Ethica^ Cap. XXII. 



8? 



Eletmo- 

 fvnaquid? 



Mirerix 

 vox" ex- 

 plicacur. 



Qnsnam 

 nnbii im- 

 pciet nii- 

 fericor- 

 iluin? 



Mifer 

 cordes 

 qui^ 



X I V. EUetnofy'iaco)t)pUBitur omnla cfficia qnt ex 

 mifericordi.i gratis prdftantitr. 



E'.\(i,^irw;icllniifciicorJia : & vlitatc in Scriptiu.\ notu 

 oinniaorticiadilcdioniscrgaiMoxinuimmilcruin.Muius 

 cccmpluni ptimuin cft Dcus.in c|ucin Ipci.uit ocuh oninium, 

 r/^a/. 144.TU.U r.UK-1i rcgcs & Pfincipcs nutriti) Ecclcli.x Dci 

 & fcliolarum i vr lorcpl^,Dauid,lofaph.itli,Io(i.is,Con)lanti- 

 uus.Thcodolius.Carolus M,!gmis.Ahdiaspafcit i lo.propKc- 

 tas,5.Rcg.iS. Tibciius 1 1. Inip. cum icpichcndcrctur, quod 

 aTaiium'clc<:iuofyniscxhauriict,rcfponilit:Nunquain dchi- 

 tutamcllc p.cuniain lifco icgio ,qu.uniliu p.uipcrcs clccmo- 

 fyiias acceptuii cllcnt. Hic'qu;rritur mcrito ,\.An homhii- 

 but mttl:'.jini djtn.U tletmcfm .= Rclp. Si intirmi fint & in c.\- 

 trcinisvcifcuturangultiis.nobis iu mcutcm vcuict illud Au- 

 gu'lini : Si nou pauilli , octidilT;!. 1. An ■valiJi „:cnilica,:fe;., 

 <jila,le fun: Cinsari fin tiKbiitni errmcs Jiir fcneu'.' ? Ncg.NoU 

 cll; cnim ignauia foucnda,qux cll y^r.^ifyixi tvpyy,. Hic valcie 

 dcbchat coiiltitutio Cavoli M. Mendici per re^tones ■vxgi-.riu-n 

 termitmrncr : fiios faiiferei qiuqtie ciiiitoi alito : iliis,riifimiim- 

 btts oferentur, ntillits qtiiJquam daie. 



X V. Jlfifericordix vc.v eft ambigtta. 



MlUricorJia: vox fumitur duobus modls. t. Siguificat 

 aftlclum, atquc itacftdolor auimi cx mifcria iltcrius 

 conccptus. z. Siguificat virtutcm qux modcratur illumaffe- 

 i^um : clTrque (r.y.wd^eix , laudabilis, qua; iabct f^.il^oTra^tn, 

 id ell , modcrate tangi mifcrationc ; atquc ita niilcricordla 

 ellpropenfiirima voluntas fuccurreudi mifcris. 



XVI. Mfertcordiam nobts imperant lex hnmanl- 

 tatis OT imor diitinitatis. 



LEx humanitati*; quia uatura iubet , vt mifcreamur ilio- 

 rum.quorum uatura uobis cognata patitur. Hinc gcnri- 

 lis fhilofophus reprchcnfus abaiuico , ouod clccmofynam 

 coixfcrret in homincm nequam , diccbat, fe uon d.ire ho.mini 

 pctcnti , fcd humanitati indigenti. Amor diuinit.uis ell: , quo 

 cupimus Dco fimilcs cuadcre : id quod fit, fi Rudcamus mi(c- 

 rico]:di;r , qu.-c elt proprictflsDco niaximc conucnicns. N.iui 

 propriumeft Dei fcmper mifereii,vt cauit Ecclefia Latiua. 



XVII. Mlfericordes ftm ,<]Ht ignornnti monflrant vi<m 

 veritatis, Cr dolenti lcmunt fenftm calamitatis. 



PRius illud recTe fit.fi quls tegat crrata proximi , quannim 

 bonaccnfcient a licct. Poftcrius reflc fit , fiquislugcat 

 cum Uigcntibus, eofquc confoktur vcrbis & fa;flis,fi quis vi- 

 fittt orphanos & viduas, fi quis dcuique cgcuos cibet , potct, 

 vertiat, & hofpitio excipiac. 



Qjiotmo- 

 dis con- 



XVIII. Claffcs eorum cjiii non exercent miferi- 

 cordiam,f»nt i^itatuor. 



mus rc- \ i_ Or»f immifericordes i^ crudeles erga fauperes \(]\.lQi\\s fuit 



guiis mi. ^Hatto Epifcopus Mo^untinus , qui fame in^ructe mul- 

 ItriCor- ... I r . . =• '. ' 



icor 

 dii? 



tltudinemcgenorum iuhurrca quxdam , vtqua; alimoniara 

 ibi acceptura cllct,conuocatam , igni bus admotis combullic, 

 cumquc ciulatu eorum audirct, Audite, iuquit,ir.u(iC3m mu- 

 riumfrugcs airodentium. Huc etiam pertincnc vlurarij, qui 

 e.xcrccnt v("uram qu.-c dicitiu mordax. &:Iudaica. De his te- 

 ncatur illud Cat,5iiis; Facrti-rari iJcni eflqtiod iidrr/tnem occidere. 

 Ec illud Ariftotelis;!-'/Mr.jr/<j ncqnifitioeft maximc contranatu- 

 r.zm ; & dcnicjue illud Ciceronis : Hominem homlnis incommodo 

 fiiitm aii^ere c^immodum , magis eli contra nalitrnm , quam mtrs. 

 ^.Mifericordiam crocodiitnam /r< fe ferentes:c\\.\Aes funt illi.qui 

 vcrbis commiterationem alterius tcftatam taciunc, quein ta- 

 mcuoppreirum cupiiinc,auc faltem ope fua fublcuare nolunc, 

 iinicjti crocodilumqui lacrvmas fuudit hominem dcuoratu- 

 rus. Talis fuic Hcrodas Antipas, quicum Hcrodias lohanuis 

 Bapciftx caputfibi dari petiiHctjpia: fe tulit fingularem mife- 

 ricordiam eiga lohanncm. 5. hxereentes mi fericordimn illici- 

 lam 0" e^[-£:?.in3t,irr.;a^\ia\cs luntilli,qui conilolcnt iis qui ob 

 peccata cnormia incritas luuur pcen.is. Hoc vitium in primis 

 dcdccct principcs, quorum cft lacrymari, non quod homines 

 facinoroli luppHciis afficiuntur, fcd quod iUi perditi virtutem 

 volueruut pcrdeie & quafi fupplicio afficcte. ^.Temerarif , qtii 

 Jin^ iudicie txerctn' mrfericord am cicam , non habiio deleclu 

 c/fK/jrH»' ;quales funt , qui validorum mcndicancium Igna- 

 uiam (ua tcmeiariamifericordia foucnt,ueque diftinguuntur 

 uitcr vcrcpaupercs, & Illosqul ventris causaquafi merc.tu- 

 ram per toxum vic.t tempus mendicando cxercent. 



Magnifi- 

 centii & 

 munificc- 

 tia vt aif- 

 fcr»nti' 



XIX. Magnificemia a rnmificentla dijfert tantnm 

 grad» , nor. Il>ecie. 



HOc ica patet.Munificcntia cfl mcdletas feu liberalitas irt 

 traftandapecuniaminori :magnificcutia Infflalori : vbi 

 Tom.m. 



pcrpccuniam cum ICtis laxiori figiiificatione intcUigc ftujia 

 &ollicia i\^{\ii,t.i>tctinii. i^H.Jf.de > .s.Dirtcuiiit ii.iquc piiino 

 h.T yiriuics r^ncTs a-oni. Vndj patet.Itum aiitiucm niagiiih- 

 cum ellc uon pollc. Dclndc dilKiunt uiodo aCtionum : quia 

 niuuificcutia Innplicitcrdac, nuu;niricencia funitus iinpcdic 

 magniticos. roftrcmo inconUqucntiacoiilccutionis , vc lo- 

 cjuiuur.diUriiucn t'acic:qulaomiiis maguificuscft munificus, 

 lcd uou concra oninis luunificus cll mag.iiljcas. Conuenien- 

 tia pofitaclt iu hiUc: i .Vttaquc modum ilatuit largitlonibus, 

 nc ilI,a-obfincci,qui dacvcl ci cuidatur,iel cciamaliishomi- 

 nibus. Ita fibi obcft.qui aliis laigicn.lo fc & fua ic pctdiciun. 

 Hinc illa; lcgcs:Ncino cum altcrius coiumodo dcpaupcrctur: 

 Ncmocuni alteiiu- Incommodo locuplctecur.Accipicuti no- 

 cec, qui altciius maliti-m toborat & vcluci armac fua bcncfi- 

 ceucia,adc6quc pluiibus vi.tiis imphcac.Aliis daniuumaccer- 

 fic , qui ipfis cripic vc habcac , quod aliis dct.Primuai ci\..i?j>^- 

 y.«4 fccuiidumimprobicacis, Ccrcium I;iiufticia;,quia ncino 

 cumalceiius d.-aniia locuplctari dk.bct. 1. Vtr iquc in dando 

 obfcruat citcumftautias:vciligni pr.vfcrancur im;'robis,ainici 

 cxct.:ncis vc magnirudo bcnerici| rcfpoudcac luagnitudiui 

 fai ultacis,nc bcnigiutas maior fitquam tacultaccs. j.Ncucra 

 eii lucxpcii^atiouelucri alicuius pro prxiKtobcncficio. Li- 

 bci.ditas euim , vc rcftc ait Cic^ro , dcbcc ellc gratu;t.',non 

 mcrccuaiia. 4.Ncutrapiocraftinatbcricficium,iiequc libcUos 

 fuppiiccs cxpcctat : quibusad iuuandum Imiitctur,vbi .apcrte 

 ncccllitatem dandi coguoucric. j. Vtraque fpcdatur potius 

 iu dandoqu.i.in accipiendo 6. Neutra bcncficium cxprobrac. 

 Si vero illi linc iufignicer Ingiati , dequibusben. nie:icilu- 

 nuis, licitum cft uotareillorum ingratitudiiiein. Porro llccc 

 magnificcutia rclpciltu libciaiit.itls dicacur a fit virtu^ hrroi- 

 ca : tanicH qui.idantuc gradus mignificcncir rcde cum Pic- 

 colhomineo illa m.ignificcuri.i diclrur heroica,qui raaxime 

 fulgcc,iatqucclcuat ad fiucm emincnciorem. Dixi libcralita- 

 teui ctiam Ipeclari inaccipicndo , qit.-itcnus ftil. oportec ibi 

 niodum lc:u.uc,vt iii pctcn(.lo.Hoc iiou oblcruauic lohanncs 

 Cal.iguricanus.equcs Alphonfi rcc;is,qui tct & taiita pctiuic a 

 rcgc,vt illc dixcrit : Mcnciar ni uitcr cam niulta& varia quje 

 peticcqucsracus,mctuciim,nc vxotcm ci.iamipfam ame ae- 

 pofccrct. 



X X. JTiberalitas cfi dcterior ^^rodi^ditate. Auarm 



QVia illlbcraliras magis diftat a medio vlrtutis , quam go det«- 

 prodIgalitas:vudc &: h.tc progrcfiTu cempoiis corri;^i,illa riot? 

 iioii tacilc poc^ft.Prxfcrcur tameu aliorcfpedu auaritia pro- 

 fufioni , quatcuus upcs coaceruacx aliis cedunc poft moitein 

 auari. ' 



FLORILEGIVM. 

 LIBERALITaS. Sentent. Liberalitascommeu- 

 datur nobis iV' «. j.Ljif.iS.Hi-/; I j.E/i.^S. Dandum cft, quoJ 

 ncc tibi,uecaitcri noceat. iug.de fcrm. [iom in ):.onte.Modas 

 libcraiicatisccuendus eft, vcquod bcnefacis, quotidie taccre 

 pollis. ,iml.r:>f. Nunquam cll vacuamanus amuncre , fi avca 

 cordisrcplctacft bona vohuicate.Giev. ij. m.r--;.'. Non foluin 

 qu.rdtur quancum, fcddequauco,& quo anlmo dccur: !',?,hr. 

 t» Cyr.Kon adeo claudi rcm familiaremoportec, vc eam be- 

 nignicas non aperiac uiccitcm rclerari , vc paccac omnibus. 

 C.T.i. ofjic. Nullum daco bcneficium clfc, id quod cui f.icias, 

 nou p!acet.;-'''«.'<-.rW«. Anlmus fpedaudus in beneliciis.Nain 

 bcnchcium quo datur onimo,Qcbctur.Sf'« i.de bevef.caf. ^.'iic 

 demus bencficium^quomodo vcllemus accipcre. Auccomnia 

 ]ibenccr,cir6,finc vUa dubitatione. Ingratum eft bcncficium, 

 quod diu inter manus dantis \\x(\x..ld.i.de'oencf.c.i.Vxox\x\\\\s 

 eft ncgauti,qui dclibcrauicZ-.Iu donis capicudis cum .''.nto- 

 nino luip.v-re ^«TK.KTt Tmvmtj-x-n ,-iv'.ga77KV77.j>,iiequc omnia, 

 nequequovls ccmpore.neque ab omnibus.Nam ii;huraanuin 

 eft,a nemine" accipcrc, fcd pa^Tim vililllmum, omnia au uilll- -^ 



mum. Bcneficium ab hoinine duj/o afperc dacum.clt pauis la- 

 pidofus , qucm efuricnci acclpere neccllaiiura cft,elle accr- 

 bum , vc InquitFabius Verrucofus apudSeuccam i'/(m. debr- 

 nef. ,-.?,. In donis micccndis caucbimus.nc muneia fupcruacua 

 mitcamifi.vcfceminxauc feni arma vcnacorla, aut ruftico II- 

 bros.aut fludiis,aclitcrisdeditis retia.Atquccxconcratio.cir- 

 cumfpicieiidum,ncdum gracamicccre vo!umus,fuum culque 

 morbum cxpr,-ibrauclamiccamus, ficucebriofo vina, & valc- 

 tudinarioracdicamcnca.,SOT.i.'^''^f«f ""^.ii.Munus fit malcdi- 

 <Sum,inquo vicium accipicncis;agnolcicur./n'. /./.Xiii/.-ra^ Jets 

 >,«3j a^^^il» dandn benefirio aximM inprimis jpiciundui. 

 Marcial. j- 

 Exfra fortunam eft quiJqnid donatur amicif, 

 &uaf dedcrpf , fotcls feivpcr l:atehis opes. 

 tiberalicace nihil cft natur.-c hominis accomniodatius:fcd 

 habcc multas caurioncs. Vidcndum cftcnim primuniineob- 

 fitbcnignicas&iis ipfis,qulbus videtur beuignc ficri,&c.ece- 

 ris. Nam qui aliis nocenc.vt in alios liberalcs fint,uon bcnc- 

 fiici,ncquclibcy:,iles, fcdpernicioG ludicandl fuuc. Deindc,ne 

 niaior fic bcnignicasquam faculcas.Namqui benigi-.iorcs cfie 

 voluut, quam rcs patitur, primo in copcccaucquod imurio- 

 fi.fuut in proximos. Videre ctiara liceat plcrofquc non tam 



H 5. nacuri} 



