8z 



Encyclop^dis Lib. XXI. 



Liberali- 

 tas an dc- 

 bira, vd 



inJebi- 



u 



Hofpita 



tui-,fea ne quis alius.ln hos quadrat adagiu : Aur. c»rcer»ua- 

 r,<u O' '^nn.m cAvcer ^uarl eft. Hi Gcrnwnis elegantet dicun- 

 tut uelmarrer,. Hotum n.oics elcganter defciibit fcfl.uiiri- 

 mus Co.tiicoru.n fub pcrlona Zachoaiy.C^^^tt durm.mm, 

 fcUes ohllrh.",! chguUr,,. Ctr ? Se qu.d amm^for,} amtitat dor- 

 mlert<. Aqu..,npVriit , d,ml^„.xt , profundere.Fttrr.emvterida.mfi 

 rose^,n,„Lam d:,bi,. £_wr: ipftfrid.m tonfor -Jngues detonfertit, 

 coll-git,.„.n!a ,ibft„litpr^fes">'>"'- 4- Migrtijicent.ifurt.uipro. 

 ^7i)rr;inquibusexccliitI'apa,quipvohtetnr,fepo(reImper.a, 

 R.c<nia,&quidquidhabcnc .iiortaies.auerteic & dare. Ita fu- 

 pci^ori feculorcgniiin Anglix don»dcdit loha.ii de Auftria, 

 qiii ciiccie angicirus cli l.iudatilT.ma.ii rcginam Elifabetham. 

 Hoc vitiuni'"detclbtus cll tex Feru, qui, ciiin exHifpanis au- 

 dirct,l'arain iplisdcdille tcrram Peru,dixit;infignitcr fatuum 

 cireopoitcrc Papain, qui , qu.e non habcrct , aliis liberalitcr 

 ljr<Tiretur,vcl ccrtt iuiullum ac inipiu.n ncbutoncni,qui eie- 

 ctis vcris pollcfloiibus^alicnas teiras pcicgrinisaddiccrec, in- 

 qiie niutas cxdcn mottalc gcnus aimarec ^.Simonin eultoresi 

 qualcs luiit Pjpillre.qui indulgcutlas communicant iuxta tc- 

 iiotem taxx Apoftolica;, vtcaaicram Aportolicam ,& patri- 

 nionium rctriaugeant. Dc his Simonis magi fratnbus lefle 

 ceciuic Mautuanus : 



fTempU, fn(eriio:es,facra, crtix, altaria , Chriflttt, 

 Lnx,cae/jim,pie!m,hi.cfunfvenalia Rom£. 



V I. LiheralitM ejl volnntaria coTnrnnnicatlo, (jUii regttur 

 iure naitird. & dittine , mn trjitlno. 



Iberalirasenim cft virtus, qua vltro dc nortrisfacultati- 

 as latgimur,& commuir.camus fatuitatcs & opcras non 

 dcbitas oblig.uionc ciuili,fcd naturali vcl diuina. Sunt autcm 

 dcbifa iurc njtunomnia officiaaliis ncccllaria,qui nos fiae 

 incommodo pr.cH:are pollu.iius.Ofticia ifta fcu bona funt du- 

 •plicia. Qti.rda.Ti cnim nou pctcunt ncc coufumuntur vlu & 

 cominunicationc : vt, de fuo lumine alicri accendcrc lumen, 

 niotiftrare viamcrranti,dare confiliumftdclcjlibciadter com- 

 Biunicarc bonarum rerum dodrinam.Nam ipsa trac^atione & 

 propagatione dodrini uoftra eruditio non imminuitur , fed 

 alitur&augctur.Dchacliberalitatis fpecic ait Ciccro:Impcl- 

 limur natura , vt prodcffc vclimus quam pluri.nis, in primif- 

 quc docendo.rationiliiifque piudcnti.-c.ldein ait : Fruifius iu- 

 ge.iij & vircutis omnifquc prxftanti.Te capitur,cum in alterum 

 confcrtur. Odiofiflinia autem ell femidoftorum quorundani 

 arrogantia &; illiberalitas , qui opinionem doftrinx hoc vno 

 pr.Ttextu tueri cupiunt,quod f.mulant fe fcire aliqua,qux no- 

 lint aliis imperiri.Multo honeftius Thcognis nioncc: 



Ei/rti; , n^pirit ;«!) (ppi\tg^t it?.tTftt : hoc eft, 



Si ati con'ingit doHo fa.pientiamaier , 



liiuidid ftimuin non agitetur iners : 



Sedcolat ingenuo diuinatpeciore Mufoi , 



Dc ^rin.tcf; alies inftruat ipfefui. 



Quxdam bona vfu & communicatione abfumuntur,vt pc- 



CUnia,frumcncum, panis,opcrx pritiatx. Atquc in his opottct 



feruare modura,ne nobis & nofttis neceffatia defint.Hanc li- 



betalicatis metam dulciiftma imagine S3.\omow l'rou. j.prx- 



fcribit:Ff»/« tuiforas deriuentur, (^ riuieffiiant in plateas.At 



tH domintis illcrum mmeto,</y non alieni tecum.Sic Paulus z.Cr- 



^rinth. t. iubet hunc modum in largiendo feruare , ne aliis fic 



ignauia,nobisaucem affliiTtiOjfed vt noftracopiaillorum fuc- 



currat inopix Qucmadmodum autem in liberalitate mccam, 



ica & gradus oporcet fcirc.huncin moduni : i. EccIefiaDei, 



minifterium verbi , & fchoLx Chriftianx func iuuanda & fu- 



ftentanda Idco quocannis fingulos Iftaelicas viritim oportc- 



bat pendcre tcmplo (Ki^i^jjiKot feu dimidium ficli^SA.-ofl^.jo.cu- 



ius prccium,vccompucat Chytr?us,eft quatta pats aurci Rhe- 



nenfis. i.Patria & Refp. qux Eccleftx Dci & nobis fingulis 



tranquillam hofpitium prxbet,collatione promta & honcfta 



tJv vzra^nmt eft fuftencanda. Ideo collationes tributorum 



diuino mandato magiftratibusdebetltur. j.Nos ipfos,paren- 



tes,liberos & propinquos iuuare dcbemus. Nam ft quis fuo- 



jum,& maximc domefticorum curam non habet,fidcm abnc- 



gauit.&cftinfidelidetcrior, G«/. j. ^.Amici funt iuuandi,dc 



quibus notum eft proucrbium : Amicorum omnia funt commt,- 



w/».fcil. qu.TiBre ac legibus pofluntcirc communia. Gratifi- 



candum eft cnim amicis,dum fine impictate & fcelerc poffu- 



inus vt Pcricles , cum atnicus vt falfani eius caufam pcriurio 



confirmarct,refpondit:Afr«e <nu7r^i.Tl^v Tvi; ^iXii;, ux\a f^^' 



JiJ». E contrario Agefilaus fxpe amicos in caufis iniuftit ad- 



iuuic vt ci.m his verbis amicu.n commendac iudici , Nixi«* , « 



fSf, fnitlixH , uiff;' fiO' KdiKti , yifii» cij>ti' wiWTws ^ccft;, hoc cft, 



Niciam,fi non habet iuftam caufam , di.nitce. Si vero habet 



iniuftam caufa.n.mca causa eu.n dimictc. Omni.-io autcm di- 



mitte.y.AIieni noftta ope indigentes.nobis funt iuuandirqui 



nempe nobis vel fociecate Ecclc(ix,vel eiufdcm ciuitatis,vcl 



ftudii,velnationis,velgcntis, vel linguxconiundi funt. 



vera beneuolentia , & omnibtts o^cijs hojpitalibw com- 

 pleUimttr.Et in exceffn opponittir incorifiderata O" in- 

 honefla ho^italitas : in defettn inhojpitalitM. 



HMc virtus nobis commendatur Matth.i^.i.Vef.^.i.Tlm. 

 4.H«i.i j.Excmplafunt Abtaham,G?».i8. Loih.Gen.z^. 

 ViduaSarcptana, j.Rff.y.Sunamitis, ^.«eg. ^.EumxuspaftQC 

 apud Homcrum «JJox.^. hac orationc VlylTcm cxcipic : 

 Ncn mihi fas, necfifeior te ■venerit holpes, 

 T»fiidire peregrinum. Ham conditer idem 

 HoSpitis /ttque inopit Det*s eft. Ego dona lihenter 



Parua quidem ,fed amica dibo. ■ — . 



ItaTclemachus o^Jor. «.Palladem excipit.CxfarcumMcdio-' 

 lani hofpes cibum fordidius apparatum propofuiflct, & cxte- 

 ri comites naufeabundi cibum afpernaretur,largius comedic, 

 ne hofpitecn auc ncgligctix,aut rufticicatis arguerc viderctur. 



VIII. Hejpitalitatem hilariter exerctre dthernm , ^ttia 

 plurimas amicitias parit In primis autem aduerjiu pau- 

 peres.HiiC enim hojpitalitas eft in catalogo illorH operum, 

 ^ua Chriflus in vltimo iudicio puhlice commendahit. 



I X. Hojpitalis efl tjui alios te^o excipit , txceptus btne 

 traUut, henetraiiatos dirnittit ^uandodimitticupiunt. 



Hlcquxritur, An Ho!pitaiu deieat ejfe -zi-at^o^^f^ , idefl, 

 ita animatns,-vt omnes promifcue teiloexcipai 1 Refp.Au- 

 guftinus fic rcfpondct : Difce Chrilliane fine difcrimtne ex- 

 liibere hofpitalitatcm, ne fortc.cui tu domum clauferis , cui- 

 que humanitatem ncgaueris, fic Chriftus. Hac fcitcutia Au- 

 guftini vcraeft , fi raaliria hofpitis aduciitancis nobis non fic 

 pcrfpefta. Hoc hofpitalitatismunus laudaturin Abrahamo, 

 Lotho,Cimonc Achcnicnfi, Cydone Corinthio, cuius hofpi- 

 talitas prouerbio locttm dedit : Semper alicjim in Cydoiiif dnrrio. 

 Et Carolus Gothorum & Succorum rcx intcr maximas legcs 

 confticuit,vt nuUum viatorcm ccift:oarc<4rei.t:quod fi quis te- 

 ciflcc & idoncis ccftibus tcr ncgaifc hfifpitiu.n conuidlu» 

 fuilfet, imrailfo ignc xdes eius co.nburi iuflit. 



X. Pauper potefi effe ho^pitalfs. 



QVamuis cnim non poflit magnos fumtus facere , tamcn 

 officia hofpitalitatis exhibcrc poteft in hofpitibus li- 

 bentcrexcipicndis , mediocritertraiflandis , &huraanicer_di- 

 mittendis. 



X I. Hofpitalitoi dicitur virtm regia. 



QViamagnates in primis hanc virtutem cxercere vtpof- 

 funtjita debent. Sic Vefpafianns commendabacur, quod 

 regix ipfius forcsfempcrpacercnt. Apoftolusquoquc Paulus 

 lianc vittuterain primis requirit in Epifcopo^r.Tj/m.j.^u.i. 



X 1 1. /w hofpiti'] confiftit in eo , vt hojpesaniuw defca- 



dat pafftuum non aliter at^ue membrum 



focietatis fkit donuftics. 



SIc fecerunt Loth & Abraham Gen. i8. ^ ig. Memincrit 

 quoque, hofpitem pafliuam ficdici a paflfione faluatiua, 

 non corruptiua.Hic quxri folet i .^uamdiu hoS^es ftt rttinett' 

 dm > Refp Vulgatus elt vcrfus : 



Pcft tres fipe dies pifcii 'vilefdt ^ hafpes. 

 Sed hic verfus accipi debet de hofpicibus illis qui dicuntuc 

 aduentores & mufcx:non de amicis , neque depaupcribus, 

 quales funt exules & fimiles. i. An tejjhra hofpi!a,li6 ftt dene- 

 eej/itate vel ho^neftate } Refp. Telfera hofpitalis oliin erat fyni- 

 bolum hofpicale , quo prolato cognofcebantut hofpices , li 

 quando rediflTent.Hinc pacet,qu6dnon fic neceflaria , fed ho- 

 noraria. 3. An liceat hofp'temdiutliis retinere quam velit , (3' 

 ipfumprolixius inuitare i Neg. Non iilud; quia non eft bcncfi- 

 cium quod confertut nolcnci. Obferuecur ergo regula Ho- 

 mcri : 



A«"|«»o» Trafieoii^^iAH» , IjeXorruii m'f{7r<lt. 

 Ditlgitor pnfens, citm vult , dimittitor koipes. 

 Non hoc ; quia liberaliores inuicationes funt illiberales , fx- 

 pcque coniiciunt nos difcrimen valccudinis. 



XIII. Tresfunt claffes illoritm, qtti huic virtuti 

 contraueniunt. 



I. ^^T"/'"'* ho!p!tales;c[m fic profundunt fumtus in hofpitcs, 

 iVvcfc - - ■ 



Hofpita- 

 licas cur 

 exerccn- 



d»? 



Hofpica- 

 lis quis? 



Paiiper an 

 polbt clTe 

 liberalis ; 



Hofpita- 

 licas vir- 

 tu5 regia. 



lushofpi- 



tjj qua na 

 in rat<-^o- 

 lilUc? 



Quotmo» 

 dis pecce). 

 turaducr- 

 fusholpi- 

 taliiatis 



htasquid? VII. Hoffitalitae eft fpecies liberalitatts,qua pcrcgrinos 



fons bcncficentix exhauriatur. Talesfunt populi prafF'* 

 quidam in Tartaria & Mofcouia,qui ad prodigium vfque ho- 

 pitalcs funt & percgrinos quofcumquc vel inuicos fufcipiunc. 

 z.lnhoipitales ; qui vcl arcent peregrinos , vcl exccptosmal^ 

 liabent, vel eiiciuntdomo. Hucpercinenc vcccres Germani, 

 qui hofpices ma<ftabanc , fimiles Diomedi regi Thracix,qui 

 hofpites equis & cqnabus dcuorados obiicerc folebat. i Inho- 

 nefte hofpitatesi qui illos excipiunt quorum ncquitia cft uoto» 

 iia:tjuales funt qui fures & proftibulaeicipiiu atquc foucnc. 



XIV. E!ee 





