Ethica; Cap. XXIV. 



89 



Tabula 

 breuii^iLis 

 virac vere 

 Aptllea , 

 velpotius 

 ChrilUi- 

 na. 



poiis vtlllcarem , Rom.it.. 1. Cor. ii. Pettiucn: huc ilii iliy- 

 chaii : 



Cfttgibt nlcht aUes alleJi, 



Ertheii!fe}ni;a»'ocn nach gefaUa:, 



jiufdttfs nicht einerden andern Verfchmehe, 



Soiidern ihm indernot bcrfteh,-. 

 6. Dcus coiifcrt iii nos lua iloiij , non vt rcfciamns .-iJ alcn- 

 dam fupcibiam, contcnituin aliorum , & limilcs ftultos allc- 

 iftus, fcd aJ communcm vtilitatcjn iuuanilam , i.Cor. ii.vnde 

 Chriftus, ohan. 1 3 . dixit : .M.».vw).'« inrer vosji' nmnitim mhii- 

 fler.y. Exempla Sandorum conlidcrcntur : piita Mofis ,Da- 

 uidis,Iohaniiis Baptilli- , Pauli , <Sc fimilium. Ob oculos vcr- 

 lenturprxiuia.qu.xDcuspollicctur humilibus& pocn.i: , qui- 

 busfupcrbos punit, i. (-<,■/.,-. Dcusfupcrbis rcfiftit. Etgcnti- 

 les ihxcrunt, fupetbix' po:natn elic n^-rrt fcu a}pfXi-ficu, hoc 

 cll.iuftitiam Dci punicntem. Nam humilescomitatur bcnc- 

 diilio diuiua. Hiiic Aiigurtiniis : Si dclciflat ccllit udo,humi- 

 litasadcam gradus e(i Cadere non vis , fcd afcendere ? a 

 e;radu incipc , & afcendifli- ,Si cogitas magnam conftituerc fa- 

 bricam ccKitudinis, de tundamento prius cogita humilitatis. 

 Idcm hanc virtutem dicit tcucre primas , fccundas & tcrtias 

 inchoro viitutum. Hanc virtutem Ariftotclcs vocaba: vas, 

 quodona Dci cxcipimus , cum diccret ad Alcxandrum , qui 

 fe louis Aramoni j hlium (Vatucbat : Deus paiatus eft tibi da- 

 te fipientiam , ll habcas vas , quo illam eicipias. E contra- 

 riofupcfbos fcquitur a cergo viiftor. Sic Apryes rex .t'gypti, 

 qui gloiiabatur neraincm dcorum auc hominum polleipii 

 regnum eriperc , poftca (tr:mgulatur. Ncbucadnczar libi 

 placcus in fapientia & potentia fua, ratione priuatur Sc rcgno 

 exuitur. Balthalar punitur. Aiax,quiapud Sophoclem glo- 

 liatur, Ignauos folcre Dco iuuante vinccre , fe vcro vcl linc 

 Dco (pcratamglotiamconicqui vcllc, pofte.i fcipfum intciii- 

 cit. In primis quartum argumentum, conlidcratio (ciliccc 

 humana; ialirmitatis & fragilitatis ,cftlcaci/limc flcftic ani- 

 mos ad humilitatem amandam St coicndam. Hunc locum 

 fplcndililmc illu(inuit BjfHits homH. ti, in 4<-=i,«-ai», cnar- 

 ran>, hxc vcrba , Formauit Deus hominem dc limo tcirx : & 

 Luca.1 TreUitlittf iuniot tabiil.i (cu traciariiproprio de brernmie 

 viti. Summa hxc eft:.Tres func tcftcs brcvitatis & fragilitatis 

 vit.x nolhx , Dcus, Natura , & Expericntia. Ac primum qui- 

 dcm ccftimonium cll voluntas & ordinatio Dei,qui vult vt in 

 pulucrcm rcnertamur, Gen. 3. & conftituitcertum numcrum 

 dierumno(1:rorum,/ofe 14. v. y. Ethnici hunc iii (incm finxc- 

 runt tres Parcas , qux difta: fuerunt Clocho , Lachelis , & 

 Atropos, 



FiUtrahit Lachefis,glomeriitClorho. Atroposoccat, 



TresiftxParcx poetis tiia func tcmpora, in quibusomnia 



voluuntur. Has fingunt vit.x hominum prxlidcrc , & nendo 



eam daccic. Itaque quod in tafo pcifcilum c(t: , priccriti 



temporis racioncm habcc : quod corquetur in digitis , mo- 



incncum pr.xfcns indicat : quod nondum cx collo craifViuTi 



eft , futurieft noca. Lachcfis a (otticndo , Clotho a voiucn- 



dojAtroposa non reucrtcndo. nomcn acccpit. Totasau- 



temtelx contcxtus duabus partibus cot«im;cur , ftaminc & 



fubtcgminc , quodtrama dicitur. H.r; Paicx finguntut ab-. 



rampcre curfum vita: vcl in principio , vcl in mcdio. Sed nos 



cx Scripturi nouimus , Dcum clle longicudiucm annoruin 



noftrorum , Veut. i o. & cundcm decurcare dics noltros, Vfdl. 



go- SccundumcelHmonium eft nacura parcicularis feuper- 



(bnalisinhomine , & vniuerfalis in operibus Dci vniucrlis. 



Sinacuram nofttam cxamincmus, viua nol^ra cfthalicusS: 



lomniom. Facilc (iquidcmdilfolui poccll:proportiocalidi & 



humidii.idicalis , in qua condftic vica noftra. Somnus quo- 



que eft imago morcis noftr.t- Quod fi oculosconuercamus 



in rcs illas.qua: nobisadhsrcncvcl cxcerius obiiciuncur,per- 



(picimus vbiquc viuas brcuitatis vit.c noftrx imagines.Nam 



vrabraqu.E comitaturcorpus & togaleu vci^is ,quam quo- 



tidie induimus & exuimus , pingunt nobis vitae fugacitatem: 



qi'iavmbra tiaufit, & vcftis cotrumpitur. De vmbra vide 



1»«. i^.^i.i.P/fl/w.ioi.v. ii.j^ioj.t;. 13.de vefte lob. i^.v.i^, 



iicihf.j.^.-r'.^H.Pfatin.ioi.v.iy.O- \09.v. i3. lam intucamur 



creaturas iuxta ordinem ti,nrifi'z\i. Piimo die Deus creauit 



dicni fc nociem. Vita noiha cft veluti dics ,qui cft pauca- 



lum horarum tempus,/ci. 7.aM.ir.i4.f.6. eftvelutinox, qua: 



paucarum cft vigiliarum, & horrorem incucic, Pfilm. 1 3 o. x». 



6. Dics quilibcc ,vc aic Solou, habet 14. horas , & hora 60. 



minuta , annus autem dies 560. Qi.iis autem noftriim cft, 



quipolTit diccrc , fe vnum diem totius anni finenubc , vel 



vnum minutum totius dicl fine fcllc vidiiTe } Secundo die 



Deusproduxit co:lum , vbi criplcx cft lciftlo , doccns breul- 



tacem vltx. Cocli namque diutius duranc , quam vlca noftra: 



tandem camenpraccrcunt, Pfilm.ioi.v.iy. Matth.io.v.i^. 



i.P«.'. ;.t;.io. motusdenlqueipforum cercls fpacils definlcur: 



ica vt alii planec.v tarduis, alij citiusabfoluant curfum fuum. 



Tertiusdiesponicnobis ob ocaloscerram,aquam , &hcrbas. 



Cum terram incuemur , nobis in mcncem veniec quod cft 



Genef. j.x'. ij.Puluises & in puluercm reucrceris. Confer 



tf'il-lo\.v.iJf.lob,-j.v.i,c.ii.v,\i,I.cclef\Q.v. 8. Aquxdc- 



curfus fugaclcatem vlta" nobisreuocac in mcmoriaiTij/ot./.-L'. 

 j. 1'falm. ^o.f. j. Hcrb.u in campls& hoitisnoftiib .laadcin 

 iiobis proponuncdoilrinamjP/ii/.ijo.xi.j.^. kfM.^o.v.C. PJal. 

 loj.x'. I j./.ic, I -V. lo.ll.l.P^'.''. I.f.14. Idcm dc arboiibusam- 

 putatis&: puttcfccntibus iadiclum , lob.x j.-u.iS. Lur.\^.ii.(,. 

 Qnaito dic fccit Dcus Iblcm & lunam. Vt fol c(Hcic vev, 

 a;ft.iccm , aucumnuin , & hycmcm , vbi quxlibct parsluuin 

 habct terminum, multipliccmquc vlcl(litudincm:lta vitano- 

 ftra In certas .xtatcs diuiditur, qux refpondcntqnacuor iftis 

 anni paicibus. Ec lun.xniiuatio varia vicc noftr.c condicio- 

 ncm pingic.Vtriufquc luininarik cclipfis idcm docct (.)uintus 

 dicsnosablcgac ad pifccsS: aues : Sicuc pifccs reci & aues la- 

 quco dcrcpeate capiuntui:ita & nos iacidimus In calFcs mor- 

 x\s,i-cclefi).v. 14. Nosauolamuscum auibus, '0^.9.16. Hoc 

 d;c leptllla quoque func creaca Inlis vermcs docenc nos, 

 homincm ede ma^^itn^^fuTii, einmadenfach. Scxca dics duclt 

 aos ad confidcratloncm bcftiarum , quarum lon'j:;xuitas fx» 

 pe fuperat aoftram vltam, vt in clephanto vidcrc cft. Scd ta- 

 mcn illx Ipf.cctlain nioriuntur , &nos cum Ulis.Eff/. j.-u. 18. 

 Atque ita brcuitatls vitx noftt.x Imagincm vidcmus in fex 

 dicbas crcationls.Septimus dics quictis ponic nobis ob oculos 

 vitam xternam,cumqui l\ conteramus uoftiam vitx.Mi,vix illa 

 inomcntl fcupunftiftiti j rationcm obtinebit Duobus hifce 

 ccliimoails accedic tertium,ExpcrIcncia fciliccc vniuerfalis &: 

 parcicularls, qux & faplencum & ftulcorum clt magiftra. Illa 

 auccm cribusmodisad oculum demonftiac brcuicaccm vlcce 

 noftrx. Ec prlmo qaidcm In gradibus lcu xtatiiius vicx no- 

 fttx. Quid enim amabo cft Infaacia noftra , nifi primus aA 

 mortem gradus ? Quid iuucntus ? Mors noftrx intancix , Sc 

 (ccundus ad moitcmgradus. Q_iiid fcneftus ? Eft mors iu- 

 ucncucis . & poftremus ad morfcm grr.dus. Scd raulcl oppri- 

 niunturin primo gradu, qui ad lccundumnon pcrueniunc:&. 

 niuiti in (ecundo , qui ad tcrciuni non pcrclngunc. Dcinde in 

 commani huius niuadi curlu cxcmpla hoininu.ii , quivlxc- 

 lunc indc ab Adamo , doccncnos nullum cfle homincm , qui 

 ncn prxtericric tanquam vmbra & fomnium. Tcrtiocxem- 

 pla familiaria domelHcoruni & amicoram noftroium idcm- 

 nos docenc , 1. S.im. ii.i;. ij. Qux omnia quociescxpendi-.. 

 mus maximc eonfirmamur In proaciblo illo apud bvncfium,- 

 t'ira homwK a filo depcyide'. Ouod Dionyfius cyranaus figni- 

 ficarc voluic , quando diftriiflum gladium a fcca equina fut. - 

 pcndl iuflic fupracaput illlus,qui ftatum p,airiXiy})\ exiftima- 

 bac nihil habcremolcfti:c Cum quo coauenlc vlicatum dl- 

 (Xam,^itam nifiramef]} lapid- mmclarem fufiiiKfum afilofericc. 

 Atqac hoccft antidocum fupcrbix , quod obfignamus pul- 

 chcrrima i(la Rabbl Akabix fcnccntia : Confidcra crcs res , & 

 non venies in manus cranigrcflionis. Cognofce,vnde vcneris, 

 qno fis abicutus,& coram quo ratlonem redditurus Vnde ve- 

 nifti?Ex guctulafordida. Qiio candcm abis? Adlocum pulue- 

 ris&vermium. Coram quofuturum eft, vcracionem rcddas? 

 Coram regc regum omnium , qul eft fandtus-& benedidus. 

 Ergo, 



S)iiis fi.!,qtiU fuerisjjui eriSjfemper mediterif. 

 Subinde q,uoquc]hasquxftionescibiproponc: 



SUiid fumf^tliHijualtiljuantt/Aiqtiottifi vndelqtlibufve 

 Orttu auii}quorfiim tcndo) quibufif, vii>> 



Verir,is:homo:maUir.e.\iguu/.:poflremfri:ab imo: 

 TaliLus (y> cretiiiiNitor ad afim,fide. 

 Dc Phllippo Maccdonc rcferunr, illum aluiflc pucrum, qui 

 auribus ipfius Infulurraucrlc , /Saa-iMZ |«:,«i>^() «iB-icTT-^ m, 

 Pexmemento tehomtnemejfe. Nihilopuscft nobis hululmo- 

 di pixconc :quia coca rcrum vnluerficas nobis innunicros cx- 

 hibcrprxcones & concionacores , qui brcuicaccm vicx nos 

 docencjvcl lam plaaum fccimus. 



1 1. Hnrnilitas efi vincttlnm ordinum viu humand. 



FAcicenlm vcnos appetamus malora vocaclone noftra, 

 fcd In ea ferulamus Deo : nec defpiclamus alia Dcl 01- 

 gana. 



III. Humtittm repugnat in exxeffn nimia ,ficla & fi- 

 mulata htimilitas:in defeElHfuperbia. 



Flc^a hnmllltas eltin monachis, qul forditie & villtate ve- 

 ftitus ,tcguntfuperbiam animi ,de qulbus Bcrnhardus 

 ait^VoIuncellc humilcs finc dcfpeflu.&pauperes fine dcfedu, 

 & dluiccs finc labore. Talis fuic Antifthencs, quem, cum ve- 

 ftcm laceram ambiclofius oftencarcc,SocBaces reprehendic his 

 vcrbis:Noadcfines tc nobis comcrcfignificans, elufdem cflc 

 ambicionis,vIlicacem amictus ofteacare , & dclicaco cultu fc- 

 fevcndicare. Superbia conclnecur amor ful cxcus,qaalis 

 fuic la Pompelo , qul non pocerac ferrc parem , & laftabac , fe 

 fupplofione pedis cocam Icaliam excrcitibus replecurum eirc. 

 lcem in lulio Cxfarc , qui non pocerac ferrc luperiorcm , & 

 dlccbac fe malle ia paruulo pago in|a!plbus circ primum,quani 

 Romx fecundum. 



F L O R I L E G I V M. 

 Yide fupra ciip. 11. de Modefiia, Sunc cnlm cognacx hcc 



Tfit.CU 



Humilicai 

 eft vincu- 

 Jum fo- 

 ciecaci»'. 



Huinili 

 tatis of 



polita. 



