminihm 



Dij iinrntrr/iUs. M*Li i^i/ur 



Tson pojfunt it^icientts tUganter ferre , 



Boni vero pulchriora foras vcrtitnt. 



I X. Virifortis efl mortem contemnere , non more EficH' 

 ri , fed tnoref.iniiorHm hoTninum- 



GVeuafn, lih. ■[. horologij principmnhene ait : Etfi inors cor- 

 poris guftandaert omnibus, & finis .Teque probos ac im- 

 probos manet; tainen inter hotum illoiumquemortem plu- 

 limvim intercft, dum bcni,(i vitx defidcrio tenentur.ideo fit, 

 \tplus boni agant; mali vevo ,fi vitae amantcs funt , non 

 aliam ob caufiim fit , quamin mundo magis fruantur.Quan- 

 do itaque vir fortis cipctit vitam, cum Apoftolo Paulo fhil. 

 1. hocfacit , vt aliisprodeflcqucat. Alias cum code:Ti optac 

 diifolui & cflc cum Chnfto , atquc ica mottem uon reformi- 

 dat vt molles illi , qui habent fauciam confcientiam: multo 

 miniis vt Epicurus, de quo l.aertiu-t ifta refcrt : Acerbifiimum 

 jTialorum & horrendum maximC;mors,nihil ad nos:quoniam 

 ciim nos fumus ,iriors non adeft : cum veromors adeft,nos 

 iam non fumus. Neque igitur ad viuentes , neque ad mor- 

 -tuos pertinet. Nam iis qui funt, illa non eft;quibus vero ad- 

 eft, iam illi non funt. Ha:c eftimpia Epicuvi vox. Alitcr ani- 

 matuscft virfortis. llle fcitmortemelfeianuam vitx,&ad- 

 uerfus ipfiusamaritudinem pugnat hisarmis : i.SoIatuife 

 fpe Ixti euentus. Nam diesifte, inquit Seueca,ja«?» tanquam 

 «.vf rem um reformidai , dterni natalit eft. Tunc in tenebrii vixijfe 

 te dices, ciim totam lncem totm ufj^cxeru , ijuam nunc per angu- 

 JiijJimM 'cuhrum viai intuc/u , (^ tamen illfim admiramurpro- 

 eul. 1. Expcndit communem hominum fortcm , S^od, ait 

 idem , ^rauijfimum naturafecit, cotnmunefecit : vt crudelitatem 

 far( confolaretur i.qualitaf. i. Horrendam mortis imagiucm 

 pcnicillo Ciceronis reddit amabilem. Quid vero Cicero? 

 Ipfe, inquit,aw/»)£ difcejfm a corpore fit fme dolore,fj^ fit fUrum- 

 que fme fenfu, nonnnnquam etiam cum voluptate : totum hoc le~ 

 uceft , (^ qualecuntjue fir , fit «J punHuni temforis. Qjiam in 

 fententiam Scneca itapronuntiat: Mors miferanoneft: aditut 

 ai moricm mifereft. 4. Rccordatur vitam honelle aiSam. Vul- 

 c jra res eft, ait Seneca, confuir.m.ire viiam antemoriem. Et non 

 potcft male moii.quibcne vixit. Idco viri magui hoc agunt, 

 quod Plinius iunior alicubi pr.rtipit : Oumfuffetit vila,eni- 

 tamur vt mors cjuam paiiiiUimn, qu.i.pcffif abolere ,inueniat. 

 5. Perpendit milerias huius vit.-e. lUam fcilicct efle fabulam, 

 efll- vmbram & fomnium .efle tragico-comcediam.Hoc bcne 

 pcrpendit Similis pr.xfcclus Adriani, qui vacatione datain 

 agro fcptem anjios quod reliquum fuit vitae iii quicte excgit. 



atque hxc moticns fepulchro incidi iufllt : Simiiuhiciaett,. 

 euias atas quidem multorum annorumfuit , feptem tamen diin' 

 taxat annit vi.x-ir. 6. Excmpla virotum fortium , qui mortem 

 intrepide adierunt , fibipouit oboculos. Itacnimeft , vtait 

 Tullius , Sapientiffimm qmique anit/xy^juijiimo meretur , Jiul- 

 tifimw inijuiftimo. Hanc ad rem conducuut i-m^p^yfex^ 

 cisxyinct fcu Aojj(j/n}a»«Tioi , hominum in Ecclefia&extra. 

 Ecclefiam. Illorum duxeft Chiiftus ; m his fant ethnici,noii 

 quilibct, fcd ^(Jnr-n;, vt vocat philofophus , id eft illi , qui 

 ethicis & politicis dotibusfuerunt infigncs, puta legumlato- 

 res , philofophi , politarchjc. l.iuemadmodum enim tcfta- 

 menta honiinum iuat morum fpeftacula, vt ait Plinius iu-- 

 nior: fic apophthegmata virorum fortioinmorientium funt 

 fortitudinis fignacula. Huiufmodi .apqphthcgmata &; cy- Apoph-^ 

 gneas catitiones in Scriptura habcmus vatias , vt lacobi Gtn. thcs;masa 

 49. Mofis,D*l»f. 3 I. O" ji.Iofux,f*;i 14. i4i»M /«&<-/. Dauidis, monen- 

 z.S^wi li.t^tj.i^K?^. i.Zachatia: filij loiada:,! Parat.ii^.v. '"""" 

 11 Mattathia» patris Maccabxorum , i. Ai-c. 1. Icfu Chriftl 

 Pontificis noltri Opt.Max. Luc.tj v.t^ ^i-A^- iohait.i^. v, 

 26.r7.i8.}O.M/i«/AZ7.TA4tf. Stephani protoinartyris, .Ul.y. 

 f.}6. J9. 60. Pctrus Apoftolus , cum ad martyrium vxorem 

 fuam duci animaduerterct, exclamafle dicitur : i coiiinn.\,me- 

 meutci Domim. Eufeb. eccki". hift. lib. 5 cap. jo. Ignatius ad 

 belHas damnatus, ciim Romam abduceretut, dixit : ^'i» luro, 

 ^tio lupplicij ^enere rnriar. Frumfntum autem Dei cicnfim , be- 

 ftiarum dentibtn tomminui aique fubigi deteHor , vt panisfiam 

 mundm Chri P.D , qui mihifanis eftvitt P.jlycarpi Smyrnen- 

 fis epifcopi precatio ante martyrium eitat apud Eukbium 

 lib.^.cap.if. eiushic eftfiiiis : I^Wui liem es tu.&fme tr.enda- 

 cio. Broflerea Qr in omiiibits Uudo te, ^ benedii oie,i^ l^l^ri'! co 

 te , per £teruum Ttsum ejr Pomljiccm hfum Chriflum dileclum 

 FdiiiMtuum. per qucm (y cum qiiotiii cu:n '^piriiu faniio ,gloria 

 e^ nunc fy- infutura fcuLt, Amen. Cyprlanus ante martyriurai 

 has voces protulit : hxul r;on e(i , qni ijJiim in meute habet cii- 

 ins ifi terra. Itera : Salm mea (y vir'm mea Chriftm,J)otninn4 

 eft ,fuifiie^fine feniire deheo. DcTheo.lofio MagnoaitAm- 

 biofius ; Dilexi virHm,qui c-tm coryore fcinererur , magvs de 

 Bcclrfiarum flaru , qu/zm de fuis periculu nntehatiir. Nam mo- 

 libundus imperium intcr filios Arcadiam & Honoiiunr diui- 

 fit, ita vt maior Conilantiiiopolitanuin , altcr Eurcpx inipe- 

 rium teneret : &vtrumquc ad veram pietatem exhortatus 

 <ft , monens ea &: pacem fcruari, & bella confici , &: hoftcs 

 fundi , & troph.xa ftatui , & viftoriam parari. Subinde eriara 

 dicerc confucuit,magis^fc gaudete, quod mcmbium EccIefiiE 

 Dcielfet, quam quod in terris rcgnarct. Amlrofius in agone 

 dixit : '^ont'meomorfem,quo»iam Dominuin bonum habimm, 

 Auguftinus obfefsa vrbe Hipponenfi moriens vna cum fra- 

 tribus repetitdidum Dauidis : luftiues Domine,^ rcelum iudi' 

 cium tuum. QusE verba etiam rccitault Mauiitius Imp. cuni a 

 rhocii ttucidaietur. Vide vatios Aoy»? ts©^;^»'»/»; variorum 

 hieromartyrum inhiftoriis. luliusCaifar , ciim a coniuratis 

 in curia Pompcianaca:fim punc1:imquopeteretur,ad Cafcam 

 dixit: icelerate Cafcaquid agu } ad M. Brutum : li, aiyTtxviiv, 

 "Et tu fili ! Anconius Phllofophus lidens ics humanas & moi- 

 tcm contcmnens dixit ad amicos : 6}^idmefietis,f^ nonpetiits 

 defeftileniia ^ communi morle cogitatis lylvana. Scueri Imp. 

 verbafuerunt :Turbatam Remf.vbique accefi , facatam etiam 

 Britmnnit relinquo,fenex ^ fedilta sger :firmum imperium An~ 

 toninis meu relinquens , fi boni erunt :imbccillum,fi mali. Pho- 

 cion iniufte damnatus, cum quid fili(j dici vellet , interroga- 

 tus eflet, refpondit : Tmtv j^ S» /mi f.yijFijf^Km ijitvcwii;, S'e me- 

 tnor fit iniurit ,qni ab Aihenifnllbm pater fit ajfecim. Aratiis 

 Sicyonius , vcneno ( quod illi Philippus lex Macedouum,qui 

 diftus fuit tdFimos , propinauetat) haullo , fanguincm vomens, 

 ad familiarcm conucrfus dixit : O Cefhale , hnc funt prdmia 

 regii amiiiiii ? Ariftoteles in morris agonc fertur protuliffe 

 hanc vocem : O Ens eniium miferere mei '. Antifthenes in ago- 

 nc cxclamans:6j«:j me doloribm abfoluet\ Diogeni ficam tr oiir 

 ftrantircac dixit : Doloribm dixi,non vita. Diogehes Sino- 

 penfis a lethali veteino expoireifluSjmedico roganti, -^uomodt- 

 haberet ? «ecli , refpondit. ^'"3 fraterfratrem complelIi'ur, foir— 

 nm mortem. Caiolus V. poft Euchariftias vfum repetitum di- 

 xit : In me hanes , /y ego in tr. Itcm : b> mantu tuets , D"nnne, 

 tradidi Eeclefiam meam. Luthevus repctiit in .agonc diclum 

 Dauidis : In manm tuoi commeniio Jpiritum mcum:redemifti me, 

 Dem verax. 



X. Fortii efl., cjuinec rebttl prefperti tolUtttr , neqite cid- Forti; 

 uerfis mtrgitur , fed. honeflatis causa intrepide adit 1""=' 

 perictda , dr proptilfatf poffit : ft vero mnpoffit ,pa- 

 tienter tolerat : cjui infitper initiriiis, calurn»ias,& mor- 

 tem, cjttdi dicitur omnium terrihiliim terribUijfimnmy 

 contemmt : qui^tte vnoverbo mifir effe fotefi , iii.via 

 ilhtd poets,. 



fortijerille fjicit fii tniftr eJfefoteJ{. 



Xl.Sex 



