84 Encyclop^dia^ Lib. X X I. 



natura libcrales, qiiam quadam gloril induaos, vc benefict 

 vidcantur facerc n.uha, qux viiencur m.isis proficifci ab 

 oltcntationc.quim a vL-Kuuatc Tum ilhul vnum conhaci.in- 

 dum eft.vcprodi^nitatc cuiufquc^ tnbuamus.Of i.o/jfr.Benc 

 prxcepitEnnius,vtqaulqLndr.nedet.imcPCoponitcommo- 

 dari,id cibuatur vel ic;noco Kx quo lunt .lla commun.a.No.. 

 proh.bere aquam proriucntcm , Pati ab .gne capcix .g.iem,Si 

 quis velit condHum lidclc dclibcrant. dare : qux (unt i.s vti- 

 lia,qui accipiunt,danii non molefta. Cuius vcrlas .wnpudc- 

 bit fubfcribcre : 



Homo qui errimtS comiter morflriit viam,^ 

 eiHafilnmen de fno liimine arcendat ,facit 

 rt nihilo'>nni'-' ilfilticeat , cum iUi accenderit. 

 Tta Cicero i.of/ic. A P o p H. Bion fcmper diccfrat , optabirics 

 clfe fuam meirc.Ti alteri laig,iri,quaiTi alicnam deccrpere.Sen- 

 lit, beatius cllc daie, quani accipcie. ! aert.lib. 4. Aiiftoteles 

 tiequam hoi>iini opem fiicns , & propterca rcprchenfus rc- 

 fpondit, i n/ cw^f^iTu^-j) '•Jhi(j'., a>i-~o'. tiS ofB-fa-xiyji, q-d.non mo- 

 res miferatus fum.fed horainem LaertJib. <;.c.uD<:mo({henes 

 inteiroi;atus,quidDcol1iniie haberent homines ,refpondir, 

 Benitrne (^icae.Max.fer»!.^. Xenophon dicebat, multo pta- 

 ciavius ac laudabilius cire , bcneficiornm quam trophsorum 

 multitiidinem poft fc rclinquere. Stoh. ferm.4,6. Attaxcrxes 

 Longimanusdiccbat , Rei;alJU3 effe addere , quam demerc. 

 TUnarcl-.inr g.iipoph.^ D A c i A. Pleiia manu : Plcno modio: 

 Bis dat, qui cito dat : Promus magis quam condus : Com.nu- 

 nis Mcrcurius : De alieno liberalis. S i m i l. L.bcraiitas eft 

 vejuti promus condus rcliqaarum virtutum:eft mate,oxquo 

 fluminaoriuntur , & in quod rcfluunt. E x E M P. RcxSodo- 

 moruui,G\-«. i4.Rebccca,Gc».i4.Dauid,i.S;JOT.30.riutarchu* 

 fcribit,Ci.ilonem;j^-)'t:«TK jctko^ «? !i^^'"-> X''^ ^' as-nadirx, 

 Fo [idere opi^s vt vtaiur , vti amem vt homreiur. Cyius apud 

 Xfnophontcm iurat per omnes deos, fe maiovi voluptatc at- 

 fici, cu.n alios bencficiis atTicit,quam cum fciplum ditat.Ali- 

 bi ait : "Outo,- iy m ;«:» J^rj-J •f./y.c.a^. Ita rgofi'io vobn rratifi- 

 cari : Alcxandcr M.Auguftus Ca:far, qui de fui raagnincciitia 

 foHtus eftdiceie, Romam latetitiam acccpi, maimoieam re- 

 linquo. Titius Conftantinus M. Spindo cpifcopus tempore 

 fa.nis claucs horrei fui tradebac paupciibus. Hurogltph. 

 l.Terra ; q\ix libctaliter fupp«ditat viftum. 1. Ga!li>ia£0, qua: 

 anis maximoerga hominem afficicur ftuaio. 



PRODIGALITAS. Senten T.Prodigalitasdam- 

 natur Prnu.f.lta. tealiorum mifcreat, caue ne tui alios mife- 

 icat : Pl.!'4t.Tri/i.Ma.\c caucc prodigus , qui fcro atque ftultc, 

 priiis quod cautam oportuicpoftquam comcditiem,poftra- 

 tioivem putac. /./. /ii'/. Hocfacile cumulus aceruatur ctiam 

 longo tcmpore , vno vero die facile dilTIpatur. Euphrcr>. 

 A p"o p H. Aiphonfns equiti fubinde aliquid fiagitanti , fed 

 mox quod acccperarprofundenti-Si petgam, inquit.tibi dare 

 qu^ pct's,cicius me paupcrem efleccro,quam te diuitem.N?m 

 qui tibi donac , nihil aliud quam aquam infert doiio pertufo. 

 VMor/t:it.tL reb gefl. Alphonf. S I M I L. Plutarchus luxuiiofo- 

 rum vicamquafi quotidie morientcm eiFerridicebat.M«A-/OT. 

 ferm. dcprodigal. Prodigi cmunt volupcace dolorem ,ica vt 

 cciam hic locum habeac illud poeti : 



Sperne voliiptates, nicet etnta dolore volufta^. 

 E X E M r L.FiIiusprodigus,C«i:. I j.CaliguIalmpet. vicies 

 lepties milliesHS hoc cft 6y$. tonnasauri vno annoprofn- 

 dit. Plurain hanc fcntentiam vide fupraad tit.Patfimon. 



AVARITIA. Sentent. Auaritia damnatur f;ro</. 

 iS.iO.li.z^.tctt/V.ij.iy.Di-MMf;. Matth. 6. Rom. i. Pphef.f. 

 i.C'r.6.i.Cor.^ ColoJf^.Phil.A.i.Tim.}.^ 6. Nonfolumaua- 

 rus cft , qui rapit aliena, fcd ctiam ille , qui cupidc fcruat 

 fua. .-^.guft. Anaritia fupcrabundat in amando , acquircndo, 

 &retinendo, fed dcficit in dando. Anorym. Auarusantc- 

 quamlucrctur,feipfumperdit, &antequam aliquidcapiac, 

 capitur Atiguft. Auarus appetit opesin iufinitum , ad infcr- 

 num vfquetarque ita proximus ipfius vicinus eit Diabolus. 

 Anonym. Auaro tam dceft quod habet , quam quodnonha- 

 bet. Credenri totus mundus diuitiarum eft , infidclis aucem 

 obolo indiget. Hier.ad Paulin. Auarus teiiena cfurit vt men- 

 dicus : fidclescontemnit ytionfma^s.Bernhard.ferm.zo.fnper 

 Cant. Ibidemdicic, auarum nonefle pecuni.-r: dominum, fcd 

 feruum ; non poircfTorem, fcd c\il\odcm.'lbid.ferm. 5 9. Auaii- 

 tia rotis vchitur quatuor vitiorum , qux fmit pufillanimitas, 

 inhumanitas, contcmtus Dci, morcis obliuio. Porvo iumen- 

 ta trahcntii , tenacitas &rnpacitas, & his ambobus auriga 

 ▼ nus pra:fidet , habcnii ardor. Soia quidem auaritia , quia 

 conduccre plurcs non patitur , vno contenta cft feruitore. 

 Eoet. deconfoI.Philof l.i.met.i. 



Si quantas rapidis flatibm incittu 



fonttu verfet arenat , 

 Aiit ijuot jhllifertf edita noBibui 



Ccrlo fidera fulgent : 

 Tantxt fundat opes , nec ret,rahat mtmtm 



Pleno copia crrnu : 

 HHmanum ?nifiras haudtdeo-^enin 

 Cejfetjlere juertlas. 



Aufon. 

 ^uU diues ? qui nil cittiat. ^itis patiper ? auarui. 

 Tcnacesfunt, qui cum fuis bclligerant geniis parciprom}. 

 Flaut.Trunc.tioc feculo auaritia- tantiim aitcs coluntur.P/'». 

 proxm.Lib. 14. Plautus T'in. Ciui immunifico fcisquid cantari 

 folct ? (^JiO'^ habcs, nc habeas : & illud, quod nunc non ha- 

 bes, habeas malum quandoquidem nec tibi bene elle pati 

 potcs,nec alce.i. il>/A«f;A'g/i6:i«!jT?!i7rAis' Tcavmv n^y-ifi, Cupitiitas 

 arx omnium malornm. Bion. Cupiditarinihil cft fatis , naturx 

 eciam fatis eftparum. Sen.z.de confol.c.i i.Tcnaces funt limi- 

 lcs Diogen. Cynico,quirogatus,Cuiufmodi vinum libentiu"; 

 biberet Alienum refpondit. ■ «(•'/•/. Sempercupcrc nihil aliud 

 crt, quam fcmper miferum efle. .-inon. Auari mifeiiorcs funt 

 mendicis. lUi enim exigao,hi multo egent. Sen. Paupcr quis? 

 2\iains. Bion.Aufon. Non qui parum habct,fed plus cupit,pau- 

 per cft. Sen.iiepaup. Egeftacisgenus grauiffimum , iiidiuitiis 

 ino^^ia.ld.epift.y^. Argcntum pallec, 'in^xt^i!;'i^ iTnSoXiiot^s/.;, 

 quia niultos habet inf.diacores.D/oa./.a^^f/.A P o P H. Bion dc 

 diuitc quodam dicebat.Hic facultstcs fuas non poffidct , fcd 

 ipluni pofT.dcnt facuItates..'a('V.'./..^.f.7.De.Tioctitus dicebar, 

 auaros efle procutatores diuitiaru.n,non dominos..\/«i.v./ccw. 

 ii.Idem aiebat , Cupiditas plurium amittit prxfentiajVC 

 sanis J£.Co^'icas. Stob.fe--m. 10. Diogenes intcvrogatus , qux-- 

 nam elfeut ferac pcflima:, In raontibus, refpondit, vrfi & leo- 

 iies , in ciuitatibus publicani & fycophantx. Alax. ferm.xi, 

 A D A o . A mortuo tvibutum cxigcrc : Vndccunque lucruni 

 captant: Noncurat numerum Icpu5:Charybdis : Baracluum: 

 Preminummns: Euclio: Exigic a ftatuis fariaas : Lucii cfi 

 bonus odor ex qualibct re. S i M 1 L. Auarus eft fimilis infer- 

 iio,qui nui^quam iatiat ur, cft cscus ; eft firailis hydrcpico^d^c 

 quo dicitur : 



Slu^bfttnfunffon ,plti^ fitiuntur aqui. 

 Auaritia cft morbus infaiiabilis , fornax inexcinguibilis , ty- 

 rannisinciedibilis, fiamma vchemcns , idololatria turpis , & 

 ex homine lacit lupum , vrfum , vulturem. Auaritiacft tri- 

 ccps inlcrorum Cc.berus , cuius capita funtquaftus, tcna- 

 citas , & illibcralitas , vox vndique oblatrans cft illa apui 

 iunen. fatyr. 14. 



Vnde hahemquirit ritmo , fed oportet halere. 



Hoc tnonflr/tnt ■veiuli pue^ii qmrentiht'! ciffem, 



Hoc difsunt omnes ante alpha ^ betha puelli. 

 E X E M p L A. Paftorcs Abraham &Loth.G>?7.t \.Lzha.n,Geff, 

 3 i.Balaam^^JMw.ii.Achan,/»/-;. Filij SamucIis,i.S«»jac/.8- 

 Nabal.i.Saw.i^. Gchafi, i.Rc?.^. ludas proditor, Ac^atth.ii. 

 Adolcfc^ns,Marc. 10. Simon Magus, AH.S. Innocentius III. 

 Papa r ciim magnam habeiet perunix vim , dicebat Thoma; 

 Aquinati;Vidcfne Thoma, Ecclefiam non amplius,ficut olim 

 cum primum iucipcret, Jicere pofle,Aurum & argentum ncn 

 habco. MoxrefponditThomas, SanftePater , fatcndumhoc 

 cft : fed Ecclefia modo non poteft , ficut primitiua , ad clau- 

 dum diceie,Sarge,ambula , famis cfto.llluftre fordium excm- 

 plu.n hoc cft. Ciim Theodoras Gaza exlii berct SixroIV. 

 RomanoPoutifici libros Ariftotelisde animalibus exGra:co 

 conuerfos.quodfieri non potuit,nifi aberuditiflimoin vtra- 

 que llngiia, & libet cfiet ornatus aureis laminis, interrogauit 

 Pontifex : Quanti conftaret ornatus ; dix.t miniftcr, quadra- 

 ginta aureis : totidem ei & prxtctca nihil dari iuflit.Nimiruin 

 Pontifices antiquum obtinent : qua de re loannes monachus 

 eleganter introducit coUoquentes Papam & laicum. 



Iniw quis > Tn quis .' £gofi<m. Sliiid quiris i Vt Intrev",. 



Ters aliquid} '^on. 'itaforu. Tere qiiod/atis. Intru. 

 Nota funt exempla .Tarali & Mida;.Siieconius narrat.Vefpa- 

 fianum,etfialiisfummis virtucibusfueritpr.Tdicus.tamcn hac 

 labe,videlicetnimixpecunix cupiditate infc<fiu.n fuiire. Ita- 

 quc rapaciffimos homines de induftria (blitus cfl ad amplil- 

 fimas fundionespromouere, vt locupletiores mox coBdein- 

 naret : ita vt his vulgo pro fpoagiis diceretur vti,quoJ quafi 

 & ficcosmadefaccrct,& humentcs expri.neret.Reprchcndcn- 

 ti filio Tito, quod etiam vrinx vefligal commentus eficcpe- 

 cuniamex prima penfioneadmouitadnaies , fcifcitans num 

 odorc offendcretur. Et illo negantc, Atqui,iiiquit,c lotio cft. 

 Hattoiiis cpifcopi crudclifnma auaritia nota cft.Hic infcram 

 hiftoiiolam lepidam. Duo fratves illuftri loco nati , vcfpcii 

 contcmplancur fydera. Ibi vnns,Vtiivim, inquic,tot habcrcin 

 boues,quot ccelum fteilas.Tun] alter : O fi niihi eflet pratum 

 oeque magnum atque coelumSVbi tum,fratcr optime pafccrc'? 

 tuos boues ? In prato tuo , ait illc. Sed alter ncgare fe hoc 

 permi(rurum-.ambo ad rrxas venire:fc randcm confodere. Ca- 

 lipha Beldacenfis auri erat fitientiffimus.Hunc pr^lio captuin 

 Princeps Tartaroium ita traftari iuflit , vt loco cduliorum 

 prxter patinas auro plenasnihil ofFerretur,additishis vcrbis; 



Sit/ne, vora ; rebrn pri cunHa illa clipifti : 

 Sume , vora, ^ tandem te fatitrato fem'-l. 

 Hieroglyph. Maiius & brachia funt fymbola auari- 

 ti.is : manus finiftva comprcfTa , tenacitatis. 



E M B L E M A : 



Heumifer in rr:edijs fifien' ftat Tantalns vndif, 

 Et pem» efuriens frexima hnbere neqnit. 



JXemns 



