Ethicaj Cap. XXIII. 



87 



Quotmo- 

 dispccce- 

 tur circa 



virtiitcv 

 irj nintle- 

 racricci? 



iAiiguflus t0ler.1t Cinnam , Fabius magna liiniicatc animi ro- 

 lcrat mas;il1tum cquitum,& ci opitulatur.nc dilcoidia coruitt 

 iioceat Rcip.vntlc Eiiiiij vcilus : 



Nonfonfb^l tnim riimeres -i»/c falntem. 



Coiuiduslmp. paici: Guclfo Juci Bauaiix.aiWuilusconiu- 



«•is GuclH cS^- c.ctcrarum nobilium nijtionarum Itratcgcma- 



te.Ciim cnim mulicribus pcruiiirum cflct , vt c.v arcc oblcl-- 



sa difccdercnt fccum tcrcntcs , cjuanrum c]u,vc|uc gcllarc 



pollct ,ipl? ruos niaritos & libcros in liumcris a(portabant. 



Q^otla^Ieo placuic Impcratori, vt omnibuspcpcrccrit , tcde 



Riuclcro.cVuidam icx roloni;f,cuni;in(ligarctur,yt rupplrcio 



articeict eum qui tiixcrat,rcgcm apud onincs malc auciirc,io- 



co vfus Jixit.Maio vnum homincm apud omncs , <iuam om- 



ncs aputl vnum malt: autliie. H«c itatiuc virtus pra;cipuc in 



gubcinatoribus cft ncccllaria : c]uia niliil magnum nifi placi- 



cium.vt aitSencca.EttbencPiutarchusl: Imitctur, inquit,prin- 



ccps foicm , qui , cum vcnit in lummum faftigium , tarJius 



niouctur. 6. Confulcratio turpitutlinis& noxa;contrariorum 



vitioruni conJucitad huius nectilfatia; virtutis ftudium.QuiJ 



cnim ; Annondctellamut crudclitatcm in Sylla&: Domitia- 



no ? Annon iracundiam Theodofij'& Mauritij aucrfamur? 



Annon vindlrt,): cupiditatem in Hccub.a,qu.x volebat hoftem 



fcruire a-tcrnum ,odinius? Annon cm^.fi.ifiH^x.uu' Simci in- 



fultautis Dauidi cxccramur ? Annon liuorcm profcriptum 



volumus ? 7. Manfuetudinis matcr cft timor Dci , obllctiix 



Jnimilitas, nutrix diligcntia in vocationc. Ambrollus Thco- 



dodo hanc fatisfaclionem inipofuilfc dicitur.quam antea 



Augufto Athcnodorus ttadidcrat , vt iratus nullum vcrbum 



proiocjucrecur , priufquam alphabctum Grxcum rccitallct: 



vcljVtalij comnicmoiant,priufquamoracioncm Dominicam 



percurrilfct. Sed certmsremedium iracundiinosmodo pro- 



pofuinius. Prarfcntiusenim , honcftius , &cfRcacius nullum 



cire poceft,quam hoc , fiin timore &inuocationc Deidili- 



genter & fidcliter noftra: vocationis officia facianius , & hu- 



Eiilitati ftudeamus. Acquchoc ipfum ccianicft remcJiuniad- 



ucifus inuidiam & amulacionem, qux vircucemalfct^atur,vt 



vmbracorpus- Nam fi in cimorc Dci faciamus olTicium,& 



omni ftudio humilitet conemur aliis anteccllcrc vircuce ac 



laboribusj, ac interca oftendamns , nos nc quidcm moucri 



:cmulorum Iiuore,raul:6 minias ofFindi.aut dolore aflici,.cgre 



faciemus iuuidis,& cum Stigclio canemus : 



l'afcere liuoriners oilio ,fiilu!are furore ; 



Mors tua, reBa T)eumfacl.i colenti5,erunr. 



CjEtcrura indulgentis &lenicatisnoxa etiam confidcran- 



da eft manfueto,ne ipll occinaturillud : 



Stulti dwn vitant vitia , in contrarin currunt. 



Et: 

 fncidit in Scyllam , dum vult vittire Charyhdim. 

 Eft autem aJmodum noxia indnlgencia in omni focietatc: 

 ciuia nullos habet niotus excitacos, qui irafcancur fccleribus 

 & curpicudini, quod Ncmefis omnino exigit. Ncque vcro di- 

 tla Chrifti dc rcmilTione ofFenfionum irapcJiunc , fed e con- 

 trario fanciunc pa-nas inonini vita: ftacu , pullicas& priua- 

 tas. Stalti igicur e(lhominis& fenfu carentis ,nonirafcicuiu 

 oporcet. DiftingucnJum igicur eftincer iram moderacam & 

 immoderacam , quarum illa Jicicur ira otficijj, Gcraianis 

 amptx.orn. 



VIII, Seueritas ivam profe^nitiir, id ejlyconcipit & 

 alUproHt par efi. 



HAz irafcitur quanJo & quomojo decct. ,Ncc enim 

 ccmporc quolibct,nec quomodolibct irafcitur.^'«w tem- 

 fore quoiibet.Tu.m cnim irafcitur i.cum iuftas habucric caufas 

 fucccnicudi , vc fi noftra periclicecur exiftimatio , fi homincs 

 innocences & milcrabiles preraancur. aJ leuiora enim vel fi- 

 lcnJum , vel parct; rclponJcnJum. 1. Cum adfunc pcrfonx, 

 cjuibus irafci conucnic : vc fi res nobis fic cum iraprobis , qui 

 lcientcs volentcs 1105 Ixdunc. Non quomodolibet : quia facit vt 

 ncc lcnti fimus.nec iracundi. Facit iccm, vc innocenriam ad- 

 uerfariis non cbriis , (i- e. cumiplorum animus adhuccftin 

 fi.-rmcnto ; leJ lobriis Jcclaremus,abfque conuitio & firmif- 

 finiis argumentis propofitis , placiJilTiuic : vt Jeniquc fugia'- 

 inus contcntiofos, qui nolunt eirc contenti argumencis inno- 

 centix uoftra:. 



I X. Claffcs illoritm ^tti hic delin(juiint , fttnt ejnintjtte, 



i. "TBacundi ^- ftomachnhimdi ; qui leui Jc causa pugnis diT- 

 Aicrere incipiunt', quales funcplagofi Orbilij in fcholis; 

 itemtratres Achillis.quemHomerus vbiquefacit minabun- 

 dum,& opus fuum ab ira Achillis aufpicatur. x. Hotnines acer- 

 bi\ qiii iram conceptam diutillimc foucnt , concraquosno- 

 tecurilluj Senecz : Initiflm efl, ijui depofifis armis mentemreti- 

 net armxtam. Hoc vicium dicitur aniarulentia. 3. a'v9-^«- 

 77Kf!mc5.-..qui vfquc adcb amant homines,vc ncc iUorum viciii 

 fuccenfeant. Hac de rc nocccur vere regia & magna Alexan- 

 dri Magni vox,qui dicebat Hephacftioncmcflc ipiA<«Ai|W)i»>. 



Craceccru vcro elTc ip(A-,?«!nAe« , innuens.illum clTc alTentato- 

 icni, huiic vcruin philofophum. 4. Si»«_f«/«,{ni Cr crudeles; 

 qui nonnifi vinJiaafcdari pollunc i quoJ vicium dicitur bc- 

 Itialitas. 4. lncendiart\ (y tubiliiium (y^bellorum ; qui alios atl 

 itacundiani iiicitanc, quicjuc pcifonas odcrunt,non autcin vi- 

 tia pcrlonatum. 



r L O Rl LE G I V M. 



MANSVETVDO & CLEMENTIA. Sent. 

 Manluccudo commcndatur lof. 7. 1. Sam.i^. Vrmerh. 3. t?" 5- 

 Marth.^.GaLf,. Efh.j,.',oicff.^ i.Tim.\6. 1. /»». i.T/V.^'. Mites 

 lunc , qui ccdunt improbabilicacibus , & nou rcfiftunc malo, 

 fcJ yincunc in bono malum. .-lug.firm.Dorn. inmont. Bcacus, 

 c]ui fcucritatcm & manfuctudincm ccncc , vt alturo difcipllna ' 

 lcructur,alccro innoccntia non opprimacur. Ambrof Rc^ac 

 dircipliiui; rigor nianfuccudincm , & manfuccuJo ornetiigo- 

 rem:&fic altcrum commcuJacur ab altcto , vt nec riifor 

 fit rigiJus nec maufuccuJo Jiflbluca. Gregor. j j,. „,or. Ma^ua 

 cftvutus ,fi|non la:Jas,aquo l-vfuses.Magnacft forcitudo.fi 

 eciam Ixfus rcmitcas. Magna cft gloria, fi cui pocuilti noccre, 

 parcas._ ifiodor.foliloq. i.Exemplum cmnium lunima; clcnien* 

 cix ipfum habenius omnium fcruacorcm Chiiftura. cyrill. 

 ParacLis clVc dcbcc homo pius & iuftus,pacicmcr eorum mali- 

 ciani tuftinerc, quos ficri bonos opcat:vc pocius numcrus crc- 

 fcac bonorum,quam vc pari malicia fc quifquc numero addac 

 malorum, Auguji.ferm.de puero centur. Primum iufticix offi- 

 cium cft{, coniungi cum Dco ; fecundum cum homine. La£{. 

 lib.(,. Summum inct-r homincs vinculum efthumauitas; quod 

 qui difrupeiic , iicfarius &parricida cxiftimandus cft.j/t/. /. 6. 

 7n/?;V. vbiplurimahanc in Icntcnriam aJfert. Terrent. ReipsJ 

 repcri, fallacicace nihileHchomini melius atque clcmcntia. 

 Ouid.j.Trift.clcg.j. 



Corpora magnmimo fntit eft proftr.ijfe leoni; 

 Tiigna fuumjine>:t,cum iacet hoftii^habet. 



jSt lupus iQr. trift^ s inftant animmtibtu vrfi, 

 £t quicunque minornobilitatefera eft. 

 Claud. 



— Magnicufios clemeniiamundi. 



Scnecain Oc^auio : 



Fulchrum eft emintre inter tlluftres viros, ? 



Confulerepatrii, , parcere tijjiiciii,ferd 



Cxde abftinere , temptu atq, im dare, 

 ' Oibi qnietem,feculo pacemfuo. 



Hic fumma ■virtiM, pe/itur hac coelum via. 

 Cleraentiacft , qux alieno fanguini tanquam fuo parcitj 

 & lcic homine non clle prodigc vtendum. Sen.de clem.ad tHe- 

 ronem. Beniguitacc acque clcmcncia hoftem vincere,quam ar- 

 mis pr;vftac. Volfh. lib. 5. Humanum cft , humanis cafibus in- 

 gemitcere. Herodian.lib.i. Non turpeeft, domefticos dome- 

 fticis cedcre. Amn. Eflc te hominem nunquam cxciJerit. 

 Simoiiid. ManfuecuJo cft mocus animi , vtrunque niunji fta- 

 tum xquaii lancc pcnfans. Cic. off. Grauitacc ac manfuecudi- 

 nc aj vircuccra ciuilcm maxim^ opus eft. Plut. A p o r h. 

 Clcomenes Jiccbac, bonum piincipem hatftcnus debere ellc 

 placidum , iie lic concemcui. Plui.in Lac. Socraccs rogatus,cur 

 Xantippcn , fosminam morofilTimam Jomi alcret ,refpouJe- 

 bac,fc pararc cquum ingenij ferocioris. Latirt. Philippus pla- 

 ci Je auJicis Achenienfium legacis, qu;vfiuic, qua in re gracum 

 facere polTcc Achcnienfibus. Tum vnusexiis,Si ceipfum,in- 

 quit, fufpcnJas. Indignancibusregis araicis,ille iuflicincolu- 

 mem Jimicci hunc Therficem. Flut. in apoph. AlexanJer M. 

 tancx fuit clemcntix,vt Darius prccarctui' a Jiis,vt auc fupe- 

 rare pollet clcracntia Alcxan Jrum, auc fi ipfc rcgno fpoliare- 

 cur , folus AlexanJer inPerfarum regno imperarer.iJr////.}. 

 S I M I L. Clciriencia iram fejat , Jum igncm igni non con- 

 iungic,nec oleum camino aJJic , Jum aquani cepiJam huma- 

 nicacis afpergic flammis irx , dum ligna fubcrahic igni ; dum 

 inftar coqui ahenam feruens pauca confucac trua ; dum am- 

 putat alas irx, dum hunc adamanrcra cmoUit hircinofan- 

 guine. Clemens imitacur agricolam , qui non ftacimeuellit 

 arborcm curuam,feJ circumciJic& ftatuminat. Clemencis efl 

 imicari mcJicum , qui non ftacim aJhibcc Vrc-feca. Clemen- 

 tia inftar Solis Jiflipat tencbras,& rcs turbulentas componit. 

 Aniraa viri mitis eft iucundior harnionia , Julcior & formo- 

 fiorhorto leu viridario amcenilfimo , gratior aura & Fauo- 

 nio,columba micior.olco craquillior,& cera traiftabilior:qus 

 tria poftcriora vfurpantureciam prouerbialiter. ExEMP. Mo- 

 fcSjAfluerus , Chriftus; Alexander M. lul. Cxfar,Auguftus, & 

 alij Impp. Romani. Cliniasin iram prolapfus arripuiccicha- 

 ram Achilles cancando iram repreffir. Placo difcipulos iracos 

 iuflac intueri in fpeculum. Lacones , qui hanc vircuCem canci 

 fccerunc , vt in publicis facris apprecarcntur , vc poflcnt in- 

 iuriampaci. Hi e r o o t. i. Leo ;'m quomulca injiciafunt 

 clemencix. Nam ptofl:ratis parcit, in viios potiiisquamia 

 fccminas fxuic , infanccs nonnifi in magna fame periniic,nec 

 a mifericorJia fcparacur , vc ait Solinm lib. 4. /-/»/. 8. Hinc 

 pocca: 



ffi nobilit Ira leonii, 



H 4 Fr,rcerf 



