Ethicx Cap. X X. 



71 



juter Po»tirices&' rcges iliffcrcntia cognofcatur. Si igitur (iii- 

 <i'lit Simon Srenim in rejponf. aJ afoio^..,Uc. (Jrerfc-n ffo vitd 

 toicU.) PapaVftSol.&Lunalmpcrator, iiuim]uc tcliquipla- 

 netircliiKiuunturlcluitis : Mcrcuvius pioptcr linguj: volu- 

 biiitatcm, vcnus proptcr libidiucs.Mais proptcr (cdiciones& 

 bella,Iupitcr proptcr Jominaudi cupiditatcm , Saturnuspto- 

 pcer inquilitioncm. Nam 



Efl grrtuc Siiturjn fydm in omne cafut. 

 £t quia lydcta illa crratica ab ediptica.qu.x cft via Solis.rece- 

 dunc , Iciuica: quoquc a duce fuo lefu abcrraiit. 15. Bn^c»r- 

 <fm : I^ontiticcs catailiccs ; Prxlaci pilaci ; Epifcopi apofcopi; 

 paftorcs impoltores . clcri dcliri ; c.nrdinalcs carnaics. 14. le- 

 fuitx lebudciV, vel Elauic.i: , vcl Suit.r , vel poftcri Icfui filij 

 Aircr.Gci ■/^^S.XM 'i. a quo familia lefuitarum, iV.'(ot.i6. t'.44- 

 vellcfui tiUjSaulis,i.i'<*'».i4';^'49--r-InHifpaniafuntvaI- 

 lcsmifcri.c,&: moutcs fupcrbi.r. 16. Italiainfcrnus animx, 

 rar.idifuscorporis , purgacorium crumenai.i^.Carolus V.ad- 

 monicus aliouando in caftris,vt lcgcs Germanis militibus de 

 vitanJa cbrictatc fcrrec,rcfpondit,id pcrinde fore,ac fi Hifpa- 

 nis inccrdiccrec , ne furarccur. 1?. Vrbana refponfio cuiuf- 

 dam mulieris iinmorigcra:,de qua Henricus Stepliaaus: 



VH/» qiiidam ccrebrofii diH refrchoidi ur vxur , 

 Kecfatif oj^cij dicitnreffe memor. 



&iiid de Ke cfueritur coninx ? Sliiodvult , volo , d'xitf 

 Imterinm fibi viilt , idvclo jy ipfa mihi. 



FLORI LEGI V M. 



VRBANITAS. Sentent. Non in eadcm inccn- 

 tione xqualiccf rctincnda mcns cll , fed ad iocos rcuocand.i. 

 Seii.de TrcinqniU.vlt c.i j.Tumpueris ludere Socraccs non cru- 

 befccbat, & Cato vino laxabat animum curispublitis fatiga- 

 tam. 'bid. Arcum intcnlio frangic , animum tcmillio nulla. 

 ruh. 'yr. Non paucos inucnias , qui dum i.ttautur,inftniunc : 

 quibus , veluti pucris , omne ludicrum in prctio. ^en.^pijl. i y. 

 Vide ne ioci l.i;titia: potiiis quam lalciu .-Edcntur.r.«f/.'.i4,rt«- 

 »«/. Scudcas faccciis , more non apri , (cd ouis : ncc ludas ia 

 co,quod doicc.ncc devcroprofcras didcria. .\fpcr.c enimfa- 

 ceti.B, & qu.x multum ex vcro traxeie, acrcm fui mcmoriam 

 i-clinquunt.5fw. Ludi libcrales funtmagilhi vrbanitatis. Ta- 

 lisin primiscft ludus fcacchiac , qui dicitur infidiolorum la- 

 trunculorum ,quGm Vida eleganci carminc dL-fcrip(it. Puca- 

 tur aucem inuencus inobfidioneTroianaa Grxcismilitibus, 

 ad fallcndum tcmpoiis tidium.Iocus idco inuentus eft,vt qui 

 Iaborat,habcat rccreationcm. Arifl.^.polit.cap.i,. Qui falibus 

 & facctiis modum quendam adhibent , ij iuttxmxu vocan- 

 nu.Id.t.Erhic. cap.y. (>ui ncc facetum dicunt i^pfi , & camen 

 cos , qui dicunt , permolcftc fcrunt, & agrcftcs Sc duri vidcn- 

 tur 'hii. A p o p H. Dioc^enes profcilori , qui duos tantum 

 habebat auditores, dicebac, my B-nif habes auditorcsduode- 

 cim : quia in audicorio nouem Mufjccum Apoliincdcpiita: 

 eranc. Diogenem a lcthali fomno exporrcflum mcdicus in- 

 tcrrogauit , quomodo fc habcret , Rcfte , inquit ; nam fraCer 

 fratrem ampleftitur ; alludcns ad illud Homcti, quod JaVo/©' 

 SiCu^3r fint germani fratrcs. Ltiert. lib. 6. Idcm ad mulierem 

 aniculam cuiioiius fc ornantcm dicebat : ii viuos allicere 

 volcs.multum falleris : fin defundos,oro ne diu cunftcris. iJ. 

 Idem Didymo , qui vulgo audiebat adulter , & oculum vir- 

 ginis curabat , Vide , inquiebat,nc corrumpas ^pLu ; qu.x vox 

 &i pupillam & virginem fonac. Laert./ih.d. rhilippus Maccdo 

 medico curauci fraiflam clauiculam , & (ingulos omnino dics 

 aliquidpofccnci diccbac : Sumcquantum voles : nam habcs 

 nA.sJi*, clatiem. Plur. in apoph. Ciccro obiurgantibus , quod 

 homo fciagenariuspucllam virgincm duxiffct , Cras, inquit, 

 muhcrcrit. Era/TO.^.apo^Ai.CubicuIarius quidamquirebatei 

 rapa,an ctiam recitatet otationcm Dominicam , diccndo Pa- 

 ter nofter & Rcmitce nobis peccaca. q. d. ipfum non clTe fan- 

 i3um illum pacrcm. Ncro in Claudij ftultitiam fubindeioca- 

 batur produdlione fyllaba: , Defiit inter viuos morari, id eft, 

 ftiilrum agcic ; a Gi;eco /««fW. Sueton. Auguftus Cxfar fcri- 

 pfcrac tragccdiam Aiaccm.quam quod ip(i difplicerct,dcleuit. 

 Rogatus.quid agcict ipdus Aiax ?refpondic, In fpon^iam in- 

 a\\hQ\t.McicrBh.-L.Satur.citt.i,. Aril^ippo philofopho cuni pro- 

 broscobiiceietur ,quod habcrct Laidcm meretriccm : Quid 

 rum , ait , fi modo non habeor a Laide ? (_/«>• Cum Alci- 

 biadi Athcnicnfi Lalneator plurimum adminiftraret aqua:, 

 Laconid vidcns,Quid hoc rei cft, iuquit : Plus aqux infun- 

 dicquafi nonputo, fcd vehcmenter fordido. Hocfcoramate 

 notauit vitam Alcibiadis muItainfamiacontaminatamXaeV/. 

 Dcmoiiax rogatus , an philofophus etiamplaccutis vefcere- 

 lurf Quid, inquit , num putas apes ftultis tantiim mellifi- 

 carc ? tmfm. H.apoph. Stratonicu'; fe vehcmenter admirari 

 diccbat.Satyri (ophift.i: macrcm.qui illum dccem raenfes tu- 

 liiret.quem nulla ciuicas dcccm dies fcrre poiTet. Id. 6. apoph. 

 Lud.X I. Gallire rcx, audiens indoftum quendam inftrui5li(Ti- 

 mam habeie bibliothecarn , dixit, cum limilcm elfe gibbofo, 

 quimoiemindor(oportanscam nunquamafpiceret.Maximi- 

 liinasl.dkchit : LieberGott vvsm du nicht belfer dtu reiftU- 

 Tom.lll. ' ^ ' 



chevndvveltltche B.egime»t ditnn dutch dentoUenvndvoUen 

 l'faffen ( lulium 1 1. ) vnd diirrh michaL einen armen Kiemfen~ 

 fieiger re^iereft,fo vvere es mit vns verloren. Aher du vvirji a 

 livolverjehen. Bucholccrus folcbat diccrc : In aula rcquiritut 

 fidcspiaboloium.DiaboIuscrcdit.&contrcniifcit Rcnncche- 

 rusdiccbat:In aulis funt multa paulo poft lutuia.Lco X.cuni 

 Augurcllus ipfi mihlla libros dc Chymia ipdus no.nini infcii- 

 ptos,ml(itip(ifaccum,vtillumimplcictauvo 6 i m 1 l. Rhi- 

 noccros.^rnu gcut ia naribus : ita quoruudam fales dentati 

 funt & aculcati. >'lin. lib.S. c.io. Sicut (al modic^ cibis afpci- 

 fus,cos condit:lca fi Paulum ioci admifcuctis.oratio fiet venu» 

 ftior. Hr.ifm. E X E M p. In iympofio Xenophontis multa per- 

 lcpida occurrunt. Plautus intcr Latinos poirtas comicos ioco- 

 tum vcnuftatecxccllit. Addc fabulas iEfopi,CoiloquiaEraf- 

 mi,qux- func pcrpctuus quidam lcpos,vt & plcraque Luciani; 

 locoferia Mclandri,Facetias Fri(chlini,Sphingcm Hcidfcldij. 

 Scaliger pater contra i ard.inum multa etiam facece fcriplic. 

 Et Scaliger filius multa lufit vibaniufculc:qualc cft illud , 



Tres fun: cmutHi, Uermanni, e.audir, ^ Anglm, 

 DiCjquii edat meliies, q.,i5 meliiifve bibiit ? 



ISlon comedts Germ^ne , bibis tu : non bihvs Angle, 

 Sed come^is ; comedu Flandre hibrf.jtie bene. 

 Elcgans etiam eft illud Beza: : 



Jffl» temere ai^.iquas muiat i^ajconi.i iccest 

 'glueis nihil eft aliud viuere, quam hibere. 



C A P V T XX. 



De luHitia fdrticuldri. 

 Pr^cepta. 



|r^^ E c^v I T V R iiiftiria particularis, qua fuUrtt 

 ^^j'j caique cribuimus in obiedlo certo. Didmw oh- 

 i.Uirii ':ertum : cjtita ittsittia "jntuerfults etiarn iHum citi- 

 ejne trlbiiit , fed p-r or/i^ies vritHtii mnriilfs fpecies. 



lu.^iria parricul.iris eft Gommuratiua, vel diftribu- 

 tiua. Illa dicitur iuiis priu.iti,ha:c publici. Illa Gr.-E- 

 cis (j-t/XictV.a«77)tn K^' Tv fjtiy ,lixc J^.iiiiiv>i.n Ka.T d^iitf 

 dklt ir. 



iuHcia coi-nmutatiua eft.qux Teruat ptoportionem 

 arithmcticam in iure priuato, (eu contradtu. 



Eftque contradtus vel proprie,vel improprie did:i. 



Contr.i£l:us proprie didhis eft permutatio , loca- 

 tio , oppigneratio, donatio , depolitum , commoda- 

 tum , mutuum : improprie didlus eft in liasreditatcj 

 dando Sc accipicndo. Hinc dicitur iuftitia permuta- 

 tionis,]ocationis, dcpofiti, mutui, S<c. 



luftitia diftributiua eft , qua: feruat proportionem 

 geometricam in iure publico. Ei in exceHu oppo- 

 nitur crudelitas , in defedlu lentitudo. CrHdelitatis 

 tyramiicie. excr/iplum efi Xer.ves,cjtti citrn a Pythio Lydo cttm 

 ingenti/ito e.ven ittt ejfet tradattts,& liontti ille vir profilit> 

 n.itu rninimo vacationem militid peteret ,filinr/i dilfeSlum 

 Juifedit, cr patfem tranfire in medio coegit, addens, irar/i 

 bahitare in auribtts. id cft, commoueri diEiis odiiffis. 



luftitia diftributiua"eft fidclit.itis,vel difciplin^. 



luftitia fidelitatis fiue|fida eft, qua aliis probamus 

 noftram fidelicatem. 



In genere eft Amor proximi,quo vniti fumus aliis 

 conftanter in bono proptcr De v m : Huic in exceflu 

 opponitur amor inordinatiis, quo quis proximum 

 plus diligit quam par eft:in defe6tu charitas fimulata 

 & momentanea, itemqueodium proximi iniquum. 



In fpecie confiderata diuiditur duobus modis: 



I. Exbonis, qux funt tribuenda. Et ita verfatur 

 circa vitam & mortem aliorum ; circa bona animi, 

 libertatem vitne, honorem alterius , iucunditatem, & 

 bona fortunx. 



I I. Ex perfonis,quibu$ aliquid eft diftribuendum. 

 'PerfonsE ifts iftimanturex gradu vel c6iund:ione. 

 Ex gradu perfonx funt fuperiores,pares , vel infe- 



riores. 



Superiores funt talcs vel dignitate , vel mericis , & 

 beneficiis. Ibi iuftitia particularis dicicur Obferuan- 

 tia ,hic Graticudo. 



G 5 Pcrfonse 



